Zaterdag 16/11/2019

Media zijn toeschouwers maar ook spelers

Er zijn de afgelopen zomermaanden maar weinig klachten of opmerkingen over De Morgen binnengelopen. Enkele lezers hadden praktische problemen, maar voer voor bevlogen principediscussies was er blijkbaar niet.

Het lijkt ook mij dat er geen echte problemen waren met de berichtgeving in deze krant. Meer algemeen wordt echter dag na dag bewezen dat de rol van journalisten ter discussie staat en dat 'neutrale berichtgeving' ijdele hoop is. Het is niet omdat er geen aanwijsbare fouten zijn dat er geen pijnpunten zouden zijn.

Enkele voorbeelden van de afgelopen dagen. In Kongo wordt een verzetsstrijder voor het oog van de camera barbaars terechtgesteld. Uiteraard heeft dit tafereel een informatieve waarde, maar je moet al goed blind zijn om niet te zien dat dit past in een psychologische oorlogsvoering waarvoor de media ingeschakeld worden.

Vlaams minister-president Luc Van den Brande (CVP) trekt met een aantal minder belangrijke opdrachten langs diverse Oost-Europese landen. Hij nodigt op zijn kosten flink wat vaderlandse journalisten uit, zich hiermee verzekerend van media-aandacht die ruimschoots het belang van de reis overstijgt. Altijd meegenomen in de aanloop naar een verkiezingsperiode.

Judocoach Jean-Marie Dedecker en een aankomend televisietalent met ambitie laten de Vlaamse tv-zenders in de val lopen met een nepbericht. Gewoon een grap of een ondergraving van de geloofwaardigheid? Laat ons in ieder geval hopen dat flauwe grappenmakers geen inspiratie gevonden hebben in deze stunt.

Laatste voorbeeld: het Agusta-proces. Zoals ieder groot proces start het met lange, technische procedurekwesties. Niets om een groot publiek te boeien dus. Gelukkig was er de mediaonhandigheid van Eliane Liekendael en de doorzichtige 'aanval is de beste verdediging'-strategie van Willy Claes. Leuk tv-voer is veelal volstrekt inhoudsloos.

Deze vier voorbeelden tonen voldoende aan dat journalisten geen toeschouwers zijn die langs de zijlijn staan. Journalisten worden dagelijks gebruikt, laten zich gebruiken, worden ingeschakeld in het spel, willen het spel meespelen of beïnvloeden. Er zijn natuurlijk de evidente misstanden die moeten worden bestreden, maar zelfs de eerlijkste journalist zal zich af en toe in een positie bevinden die het pure verslaggeven ver overstijgt.

Dit lijkt mij geen reden voor diep doemdenken. Vroeger was het niet beter, de uitspattingen zijn al met al beperkt. Los van alle mogelijke kritiek ken ik geen andere economische sector of maatschappelijke pijler die even transparant is als de pers en die even actief is bij het geven van zelfkritiek. In een sterk gemediatiseerde maatschappij hoort het ook zo.

Omdat je maar een goede krant kan maken als je goede lezers hebt, is er bij De Morgen een ombudsman. Dat kanaal is er om klachten of opmerkingen te formuleren over de inhoud van en de algemene beeldvorming rond de krant. Daarnaast willen wij op deze manier proberen om onze lezers meer begrip bij te brengen voor de werking van de pers. De perfecte media zullen net zomin als de perfecte wereld ooit bestaan, maar wie een paar simpele basismechanismen kent, is al heel wat beter gewapend.

Ongetwijfeld zal er voldoende inspiratie opduiken nu de wereld stilaan terug op volle toeren draait. In België willen de politici zich profileren nu de verkiezingen in aantocht zijn, president Clinton moet zijn imago herstellen, schandalen vinden nog steeds gretig aftrek... De media zullen de gebeurtenissen blijven beïnvloeden. Ze blijven zeker nog enige tijd zelf een gespreksonderwerp.Dirk De Wilde

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234