Dinsdag 07/04/2020

Zuid-Afrika

Meer moordpartijen op blanke boeren in Zuid-Afrika: is er een verklaring?

Het hek van de boerderij waar afgelopen vrijdag een Nederlandse boer werd vermoord.Beeld Barberton Times

Afgelopen vrijdag werd in Zuid-Afrika wederom een blanke boer brutaal vermoord. Volgens statistieken van de vakbond Transvaal Agricultural Union vonden alleen al dit jaar 25 vergelijkbare moorden plaats. Vorig jaar tikte Zuid-Afrika af op 70 moorden, het hoogste aantal sinds 2008.

De Nederlandse boer, over wiens identiteit verder niets bekend is gemaakt, lag te slapen toen vijf gewapende en gemaskerde overvallers het huis binnendrongen. Ze bonden de vrouw van de boer en een familievriend vast. De boer kwam op het gestommel af en werd met een scherp voorwerp doodgestoken. De daders roofden juwelen uit een kluis en namen elektronica mee, waaronder een paar televisietoestellen. Ze gingen er vervolgens met de auto van het slachtoffer vandoor.

"De criminaliteit in Zuid-Afrika neemt over het algemeen toe, maar er vindt ook steeds meer stemmingmakerij tegen blanke boeren plaats", geeft Ernst Roets, vicedirecteur van de burgerrechtenbeweging AfriForum, als verklaring voor het toenemende aantal "plaasmoorden", zoals moorden op boeren in Zuid-Afrika worden genoemd. "In afgelegen gebieden is bovendien weinig politietoezicht."

Plaasmoorden kennen een extreem gewelddadig karakter. Slachtoffers worden geregeld gemarteld met hooivorken of boormachines alvorens ze worden vermoord. Ook verkrachtingen komen regelmatig voor. Volgens Roets zijn de aanvallen vaak nauwkeurig voorbereid. "De boerenfamilies worden vooraf in de gaten gehouden, waardoor de daders dus goed op de hoogte zijn van hun dagelijkse routine."

Politieke boodschap

Zuid-Afrika kent met meer dan 18 duizend moorden per jaar (zo'n 50 per dag), een van de hoogste criminaliteitscijfers ter wereld. De moordpartijen op boeren zijn extra beladen omdat blanke groeperingen vermoeden dat hier een politieke boodschap achter zit.

Vorig jaar keurde het Zuid-Afrikaanse parlement onder leiding van het ANC een onteigeningswet goed, de zogeheten Expropriation Bill. Via deze wet kan de overheid het land van blanke boeren zonder instemming opkopen. De landhervormingsmaatregel is bedoeld om zwarten een gelijker aandeel te geven in de economie. De top van het bedrijfsleven wordt sinds de afschaffing van de apartheid nog altijd aangevoerd door blanken, die ongeveer 10 procent van de bevolking uitmaken.

De Zuid-Afrikaanse regering heeft altijd tegengesproken dat de moordpartijen op blanke boeren een racistisch motief zouden hebben. Het gaat volgens de regering om typische roofovervallen, waarvoor de afgelegen boerderijen nou eenmaal een makkelijk doelwit vormen. Maar blanke boeren denken hier anders over. Ze voelen zich gediscrimineerd en vrezen voor een vergelijkbare situatie als in Zimbabwe, waar blanke boeren vijftien jaar geleden met grof geweld het land uit werden gejaagd.

Die vrees vertaalt zich in cijfers: de afgelopen twee decennia is de Zuid-Afrikaanse boerenpopulatie met ongeveer de helft gekrompen, tot 30 duizend boeren. Ze kiezen voor veiliger grond in Tanzania, Mozambique en Georgië. Duizenden boerderijen staan te koop. Dit heeft gevolgen voor de voedselproductie in het land: de import overtreft bijna de export.

Volgens Roets voelen boeren zich door de politiek in de steek gelaten. "Er wordt veel gedaan tegen stroperij, koperdiefstal en geweld tegen vrouwen en kinderen, maar de moordpartijen op boeren hebben geen enkele prioriteit. In plaats daarvan worden boeren gebruikt als zondebok door diegenen die aan de macht zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234