Woensdag 30/11/2022

Meer Franz Kafka dan Herman Hesse of Schalke 04

Een van de fijnere ontdekkingen van de laatste maanden is de Duitse groep The Notwist. Pas nu krijgt ze in ons land enige bekendheid, maar de jongste cd Shrink is wel al haar vierde. Een gesprek met zanger-gitarist Markus Acher over hoe je met rockgitaren, elektronica en koperblazers pakkende popmuziek maakt.

Eerder dit jaar trok het Duitse kwartet The Notwist de aandacht met de Afrekening-hit 'Chemicals' en de bijbehorende plaat Shrink. De groep leek uit het niets op te duiken, maar dat klopt niet. Ze bestaat al tien jaar en heeft reeds een hele weg afgelegd. "Aanvankelijk speelden we melodische hardcore met snelle toeftoeftoef-gitaren, beïnvloed door Dinosaur Jr, The Lemonheads en de Moving Targets. Al denk ik dat onze toenmalige songs niet zoveel verschilden van de huidige, tenzij dan op het vlak van de arrangementen", vertelt Markus Acher. Die gitaren zijn nog altijd aanwezig, maar The Notwist maakt nu ook gebruik van trompet, vibrafoon en allerhande elektronica. Dat geeft een heel eigen geluid.

Markus Acher richtte de band in 1989 op samen met zijn broer Michael (bassist) en drummer Martin Messerschmid. Twee jaar geleden trad Martin Gretschmann tot de band toe. Hij zorgde voor de toevoeging van elektronica. Maar de omslag die de muziek van The Notwist vanaf 12 kenmerkt, is niet zozeer een personeelszaak. "De belangrijkste invloed op onze jongste twee platen is Laughing Stock van Talk Talk. Het was heel leerzaam te zien hoe Mark Hollis daarop allerlei stijlen verenigde die je niet samen verwacht. Ik vind het belangrijk dat als we beslissen om bijvoorbeeld een saxsolo te gebruiken, die in de song is geïntegreerd en niet slechts als versiering dient." Maar ook This Heat was belangrijk, het experimentele trio met Charles Hayward dat zo'n twintig jaar geleden enkele platen maakte. "This Heats visie op ritme en klank heeft ons beïnvloed."

"Veel songs hebben we opgenomen als gitaar-bas-drumtrio, en achteraf hebben we die opnamen grondig elektronisch bewerkt. 'Chemicals' was aanvankelijk een doorsneegrungesong. Later hebben we er een new-waveversie van gemaakt, die vonden we evenmin goed. De volgende uitvoering hing tussen de twee eerdere versies in en daar hebben we dan een elektronische drum aan toegevoegd, waarna we het geheel gesampled hebben" Wonderbaarlijk hoe dat nummer net door zijn uitgepuurde eenvoud zo treffend is. Maar zal het geen probleem zijn zulke songs live te spelen? "Sommige partijen komen uit een sampler of een sequencer, daar kunnen we niet onderuit. Dat is niet erg, want zo hebben we met zijn vijven net de vrijheid om meer te doen dan de plaat gewoon na te spelen." Met zijn vijven? "Ja, live hebben we een extra lid, Ulrich Wangenheim, die saxofoon en keyboards speelt."

The Notwist is momenteel de bekendste band van de muziekscène uit Landsberg en Weilheim. Andere groepen zijn onder meer The Family Affair, New Orleans Dixie Stompers, Village of Savoonga, Rayon, Potawatomi en het Tied & Tickled Trio. Verschillende muzikanten van The Notwist zijn in die bands terug te vinden. "The Notwist is de oudste groep van de scène, die je wat personeelsbeleid kan vergelijken met wat tegenwoordig in Chicago gebeurt of in de jaren '80 in Nieuw-Zeeland plaatsvond. Ik wil me niet vastpinnen op een band of een stijl. Die afwisseling is belangrijk."

Markus Acher is verantwoordelijk voor de teksten bij The Notwist. Waarom zingt hij in het Engels en niet in het Duits? "Ik vind dat Engelse teksten gemakkelijker in de muziek zijn te integreren dan Duitse. Bij die laatste heb ik altijd het gevoel dat ze boven de muziek uitsteken. Daarenboven, als ik in het Duits zou zingen, denken de luisteraars, toch de Duitse, dat ik iets wil vertellen. Nu creëer ik meer afstand. Want een tekst is voor mij op de eerste plaats de drager van een melodie. Kijk, de keuze tussen Engels en Duits loopt voor mij parallel met de keuze tussen een vervormde of een normale gitaarklank."

Niet toevallig dus dat Achers teksten vaak een impressionistisch tintje hebben. "Ik hou niet van metaforen of beeldspraak. Je zal mij niet snel horen zingen over "tears in the rain" of iets van die strekking. Mijn teksten zijn meestal opgebouwd uit duidelijke zinnen of zeer kleine verhaaltjes die samengevoegd iets abstracts geven. Alsof je de indruk hebt een helder verhaal te lezen, maar aan het einde kom je tot het besef dat je toch niet begrepen hebt wat er staat. Ik kan het moeilijk uitleggen, maar het is meer Franz Kafka dan Herman Hesse."

Nu we toch een doorsteek hebben gemaakt naar andere kunsten: de hoes van Shrink is een abstracte figuur, gekleurd in het ultramarijn dat Yves Klein beroemd maakte. "We hebben een goede vriend die allerhande reliëfs bouwt en dat is gewoon een foto daarvan. Die hebben we achteraf blauw gekleurd. De naam van het reliëf is Ophir, ik denk dat het een mysterieuze stad uit de oudheid was. We hebben een van de songs ernaar genoemd, alleen hadden we de naam verkeerd verstaan en het nummer heet '0-4'." En ik die dacht dat het naar het voetbal verwees. "Dat heb ik wel vaker gehoord. Het was aanvankelijk de bedoeling om de cd 0-4 te noemen, maar dat lag te dicht bij Schalke 04 en dat konden we niet hebben."

Christophe Verbiest

Shrink is uit op Community en wordt gedistribueerd door De Konkurrent. Discografie: Notwist (1990), Nook (1992), 12 (1995), Shrink (1998).

The Notwist speelt op 28 mei in De Nijdrop (Opwijk), op 29 mei in KC België (Hasselt), op 30 mei in De Kreun (Bissegem), op 31 mei in Den Hemel (Zichem) en op 1 juni in Le Botanique (Brussel).

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234