Donderdag 26/11/2020

Meesterlijke hocus pocus

Voor klassiek repertoire moet je tegenwoordig bij een poppentheater zijn. Na de MacBeth van vorig jaar brengt Theater FroeFroe nu een Fausto die in zijn realisme haast ouderwets aandoet. Gelukkig breekt de poëzie af en toe door de kieren van de letterlijkheid.

In poppentheater is net iets meer suspension of disbelief nodig dan in het gewone theater. De kijker moet niet alleen bereid zijn in statische stukken hout of latex dynamische personages te zien; hij moet bovendien de zwartgeklede bunrakuspelers negeren die de poppen ziel en beweging inblazen. Van de FroeFroe-broertjes Jan en Marc Maillard houden de ensceneringen van Jan het meest die suspension in ere.

Net als in voorstellingen als Midzomernachtsdroom (2008) of MacBeth (2012) zijn de poppen bij Fausto soms zo groot als mensen. Het zouden acteurs kunnen zijn. Ook de technische machinerie wordt verhuld, ten behoeve van de illusie. Een indrukwekkend arsenaal aan speciale effecten dient vooral een grotere geloofwaardigheid van de fictie.

Voor Fausto strijkt FroeFroe neer op de Konijnenweide bij het Antwerpse Justitiepaleis. Op een boogscheut van de plek waar wereldlijke rechters zetelen, spelen hemelse machten een wreed spel met Goethes arme intellectueel. Over de afloop laat de klagende proloog van de Spaanse flamencozangeres Amparo Cortés geen twijfel bestaan. Jan Maillard situeert zijn held in een Spaans-katholieke context. Fausto ziet er mager uit en is een in zuiver wit gehulde kwezel. Het personage vormt een wandelend aforisme dat Einstein, Nietzsche en Socrates citeert - drie denkers die al eens graag hun zegje deden over de ontoereikendheid van de mens.

Duivel

Die ontoereikendheid kwelt ook Fausto: een heel leven van streven naar een zuivere levenswandel heeft hem niets geleerd over het waarom van het leven. In hem groeit achterdocht: God heeft het geheim van het bestaan wel aan de sprakeloze dieren toevertrouwd, maar zijn mooiste, babbelzieke schepselen vertrouwt hij niet. Nog voor de duivel zijn staart toont is Fausto daarmee al zijn geloof afgevallen.

Mephistoteles bespeelt Fausto's jaloezie en verleidt hem tot de lust: het plezier, maar ook de levenslust zonder moraal van de dieren. Eenmaal zielloos ontdekt Fausto dat de dieren het evenmin weten: het antwoord van de beer op zijn existentiële vragen is niet meer dan een stom grommen.

De ogen, spiegels van de ziel, zijn de personages bij wijze van voorafname al ontzegd. Voor de rest zijn de poppen realistisch ontworpen en aangekleed, draagt de duivel een rode outfit en wordt een slechterik doorstoken met een toneelzwaard. Zoveel realisme zou in het acteurstheater niet meer denkbaar zijn, maar FroeFroe raakt er mee weg, niet het minst omdat sommige illusionistische trucs - zoals de transformatie van een hond in de duivel - meesterlijk uitgevoerde hocus pocus zijn. Op het gebied van techniek en special effects toont FroeFroe zich eens te meer superieur.

De subtekst is vooral te zoeken in de aangrijpende gezangen van Amparo Cortés en in een paar verstilde beelden van grote schoonheid: een stervende Fausto en Greta, in klein poppenformaat, verloren op een veel te grote wereldbol. Dat de duivel uiteindelijk het spel verliest aan de liefde, fluistert dat beeld. Meer beelden van die gelaagdheid hadden van deze Fausto naast een opwindend spektakel ook een aangrijpend drama gemaakt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234