Woensdag 05/10/2022

OverzichtOntslag Boris Johnson

‘Meer clown dan premier’: internationale media oordelen hard over Johnson

Boris Johnson tijdens de toespraak waarin hij zijn vertrek aankondigt. Beeld Getty Images
Boris Johnson tijdens de toespraak waarin hij zijn vertrek aankondigt.Beeld Getty Images

De Britse premier Johnson maakte vandaag bekend dat hij opstapt als partijleider, en na de zomer als premier. In Britse en internationale media klinkt leedvermaak en opluchting over deze ‘clownfall’. Maar er zijn ook zorgen over de uitdagingen waarvoor zijn opvolger zal komen te staan.

Maarten Albers

De directe aanleiding voor het aftreden van Johnson was dat hij beweerde niets te weten over beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag aan het adres van fractiefunctionaris Chris Pincher. Volgens The Guardian-columnist Jonathan Freedland is dit een terugkerend thema in Johnsons politieke loopbaan: ‘Leugens en een schaamteloze minachting van regels waren de drijvende krachten achter zijn opmars; leugens en een schaamteloze minachting van regels brachten hem ten val.’

Afvoerputje van de geschiedenis

Johnsons verbondenheid met de brexit, en zijn halsstarrige pogingen om zich aan de macht vast te klampen, leveren in meerdere media vergelijkingen op met Donald Trump. De Spaanse krant El País stelt zelfs dat hij nu net als andere westerse populisten, uit landen als de VS en Italië, verdwijnt naar het ‘afvoerputje van de geschiedenis’. Traditionele conservatieve partijen, waaronder de Britse, krijgen volgens El País nu de kans met gematigdere standpunten de wind uit de zeilen van populisten te nemen.

In de Britse krant Daily Telegraph voorspelt columnist Tom Harris dat de Conservatieve partij na Johnson een ‘redelijker’ koers zal inslaan. Labour en de Schotse nationalisten hopen beide te profiteren van de wanorde, maar zouden weleens bedrogen kunnen uitkomen. De lage waarderingscijfers voor Johnson waren een teken dat het volk verandering wil. Harris verwacht dat de Tories een kandidaat naar voren zullen schuiven die zelf die verandering kan belichamen.

Ver afgedreven

De centrum-linkse Süddeutsche Zeitung wijst er in een commentaar op dat de Conservatieven intern ernstig verdeeld zijn: ‘De leden van de Tory’s (die de nieuwe partijleider gaan kiezen, red.) komen uit het zuiden van Groot-Brittannië, ze zijn ideologisch moeilijk te verzoenen met de Tory-stemmers in de oude industriegebieden en vooral Schotland en Wales.’

Over Johnson zelf – ‘altijd onverantwoordelijk, meer een clown dan premier’ – en over zijn beleid oordeelt de Süddeutsche Zeitung hard: Groot-Brittannië is onder zijn leiderschap ver afgedreven, volgens de krant. Het is niet langer het culturele en democratische rolmodel dat het ooit was. ‘Het management van de uittreding uit de EU is op een catastrofe uitgelopen. Bevoorradingsproblemen en het verlaten van de interne markt (...) maken het land onaantrekkelijk en verhinderen groei en modernisering.’

Gevaarlijke positie

Ook het Britse weekblad The Economist wijst op de deplorabele staat waarin Johnson de economie van zijn land achterlaat, met de hoogste inflatie van de G7-landen, royale overheidsuitgaven met geleend geld, lage economische groei, lage productiviteit en lage groeiprojecties. ‘Groot-Brittannië bevindt zich in een gevaarlijke positie’, concludeert het blad.

Als de Conservatieve partij het land daaruit wil redden, zal het lessen moeten trekken uit de periode-Johnson. De partij heeft een leider met een andere persoonlijkheid nodig, schrijft The Economist in een artikel met de titel Clownfall. ‘Johnson verwierp het idee dat regeren neerkomt op keuzes maken. Hij miste de morele kracht om moeilijke beslissingen te nemen voor het nationale belang als dat zijn eigen populariteit bedreigde.’ Volgens de krant miste Johnson het oog voor detail om beleid te doorzien en genoot hij ervan regels en conventies met voeten te treden. ‘Aan de basis van zijn stijl lag een onwrikbaar geloof in zijn vermogen om uit een lastig parket te komen door woorden te verdraaien.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234