Donderdag 08/12/2022

Meesterbrein Rwandese genocide ontglipt gerecht

Bijna hadden internationale onderzoekers in Kenia een van de belangrijkste breinen van de Rwandese genocide gearresteerd. Maar een week voor de beruchte zakenman Félicien Kabuga in de val moest worden gelokt, kreeg een cruciale tipgever een kogel in het hoofd en viel de operatie in het water.

Nairobi

Eigen berichtgeving

Koen Vidal

De arrestatie van Kabuga had normaal gezien vorige week moeten gebeuren. Een tipgever, de Keniase zakenman William Mwaura Munuhe, had de Rwandees naar zijn flat moeten lokken, waar de Amerikaanse FBI en de Keniase politie de genocideverdachte zouden aanhouden. Maar een dag voor de operatie werd Munuhe dood in zijn bed met een kogel in het hoofd teruggevonden. Mogelijk is de mislukking van de operatie te wijten aan de loslippigheid van de Amerikaanse gezant voor oorlogsmisdaden, Pierre-Richard Prosper. Een dag voor de moord op Munuhe had Prosper aan de Washington Post verklaard dat "het net zich rond Kabuga aan het sluiten is". Zeer waarschijnlijk werd de moord gepleegd door een huurmoordenaar.

Félicien Kabuga is ongetwijfeld een van de belangrijkste verantwoordelijken voor de Rwandese genocide die in 1994 het leven kostte aan naar schatting een miljoen Tutsi's en gematigde Hutu's. Kabuga, een schatrijk zakenman, liet in de jaren voor de volkenmoord duizenden machetes en bijlen invoeren, waarmee hij extremistische Hutu-milities bevoorraadde. Al in 1992 vermeldt de toenmalige Belgische ambassadeur in Kigali, Johan Swinnen, in een telex aan minister van Buitenlandse Zaken Willy Claes dat in het huis van Kabuga geheime vergaderingen plaatsvonden ter voorbereiding van "een uitroeiingsplan". Kabuga was ook directeur van de haatradio RTLM, Radio Télévision Libre des Mille Collines. Dat radiostation wisselde populaire muziek af met hitsige berichten om Tutsi's en opposanten te vermoorden. De zakenman had familiebanden met de op 6 april 1994 vermoorde president Juvénal Habyarimana: zijn dochter is getrouwd met Jean-Pierre Habyarimana, zoon van.

Na de genocide slaat Kabuga op de vlucht. Eerst naar Frankrijk, daarna verblijft hij even in België om uiteindelijk in Zwitserland te belanden. Maar wanneer de Zwitserse autoriteiten hem persona non grata verklaren, moet hij opnieuw zijn koffers pakken: eerst naar het voormalige Zaïre, daarna naar Kenia, waar hij op bescherming kan rekenen van de voormalige president Daniel arap Moi.

In Kenia zet Kabuga zijn zakelijke activiteiten gewoon voort en begint hij een import-exportbedrijf. Over heel het land huurt hij luxewoningen, die stuk voor stuk eigendom zijn van Mois familieleden.

Maar wanneer de Verenigde Staten een premie van 5 miljoen dollar op zijn hoofd zetten, komt er een einde aan Kabuga's zorgeloze bestaan in Kenia. In 1997 ondernemen onderzoekers van het Internationaal Straftribunaal voor Rwanda een eerste poging om hem te arresteren. Dankzij een tip van een Keniaas politieofficier kan hij opnieuw ontsnappen, dit keer naar de Seychellen, waar hij zich een tijdje schuilhoudt. Na het aftreden van president Daniel arap Moi en de verkiezingsoverwinning van oppositiekandidaat Mwai Kibaki vorige maand verliezen mensen als Kabuga hun hoge bescherming. Keniase onderzoekers werken actief mee aan de opsporing. "We zullen onder elke steen kijken om zeker te zijn dat de voortvluchtige Kabuga gevat wordt", verklaarde de nieuwe Keniase justitieminister Kiraitu Murungi. Deze vastberadenheid belette echter niet dat Kabuga vorige week voor de zoveelste maal gebruikmaakte van de anarchie en de zeer hoge criminaliteit in Kenia om door de mazen van het net te glippen.

'We zullen onder elke steen kijken om zeker te zijn dat voortvluchtige Félicien Kabuga gevat wordt'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234