Vrijdag 23/10/2020

'Media zouden enkel loyaal mogen zijn aan hun objectiviteit'

New York

Van onze correspondent

Tom Ronse

Voor miljoenen in heel de wereld is de Amerikaanse nieuwszender CNN de voornaamste, zo niet de enige nieuwsbron over de 'eerste oorlog van de 21ste eeuw'. Maar terwijl CNN in de VS zelf lof oogstte voor zijn verslaggeving over de crisis die begon op 11 september, vinden anderen dat CNN een spreekbuis van de Amerikaanse regering is geworden.

De Indiase krant Indian Express bijvoorbeeld schreef vorige zaterdag: "Wie zowel de BBC als CNN heeft gevolgd sinds 11 september, moet zich realiseren waarom de eerste ongetwijfeld de meest professionele en evenwichtige is van beide. CNN adverteert zich als de 'nieuwsleider van de wereld' maar heeft in de voorbije maand zijn ware aard getoond. Sinds 11 september heeft het zichzelf nagenoeg gereduceerd tot een lokale zender, geobsedeerd door uitsluitend Amerikaans nieuws."

De krant verwijt CNN dat het zijn berichtgeving aanpast aan de noden van de Amerikaanse buitenlandse politiek en buitenlandse leiders en experts slechts aan het woord laat in zoverre hun uitspraken stroken met de Amerikaanse objectieven. De BBC daarentegen stelt zich onafhankelijk en kritisch op, aldus de Indiase krant, die besluit: "Nationalisme is op zijn plaats in de politiek en het nationale leven. Maar de media zouden enkel loyaal mogen zijn aan onpartijdige, objectieve berichtgeving."

Nigel Pritchard, hoofd van public relations van CNN International, geeft toe dat de Indiase krant niet de enige is die klaagt over de partijdigheid van CNN's berichtgeving maar voegt eraan toe: "Het is niet zo dat we een stortvloed van kritiek hebben gekregen. CNN is met ruim negenhonderd geaffilieerde tv-stations wel degelijk de nieuwsleider van de wereld. Het spreekt vanzelf dat we niet iedereen kunnen tevreden stellen." Hij drukt me echter op het hart om geen conclusies te trekken over CNN Europe en CNN Asia op basis van wat er in Amerika te zien is. "Onze programmering is vaak verschillend. Zelfs de presentatie verschilt. De Amerikaanse vlag die u hier in de VS voortdurend op het scherm ziet, gebruiken we niet als logo in onze internationale uitzendingen." De redactie van CNN in Londen stelt zich volgens hem onafhankelijk op van het CNN-hoofdkwartier in Atlanta.

Peter Hart van mediawatchdog Fair (Fairness and Accuracy In Reporting) wijst erop dat de Golfoorlog tien jaar geleden de grote doorbraak betekende voor CNN. Het verwierf toen een reputatie van onafhankelijkheid in niet geringe mate dankzij reporter Peter Arnett, de enige westerse tv-journalist die tijdens de oorlog in Bagdad bleef en van daaruit rapporten zond die niet altijd in de smaak vielen van Washington. Een prominente senator noemde hem zelfs een collaborateur van de vijand.

Tegelijk cultiveerde CNN tijdens die oorlog een nauwe relatie met het Pentagon, zegt Hart. Dat laatste is zo gebleven maar momenteel heeft CNN niemand zoals Arnett die de zender een imago van onafhankelijkheid kan geven. CNN heeft een freelance medewerker in het door de Taliban gecontroleerde gebied die gewapend is met een videofoon. Maar tot nu toe is die er niet in geslaagd om beelden door te sturen waar de kijker iets aan heeft. CNN vulde zijn scherm in de afgelopen dagen vaak met een ondefinieerbaar groen digitaal geflikker - met daarboven 'CNN Exclusive' - die voor beelden van de bombardementen moeten doorgaan. Dat het zo moeilijk is om onafhankelijk over de oorlog te rapporteren en er beelden over te bemachtigen maakt een zender als CNN nog meer afhankelijk van het Pentagon, meent Hart.

De focus van CNN's berichtgeving is volgens hem ook zeer eng op het militaire gericht. Vele uren worden gevuld met gepraat door militaire experts die meestal gepensioneerde generaals zijn en de gebeurtenissen door een Pentagon-bril bekijken. De voornaamste militaire analist van CNN is Wesley Clark, de bevelhebber van de Navo tijdens de Kosovo-oorlog.

Ook andere CNN-experts en reporters hebben vaak nauwe banden met de Amerikaanse overheid. CNN's sterreporter Christiane Amanpour bijvoorbeeld, die er al meer dan eens van beschuldigd werd dat haar berichtgeving wat al te nauw aanleunt bij het State Department, is gehuwd met James Rubin, die onder president Clinton de persdienst van het State Department leidde. Maar dat is niet ongewoon in de Amerikaanse media. Een van de prominentste reporters van CNN's rivaal NBC is de echtgenote van Alan Greenspan, voorzitter van de Federal Reserve.

Dat er van al de pratende hoofden op CNN zelden een is dat niet op de golflengte van de Amerikaanse regering zit, is ook niet ongewoon, zegt Hart. "Er wordt soms wel eens een dissidente stem aan het woord gelaten maar dat is vrij zeldzaam. Zelfs op het rechts-leunende nieuwskanaal Fox is de kans groter dat er al eens iemand die tegen de oorlog is aan het woord komt. CNN is meer mainstream, net als NBC en de andere grote netten. Zij gaan ervan uit dat de regeringspolitiek inzake de oorlog zo'n overweldigende steun geniet van de Amerikaanse bevolking dat het niet nodig is om andere opinies weer te geven."

Volgens een peiling van het Pew Research Center werd CNN's verslaggeving over de aanslagen van 11 september en wat erop volgde door de Amerikaanse kijkers het hoogst gewaardeerd van alle tv-media. CNN genoot de voorkeur van 25 procent tegenover 14 procent voor ABC, 12 voor Fox en 11 voor NBC.

Kritiek op VS-gezinde berichtgeving van CNN

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234