Woensdag 22/09/2021

Meer dan helft van Vlaamse waterbodems zwaar vervuild

PCB's, PAK's, cadmium en kwik grootste boosdoeners

Brussel

Belga / Eigen berichtgeving

Meer dan de helft van de bodems van de bevaarbare waterlopen in Vlaanderen vertoont een zeer slechte kwaliteit. Dat blijkt uit een rapport dat gisteren is voorgesteld op het symposium 'Karakterisatie en problematiek van de Vlaamse waterbodems'. Het rapport is het resultaat van een uitgebreide studie door de Universitaire Instelling Antwerpen, het Provinciaal Instituut voor Hygiëne en de Universiteit van Gent, in opdracht van de Afdeling Water van de Vlaamse milieuadministratie Aminal en de afdeling Beleid Havens, Waterwegen en Zeewezen.

In de studie werd de kwaliteit van de waterbodems bepaald op basis van chemische, ecotoxicologische en biologische parameters. Deze zogenaamde Triade-methode is een internationaal aanvaarde methode voor monitoring. Van de 220 locaties die bemonsterd zijn op de rivieren en kanalen in Vlaanderen, bleek meer dan de helft verontreinigd met polychloorbifenylen (PCB's), polyaromatische koolwaterstoffen (PAK's) en minerale oliën. Daarnaast is meer dan een derde van de locaties sterk verontreinigd met de zware metalen cadmium en kwik. Op basis van een drietal ecotoxicologische tests blijkt dat die vervuiling niet ongestraft blijft. In meer dan de helft van de gevallen kunnen de vervuilde slibbodems potentieel aanleiding geven tot ernstige risico's voor het milieu. Op twee derde van de locaties is er een duidelijke armoede aan soorten, te wijten aan zowel de kwaliteit van de waterbodem als aan de eigenlijke waterkwaliteit.

De algemene conclusie is niet min. Liefst 51 procent van alle bemonsterde locaties wijkt sterk af van de referentie, waarbij de bodemkwaliteit van de kanalen iets minder slecht scoort dan die van de rivieren. De waterlopen met de slechtste waterbodemkwaliteit zijn de Boven-Schelde en het Afleidingskanaal van de Leie. Ook een hele rist kanalen in West-Vlaanderen is van een zeer slechte kwaliteit, waaronder het kanaal Nieuwpoort-Plassendale, het kanaal Roeselare-Leie en het kanaal Ieper-IJzer. In Oost-Vlaanderen is de kwaliteit zeer slecht op de Leie, de Moervaart, de Dender en de Durme. De kwaliteit van de bodems in de waterlopen tussen Brussel en de Schelde is eveneens zeer slecht. Een soortgelijk onderzoek van de waterbodems in de onbevaarbare waterlopen geeft aan dat 26 procent of meer dan een kwart een sterk afwijkend beeld vertoont en dat de toestand er even ernstig is.

De onderzoekers wijzen nog op een bijkomend gevaar, aangezien bevaarbare waterlopen op regelmatige tijdstippen moeten worden gebaggerd. Deze baggerspecie is potentieel even verontreinigd en mag volgens het rapport dus nooit als herbruikbaar beschouwd worden, maar dient ofwel te worden geborgen aan land, of te worden verwerkt. Hiervoor ontbreken echter zowel de nodige bergingslocaties als de nodige verwerkingsmogelijkheden en budgetten.

De Vlaamse Milieumaatschappij zal in de toekomst de kwaliteit van de waterbodems overigens nauwgezet opvolgen en is daarvoor begonnen met een waterbodemmeetnet, waarbij 600 meetplaatsen verspreid over Vlaanderen onderzocht zullen worden. Aangezien de kwaliteit van de waterbodems niet snel evolueert en het onderzoek vrij complex is, zullen jaarlijks niet meer dan 150 meetplaatsen bemonsterd worden. Dit betekent dat de Vlaamse overheid om de vier jaar een nieuw beeld zal krijgen van de kwaliteit van de waterbodems.

De waterlopen met de slechtste bodemkwaliteit zijn de Boven-Schelde en het Afleidingskanaal van de Leie

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234