Woensdag 21/08/2019

Medeplichtig aan 170.000 moorden

Reinhold Hanning (94) werkte bijna 2,5 jaar als bewaker in het concentratiekamp Auschwitz. In die periode heeft de man geholpen aan de massamoord op de slachtoffers van de nazi's, oordeelde de rechter. Hij is dan ook schuldig bevonden aan medeplichtigheid aan minstens 170.000 moorden en kreeg vijf jaar cel.

De advocaat van de voormalige kampbewaker in Auschwitz vroeg begin deze week vrijspraak voor zijn cliënt. De raadsman van de 94-jarige Reinhold Hanning zei zaterdag voor een rechtbank in het Duitse Detmold dat er geen bewijzen zijn voor de directe betrokkenheid van Hanning bij massamoord. Zijn cliënt is een van de laatsten die worden berecht wegens misdrijven begaan onder het Duitse naziregime.

Volgens de advocaat werkte Hanning voor een 'misdadig systeem' waarin hij bevelen moest opvolgen. Als eenvoudige arbeider zou Hanning de gevolgen van zijn handelen niet hebben kunnen overzien. Zijn cliënt zou nooit iemand hebben vermoord of anderen daartoe hebben geholpen. Evenmin zou hij zich ooit hebben begeven in het deel van het kamp waar de gaskamers stonden.

Schaamte

De vroegere SS-kampbewaker is aangeklaagd voor medeplichtigheid aan de moord op ruim 170.000 Joden. Tegen de man was zes jaar cel geëist. Bij de openingszitting van zijn proces, februari dit jaar, hield Hanning de kaken stijf op elkaar. Dit hield hij vol tot april, toen hij bekende als bewaker in Auschwitz te hebben gediend en op de hoogte te zijn geweest van de gaskamers en de lijkenverbranding. Hanning zei zich te schamen dat hij niets had gedaan om het te stoppen.

De oud-kampbewaker sloot zich in 1940 als 18-jarige aan bij de SS-divisie Totenkopf en werd in 1942 te werk gesteld in Auschwitz. Ruim driekwart van de gevangenen daar werden direct na aankomst naar de gaskamers geleid.

Volgens de aanklagers is het simpele feit dat iemand bewaker was in een concentratiekamp al voldoende om hem medeschuldig te verklaren aan de massamoorden. Die nieuwe jurisprudentie is een uitvloeisel van het proces tegen John Demjanjuk, oud-bewaker van het kamp Sobibor. Hij werd in 2011 veroordeeld zonder expliciet bewijs van specifieke misdrijven. Vanwege zijn werkzaamheden werd hij toch veroordeeld voor medeplichtigheid aan 20.000 moorden.

Dat Hanning claimt nooit te hebben gewerkt in en rond de gaskamers, vinden de aanklagers bovendien niet overtuigend. Volgens hen hielpen alle bewakers het kamp draaiende te houden en werd tijdens de 'Hongaarse actie' in 1944 iedereen ingeschakeld om te helpen bij het uitroeien van grote groepen Hongaarse Joden.

Precedent

In Duitsland beginnen dit jaar nog drie andere processen tegen hoogbejaarden die in de oorlog in kampen hebben gewerkt. Een enkeling staat terecht voor medeplichtigheid aan nog een groter aantal moorden. Zo wordt Helma Kissner, die tussen april en juli 1944 in Auschwitz als radio-operator werkte, beschuldigd van medeplichtigheid aan 260.000 moorden. Vorig jaar werd Oskar Gröning (ook 94), de 'boekhouder van Auschwitz', veroordeeld. Hij kreeg vier jaar gevangenisstraf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden