Dinsdag 22/10/2019

Meer geld en snellere selectie voor wetenschappers

Het Vlaams Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO) start een nieuwe selectieprocedure. Zo krijgen wetenschappers sneller te horen of ze subsidies krijgen voor hun onderzoeksproject. 'We mogen het enthousiasme van jonge onderzoekers niet verloren laten gaan.'

Maanden stoppen ze bloed, zweet en tranen in hun aanvraag voor een subsidie. Om dan het deksel op de neus te krijgen. Zelfs met topreviews van professoren en internationale experten krijgen Vlaamse onderzoekers steeds minder overheidsgeld los voor hun projecten.

"Een probleem dat nooit helemaal opgelost kan worden", zegt Koenraad Debackere, hoogleraar bedrijfswetenschappen en gedelegeerd bestuurder van KU Leuven Research & Development. "De vraag uit de wetenschappelijke wereld zal altijd hoger liggen dan het aanbod. Maar het slagingspercentage in Vlaanderen is wel opmerkelijk gedaald. We zitten op 15 procent, terwijl de internationale regels een minimaal percentage van 25 à 30 procent voorschrijven."

Doorploeteren voor een kruimel

Doorploeteren in de hoop op een kruimel: de Vlaamse onderzoekers zijn het beu. In een open brief aan de Vlaamse regering trekken vijf topwetenschappers aan de alarmbel omdat het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO) met een structureel gebrek aan middelen kampt. "Als er niet dringend actie wordt ondernomen, dreigt Vlaanderen hopeloos achterop te geraken met een verschraling van ons kennispotentieel als gevolg", waarschuwen ze. De brief werd door meer dan 600 collega's ondertekend.

De oproep krijgt gehoor bij de Vlaamse regering. Volgend jaar pompt ze 182,5 miljoen euro extra in Onderzoek en Ontwikkeling (O&O), waarvan een deel naar het FWO gaat. Het O&O-budget komt daarmee op 1,58 miljard euro. Daarnaast zet de regering 100 miljoen euro opzij voor investeringen, zoals in nieuwe labo's. "Als de vrees voor een verschraling bestaat, dan hebben de wetenschappers een goede partner in deze regering", verklaart minister Philippe Muyters (N-VA).

Maar daarmee is de lijdensweg niet afgelopen. "Dit is een verbetering, maar niet van die aard dat ik de verwachtingen ga kunnen inlossen", zegt Willy Verstraete, de voorzitter van het FWO. "De realiteit is dat er gewoon heel veel onderzoekers zijn. Onze middelen nemen toe, maar de aanvragen ook. Allemaal jonge, creatieve mensen die worden aangemaand om ambitieus te zijn. Daar kun je moeilijk tegen zijn. Alleen moeten we opletten voor een implosie."

Daarom buigt het FWO zich over een nieuwe selectieprocedure. Die moet de selectie sneller laten verlopen, zodat wetenschappers minder lang in het ongewisse blijven over hun subsidieaanvraag. "Eind deze maand zitten we samen met universiteiten en onderzoeksinstellingen. Samen gaan we het evaluatieproces hertekenen, zodat de wachtperiode wordt ingekort", legt Verstraete uit.

Legertje specialisten

Concreet werkt het systeem met twee selecties. In een voorselectie wordt het kaf van het koren gescheiden. De rest gaat naar de tweede selectieronde waarbij een legertje specialisten het project meer diepgaand onder de loep neemt.

"We moeten zorgen dat het enthousiasme van onze jonge onderzoekers niet verloren gaat", zegt Verstraete. "Vlaanderen telt vandaag meer onderzoeksinstellingen dan ooit. We trekken veel buitenlandse onderzoekers aan en er worden veel doctoraten behaald. Als we daar verstandig mee omgaan is dat een enorme verrijking voor Vlaanderen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234