Zaterdag 28/11/2020

Islamitische Staat

Mediaverschijnsel Daesh blijft meesterlijk provoceren en manipuleren

Piloot Al-Kasasbeh werd volgens Jordanië al op 3 januari vermoord. Pas deze week werd het filmpje verspreid.Beeld REUTERS

Jef Lambrecht is Midden-Oosten- kenner en auteur van Daesh, dat dit voorjaar verschijnt bij Van Halewyck.

Publicitair was de executie van de Jordaanse piloot Al-Kasasbeh een schot in de roos. Niemand had vermoed dat een overtreffende trap mogelijk was. Na filmpjes waarin terroristen kelen oversneden en kinderen gebruikten om gevangenen een kogel door het hoofd te jagen, koos Daesh* voor een theatraal equivalent van de brandstapel. Alleen was het slachtoffer geen heks, maar een krijgsgevangen geloofsgenoot.

Dit grensoverschrijdende gedrag dient een enkel doel: afschrikking. Het is echter niet uitgesloten dat Daesh deze keer zijn hand overspeelt. Jordanië vat de moord op zijn piloot op als een oorlogsverklaring. Het antwoord zal niet beperkt blijven tot het opknopen van terroristen die wachten op de uitvoering van hun doodvonnis. Het Jordaanse leger is niet het machtigste van de regio, maar de inlichtingendienst van het koninkrijk is bijzonder efficiënt. Amman wist bijvoorbeeld in 2006 de Amerikanen te wijzen waar Abu Musab al-Zarqawi zat, de stichter van de terreurgroep, die vervolgens met een precisiebom werd uitgeschakeld. Wanneer Jordanië wraak belooft, betekent dat meer dan wanneer een westers land dat doet.

Jef Lambrecht.Beeld Bob van Mol

In november bleek uit een opiniepeiling dat 85 procent van de ondervraagden in zeven Arabische landen Daesh veroordeelt. In Jordanië was dat zeven op de tien. Minder eensgezindheid is er over de vraag of bombardementen het beoogde doel kunnen bereiken: de vernietiging van het kalifaat. Amper 22 procent achtte dat mogelijk, 32 procent onmogelijk. In Jordanië was dat pessimisme nog groter met respectievelijk 16 en 34 procent. Een 'sterke' steun voor deelname aan de coalitie tegen IS was er slechts bij 15 procent van de Jordaniërs. Dat was voor de herovering van Kobani. Dat was ook voor de gruwelijke executie van de piloot die de Arabische sociale media roodgloeiend doet staan van verontwaardiging.

De roep om vergelding kwam onder meer van sjeik Ahmed al-Tayyib, het hoofd van al-Azhar in Caïro, die zei dat de straf die door de koran is voorzien, van toepassing was: 'Doden, kruisigen, ledematen afhakken.' Vooralsnog is dat machteloze retoriek, het publiek weet dat. Het zag dat koning Abdullah zijn bezoek aan de VS onderbrak, zij het na een ongepland gesprek met Obama. Was er een beter moment om de video uit te brengen dan tijdens Abdullahs aanwezigheid in Washington? Daesh voert de regie en bepaalt met gevoel voor timing en sensatie de internationale stemming.

Geen maand nadat nieuwe terroristen Parijs op stelten zetten, nadat ze Japan schokten met twee middeleeuwse executies en terwijl in dit land nog steeds soldaten in de straten zijn uit vrees voor hen, is de moord op Al-Kasasbeh een uitdaging aan de Arabische wereld. Al talloze naamloze en onschuldige Arabieren zijn bloeddorstig afgemaakt door Daesh. Hier gaat het echter om een piloot van de immuun geachte coalitie. Volgens de terroristen werd hij op kerstavond neergehaald met een hittezoekende luchtdoelraket. Het incident was voor de Verenigde Arabische Emiraten aanleiding om uit de coalitie te stappen zolang er geen maatregelen kwamen om piloten te redden. Kalief Ibrahim moet echter niet verwachten dat Jordanië het voorbeeld van de Emiraten zal volgen.

Hoewel de snelle expansie van het kalifaat voorbij is, blijft het mediaverschijnsel Daesh meesterlijk provoceren en manipuleren. Al-Kasasbeh is echter volgens het Jordaanse leger al op 3 januari vermoord. Zo doet men geen zaken.

Daesh is de producent van een griezelfeuilleton in een wereld die gebiologeerd is door het beeld. Het zal niet de laatste rilling zijn. Het kalifaat heeft naar verluidt nog twee westerse gijzelaars, bij wie een vrouw.

Van bij het ontstaan van deze sadistische machine was maar één kruid tegen haar gewassen: de conservatieve soennitische geloofsbroeders in de gebieden die ze terroriseert. Er zijn tekenen van verzet bij de stammen. Het is hoopgevend dat de regering in Bagdad bereid is om een Nationale Garde op te richten, waardoor alleen soennieten voor de openbare orde zouden instaan in de soennitische gebieden. Het is hoog tijd, want de kanker is uitgezaaid naar de Sinaï, naar Libië en naar ontvankelijke jongeren in de hele wereld.

* Ik verkies, zoals de Arabieren, het denigrerende Daesh, een acroniem met de betekenis van IS, maar ook een verwijzing naar het Arabisch voor 'vertrappelen'.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234