Dinsdag 10/12/2019

Meer geweld, maar niemand weet hoeveel

'Het geweld tegen de politie neemt toe en wordt steeds driester', trekt politievakbond VSOA aan de alarmbel. Experts zijn het erover eens, al weten we het niet zeker: er zijn geen betrouwbare cijfers.

De Antwerpse politie heeft het de laatste tijd hard te verduren. De voorbije dagen waren er gevallen van agressie en geweld tegen de politie. Het stuitende voorval op de Sinksenfoor is het trieste dieptepunt. Een groepje jongeren viel twee agenten aan. Eén van hen incasseerde enkele rake trappen in het gezicht. Twee jongeren werd intussen opgepakt. De minderjarig is geplaatst in een gesloten instelling, de meerderjarige werd aangehouden.

Er werd verwezen naar de ramadan als 'probleemperiode', maar geweld tegen de politie is een breder probleem. Eentje dat maar blijft groeien. "Dat de ramadan in deze specifieke feiten een rol speelt, betwisten we niet, maar het probleem is veel breder. Het geweld neemt toe en wordt steeds driester", zegt Vincent Houssin van politievakbond VSOA. Criminoloog Brice De Ruyver (UGent) sluit zich daarbij aan. "Mijn aanvoelen zegt dat het erger en erger wordt. Het zijn slechte tijden voor gezagsdragers. Gezag is niet meer vanzelfsprekend, een teken des tijds."

Lokale versnippering

Het geweld tegen politie neemt toe, daar zijn de experts het dus over eens, al lijkt het een onbegonnen zaak om dat zwart op wit te bewijzen. Wie op zoek gaat naar cijfers over geweld tegen politie, komt terug van een kale reis. Er bestaan namelijk geen heldere, overzichtelijke cijfers over geweld tegen de politie. "We registreren dat niet federaal, we hebben er geen eigen databank voor", zegt Guy Theyskens van de federale politie.

Over naar de lokale politie. Die registreert de geweldmeldingen, in het kader van de arbeidswetgeving. Dat gebeurt via het zogenaamde register van feiten van derden. Alle werkgevers in ons land zijn verplicht om zo'n register bij te houden. Het proces-verbaal is een tweede meetinstrument voor de lokale politie. Als een agent het slachtoffer wordt van geweld, in welke vorm dan ook, kan die er een pv over opstellen.

Er worden dus wel degelijk cijfers geregistreerd, maar die worden niet verzameld. Ook afzonderlijk komen ze heel moeilijk naar buiten. Dat blijkt ook uit een belronde naar een zevental lokale politiezones. Geen van hen kon of wilde precieze cijfers geven over gewelddadige incidenten tegen haar personeel.

Daar bestaat een goede reden voor, volgens Houssin (VSOA). "In de praktijk wordt dat eigenlijk niet bijgehouden. Er is geen centraal overzicht. Bovendien maakt niet elke agent melding van elk incident, er is een groot dark number. Iedereen heeft zijn of haar eigen grens om dat te doen", zegt Houssin. Zijn collega Carlo Medo van de NSPV sluit zich daarbij aan. "Zonder proces-verbaal is het niet op te volgen. Er wordt wel geregistreerd, maar dat gaat niet diep en breed genoeg. Dat is zorgelijk, want dit is een ernstig probleem."

Buikgevoel en onvolledig cijferwerk

Cru gesteld: niemand kan de omvang van dit probleem precies inschatten. De federale politie is zich bewust van het probleem en werkt aan een oplossing. "Er komt een apart registratiesysteem: bij het pv zullen agenten kunnen aangeven of er tegen hen geweld werd gebruikt. Die info wordt automatisch verzameld", zegt woordvoerder Guy Theyskens.

Een nieuw systeem is op komst, al lijkt ook dat niet heiligmakend. "Het zal enkel droge cijfers verzamelen, terwijl we in de diepte moeten werken: daderprofielen, risicosituaties of -momenten. Pas dan kunnen we de juiste preventiemaatregelen nemen", reageert Houssin. Zolang dat er niet is, moeten politie en politiek het probleem proberen counteren zoals ze nu bezig zijn: op buikgevoel en met onvolledig cijferwerk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234