Woensdag 06/07/2022

AnalyseVerkeer

Meer files dan vroeger, is dat de blijvende erfenis van de pandemie?

Op de Antwerpse ring is het tegenwoordig haast van 's ochtends tot 's avonds aanschuiven. Beeld ID / Wouter Van Vooren
Op de Antwerpse ring is het tegenwoordig haast van 's ochtends tot 's avonds aanschuiven.Beeld ID / Wouter Van Vooren

Terug naar kantoor, terug naar school, terug in de file. Met elke versoepeling van de covidmaatregelen nam het verkeer opnieuw toe, tot boven het precoronaniveau. En het ergste moet nog komen. Wordt dat een erfenis van de pandemie: meer file?

Lieven Desmet

210 kilometer file op een droge maandagmorgen. Dat is bovengemiddeld, meldt het Vlaams Verkeerscentrum droogjes. Wat veel mensen al aanvoelden, wordt bevestigd door de cijfers: we staan weer meer in de file. De filebarometer stijgt tijdens de ochtendspits opnieuw bijna dagelijks tot een goede 200 kilometer op de Vlaamse snelwegen. Met de start van het nieuwe schooljaar is de filedruk exponentieel toegenomen.

Op de werkdagen van 1 september tot en met 30 september lag de filezwaarte op de Vlaamse snelwegen liefst 22,5 procent hoger dan voor de coronacrisis. Met het versoepelen van de coronamaatregelen valt de samenleving steeds meer in de plooi van voor de pandemie. Mensen gaan weer meer naar kantoor, scholieren zitten terug op de schoolbanken en dus hoort bumperen er ook weer bij.

null Beeld rv
Beeld rv

Toch is er een vreemde vaststelling, merkt het Vlaams Verkeerscentrum op: het aantal afgelegde kilometers op de Vlaamse snelwegen ligt nog altijd onder het precoronaniveau. Op de werkdagen in september telde het Verkeerscentrum zo’n 5,5 procent minder autoverkeer. “Maar er is wel meer vrachtverkeer”, zegt Stef Willems van het verkeersinstituut VIAS. “Sinds de heropleving van de economie zijn er beduidend meer vrachtwagens op de weg. Een ander fenomeen zijn de vele bestelwagens, door de opmars van e-commerce.” Dat is goed voor ruim 3 procent meer vrachtvervoer op de Vlaamse snelwegen.

Openbaar vervoer lijdt

Tegelijk ligt het gebruik van het openbaar vervoer nog altijd flink onder dat van het precoronatijdperk. “Vooral in Brussel merken we dat minder mensen het openbaar vervoer nemen”, zegt Willems. “Door de lagere vaccinatiegraad zit de vrees voor besmetting daar wellicht voor iets tussen.” De openbaarvervoersmaatschappij MIVB stelt dat ze vandaag aan zowat 75 procent van haar normale aantallen komt.

In de binnenstad kennen de (elektrische) fiets en steps wel een opmars. Maar niet iedereen woont in de stad. Dat verklaart waarom de files terug zijn van weggeweest, terwijl het aantal thuiswerkers nog steeds aan de hoge kant is. Uit een onderzoek van VIAS in samenwerking met de FOD Mobiliteit en Vervoer blijkt dat het aandeel thuiswerkers haast verdubbelde. Terwijl in 2019 22 procent van de werknemers minstens af en toe thuiswerkte, is dat nu, na de versoepelingen, nog altijd zowat 41 procent.

Willems: “Het moet dan ook niet verbazen dat de files op de weg niet alleen komen door de pendelaars.” Volgens onderzoek van mobiliteitsexpert Kris Peeters is slechts een derde van de auto’s in de ochtendspits woon-werkverkeer. Het gros zijn mensen die gaan shoppen, of wat ‘algemeen vrijetijdsverkeer’ wordt genoemd.

Eindeloos aanschuiven

Dat leidt er ook toe dat bepaalde verkeersassen nagenoeg de hele dag door oververzadigd zijn. De trafiek rond Antwerpen, Brussel en Gent betekent een haast eindeloze file, die van de ochtendspits naadloos overgaat in de avondspits. “Dat maakt dat het ook almaar lastiger wordt om net voor of net na de files te vertrekken”, zegt Willems. “En dan moet het ergste nog komen. De zwaarste filemaanden zijn traditioneel oktober en november, het begin van de herfst, met ochtendmist en neerslag.”

Misschien bewegen we ons minder vlot in het verkeer, door de vele maanden van lockdown? Willems: “Dat lijkt me eerlijk gezegd niet het geval. We merken dat meer mensen van de trein en de bus zijn overgestapt op de eigen wagen. Het zal niet evident zijn om ze weer de omgekeerde beweging te doen maken.”

De MIVB houdt er rekening mee dat telewerken haar structureel 12 procent aan reizigers gaat kosten. Bij de NMBS zitten ze nu aan zowat 80 procent van het normale treingebruik. CEO Sophie Dutordoir zei eerder al dat het tot 2025 zal duren voor de spoorwegmaatschappij de coronacrisis verteerd heeft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234