Zaterdag 28/05/2022

Medicijn zou jongeren zelfmoordgedachten geven

Europa onderzoekt neveneffecten antidepressivum Seroxat

Brussel

Eigen berichtgeving

Nathalie Carpentier

Het EMEA, dat medicijnen evalueert op Europees niveau, onderzoekt of bepaalde antidepressiva wel aangewezen zijn voor jongeren. Dat gebeurt op vraag van de Britse overheid, die het antidepressivum Seroxat onlangs verbood voor depressieve min-achttienjarigen. Nieuwe gegevens wijzen erop dat het medicijn het risico op suïcidaal gedrag en depressieve gedachten bij die groep verhoogde. In ons land wordt het gebruik bij jongeren afgeraden, tenzij na grondige analyse. In de praktijk worden antidepressiva echter al te gemakkelijk voorgeschreven, weet professor kinderpsychiatrie Peter Adriaenssens.

"Seroxat mag niet gebruikt worden om kinderen en tieners onder de achttien voor depressie te behandelen", meldde het Britse departement Volksgezondheid midden juni. De beslissing kwam er na nieuwe gegevens dat adolescenten die het antidepressivum namen een verhoogd risico op zelfmutilatie en suïcidaal gedrag lopen. "Het risico zou 1,5 tot 3,2 groter zijn dan bij adolescenten die het antidepressivum niet namen", aldus professor Gordon Duff, voorzitter van het Britse Comité voor de Veiligheid van Medicijnen, dat de zaak onderzocht.

Seroxat wordt gebruikt om depressies te behandelen bij volwassenen. Hoewel er geen Britse licentie is om het te gebruiken bij kinderen, gebeurde dat in de praktijk wel. Artsen konden het voorschrijven als ze vonden dat het nodig was voor de patiënt. De Britten startten echter een onderzoek naar de neveneffecten van Seroxat en gelijkaardige antidepressiva na kritiek van patiëntenverenigingen.

"Er was bezorgdheid over het gebruik ervan bij kinderen", aldus Volksgezondheid-woordvoerster Alison Langley. "Op vraag van het Toezichthoudend Agentschap voor Geneesmiddelen en Producten voor Gezondheidszorg heeft de producent van Seroxat, GlaxoSmithKline, ons bijkomende informatie over het effect ervan bij adolescenten bezorgd." Uit die nieuwe gegevens kwam het verhoogde risico bij Seroxat naar voor, waarop het Verenigde Koninkrijk besliste dat min-achttienjarigen het product niet meer mogen krijgen. Over de andere producten zijn nog geen risico's gemeld.

De Britse overheid vroeg eveneens een Europees standpunt over de zaak, waarop de EMEA, het Europese Agentschap voor de Evaluatie van Medische Producten, een onderzoek startte."De voordelen en de nadelen worden nagegaan, net als de veiligheid bij adolescenten", zegt Noel Wathion, hoofd van de bevoegde EMEA-dienst, aan De Morgen. "Daarbij kan aan producenten van medicijnen die net als Seroxat paroxetine bevatten bijkomende informatie over neveneffecten gevraagd worden." Het onderzoek is nog volop bezig. "Eenmaal het wetenschappelijk rapport er is, moet een comité oordelen of alles in orde is, of de bijsluiter moet veranderd worden en of het product uit de handel genomen moet worden." Ook de Amerikaanse Food en Drug Administration stuurde een waarschuwing uit. Ze onderzoekt de mogelijke risico's en raadt voorlopig aan het geneesmiddel niet te gebruiken bij jongeren.

In ons land geldt het advies dat Seroxat niet aangewezen is bij jongeren, maar er is geen bijkomend advies gekomen na de zaak. In een reactie op de Britse beslissing zei GlaxoSmithKline dat "er geen formele bewijzen zijn dat Seroxat tot zelfmoord leidt. In pediatrische studies heeft geen enkele patiënt een zelfmoordpoging ondernomen. Er is enkel een verschil vastgesteld tussen Seroxat en een placebo in termen van zelfmoordgedachten en zelfmoordpoging, vooral bij adolescenten." Voor volwassenen is er geen probleem, aldus GlaxoSmithKline nog. "Daar is de behandeling zeer efficiënt gebleken."

Maar net omdat over het effect van antidepressiva bij jongeren bijzonder weinig gegevens bestaan - de medicijnen worden hoofdzakelijk bij volwassenen getest - is voorzichtigheid geboden. De praktijk toont echter een ander beeld, zegt professor kinderpsychiatrie Peter Adriaenssens (KU Leuven). "Paroxetine (de werkzame stof in Seroxat, NC) mag enkel worden voorgeschreven bij een specifieke kinderpsychiatrische indicatie, na een grondig onderzoek en in combinatie met therapie. Maar er is een duidelijke tendens om antidepressiva in het algemeen al te gemakkelijk en al te vaak voor te schrijven. We krijgen steeds meer jongeren binnen die al antidepressiva nemen nog voor ze hier op consultatie komen. Huisartsen schrijven ze soms voor na één gesprek, zonder grondig onderzoek. Ze staan vaak onder druk, omdat er voor consultaties bij kinderpsychiaters lange wachtlijsten zijn en ouders in nood een oplossing willen. Het is een verkeerd opvoedingspatroon. Op spoedgevallen zien we dat ouders eerder om medicatie zullen vragen dan voor gezinstherapie te kiezen om de problemen aan te pakken."

Kinderpsychiater Peter Adriaenssens: 'Artsen schrijven soms al antidepressiva voor na één gesprek'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234