Woensdag 23/09/2020

Economie

"Meer tijd voor gezin is goed voor de economie", zegt nu ook Itinera

Een vader op stap met zijn zoon.Beeld Wouter Van Vooren

Maak meer ruimte voor ouderschapsverlof, investeer in kinderopvang en richt de kinderbijslag meer op kansarme gezinnen. Het klinkt als het pamflet van de Gezinsbond, toch is het de economische denktank Itinera die deze punten op tafel legt. Kan het gezin de economie redden?

De denktank is veeleer bekend van harde economische thema's, toch vindt Itinera-directeur en professor arbeidsrecht (UGent) Marc De Vos de focus op het gezin niet meer dan normaal. Gisteren stelde hij samen met auteur Simon Ghiotto een boek voor over het thema. "De jeugdwerkloosheid in grote steden is enorm groot. De kansarmoede blijft hardnekkig hoog", zegt De Vos. "Zo verliezen we enorm veel potentieel voor onze maatschappij. Hoe pak je dat best aan? Door zo vroeg mogelijk in hen te investeren. Van bij de geboorte dus."

De redenering is vrij simpel. Wanneer jongeren op de arbeidsmarkt belanden, is het eigenlijk al te laat. "Je pakt de problemen beter stroomopwaarts aan, zo dicht mogelijk tegen de bron", zegt Ghiotto. "Elke euro die je op jonge leeftijd investeert, verdient de maatschappij volgens onze meest voorzichtige schattingen tot drie keer terug." Niet enkel zal het aantal werkloosheidsuitkeringen dalen, ook zullen de kosten voor de gezondheidszorg, arbeidsbemiddeling of bestrijding van jeugdcriminaliteit dalen.

Sociale zekerheid herdenken

"Gezinsbeleid is de grootste uitdaging voor de politiek van de komende 30 jaar", zegt De Vos, die het maatschappelijke debat hierover op gang wil trekken. "We moeten de sociale zekerheid herdenken. En dat begint hier. We moeten van de actieve welvaartsstaat evolueren naar de investeringsstaat."

Concreet stellen Ghiotto en De Vos voor om het ouderschapsverlof flexibeler te maken. Ook grootouders of stiefouders moeten er bijvoorbeeld gebruik van kunnen maken. Tegelijk moet de crèche een plek worden waar kinderen echt kunnen bijleren. Via een chequesysteem wordt opvang toegankelijk voor iedereen. Daarnaast moet de kinderbijslag een stuk hoger zijn voor wie niet het breed heeft.

Itinera-directeur Marc De VosBeeld ID/ photo agency

De Vos en Ghiotto lieten zich inspireren door Nobelprijswinnaar Economie James Heckman. Die pleit al vele jaren voor meer investeringen vanaf de prille jeugd. Ook de Oeso heeft aanbevelingen in die zin gedaan. "Het is een theorie die erg populair is sinds een jaar of tien", zegt socioloog Ive Marx (Universiteit Antwerpen). "De vele onderzoeken tonen ook resultaat. Kinderen van een jaar of zes die in zo'n programma hebben gezeten, testen duidelijk beter. Alleen, op langere termijn, wanneer de kinderen ouder zijn, kennen we de impact nog niet."

En daar is resultaat niet gegarandeerd, vreest Marx. "In Vlaanderen is er bijvoorbeeld nog een grote mismatch tussen het middelbaar onderwijs en de arbeidsmarkt." Met andere woorden: je kan de kinderen in 'perfecte staat' afzetten in het eerste middelbaar, maar dan nog kan het fout lopen.

Hij waarschuwt ervoor om niet alle andere sociale ondersteuning af te bouwen. "Dit is geen wondermiddel. Het kost geld. Ik vind het positief dat ook de onderzoekers van Itinera het nut van investeringen in jonge kinderen promoten, maar ze moeten wel beseffen dat het overheidsbeslag hierdoor zal vergroten. Iets waar ze normaal geen grote fan van zijn."

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V), verantwoordelijk voor gezinsbeleid, juicht het initiatief toe. "Het is erg positief dat een instituut als Itinera het maatschappelijk debat mee op de agenda zet." Federaal minister van Werk Kris Peeters (CD&V) wijst erop dat in het parlement verschillende initiatieven lopen om ouderschapsverlof te versoepelen. Zo wordt het binnenkort allicht mogelijk om ook enkel woensdagnamiddag thuis te blijven voor de kinderen.

"Steun het gezin en je helpt de economie." Op welke 4 manieren Itinera dat wil doen, kan u lezen in de pluszone van De Morgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234