Woensdag 11/12/2019

brexit

May wacht een ijzige ontvangst op haar eerste Brusselse top

Brits premier Theresa May. Beeld Photo News

De Britse premier Theresa May wacht donderdag en vrijdag tijdens haar eerste Brusselse top een confrontatie met haar EU-collega's. Hoewel de brexit officieel niet op de agenda staat, zal ze door haar pleidooi voor een 'hard vertrek' weinig sympathie krijgen.

May wacht een ijzige ontvangst in Brussel. Ook premier Charles Michel (MR) heeft geen reden om haar met open armen te ontvangen. De Belgische economie bloedt door de lage pond, een gevolg van de harde brexitkoers die May volgt. Vooral de Vlaamse economie wacht zware verliezen als deze trend zich doorzet.

"Elke politieke uitspraak over de brexit heeft een impact op de wisselkoers", zegt Ben De Smit, de Vlaamse economische vertegenwoordiger in het Verenigd Koninkrijk. "De zwakte van de pond sterling speelt de Vlaamse export nu al parten. Sinds de leave-stem op 23 juni verloor de pond al 19 procent van zijn waarde tegenover de euro, wat betekent dat producten uitvoeren en daar verkopen duurder wordt voor onze bedrijven."

Geen duimbreed toegeven

Smit staat niet alleen met zijn bezorgdheid. Uit alle EU-lidstaten die met de Britten handel drijven, komen signalen dat May meer uitleg moet gaan geven over het soort brexit dat ze met Brussel wil onderhandelen: een harde uitstap, waarbij de Britten zowel de interne markt als de douane-unie verlaten óf een zachte transitie waarbij ze lid blijven van het economische samenwerkingsverband in ruil voor een bijdrage aan het EU-budget en het aanvaarden van vrij werknemersverkeer óf een soort gulden middenweg.

Zoals het er nu voor staat bepalen de hardliners onder de brexiteers de koers. De recente conservatieve partijconferentie leek soms meer op een UKIP-bijeenkomst dan de Tory-partij die ex-premier David Cameron achterliet toen hij aftrad. Aangemoedigd door gunstige peilingen voor haar partij surfte May er mee op een golf van nationalisme en protectionisme.

Ze schetste een harde brexit, twee jaar nadat de onderhandelingen ten laatste in maart 2017 zouden beginnen. Haar minister van Binnenlandse Zaken, Amber Rudd, zei zelfs dat bedrijven die te weinig Britten in dienst nemen sancties moeten krijgen. De impliciete boodschap aan EU-werknemers in het VK was: we zijn jullie liever kwijt dan rijk.

Beeld AFP

In Brussel en de Europese hoofdsteden reageerde men daarop erg gepikeerd. Hoewel de EU-onderhandelaars, mee onder leiding van de Belgen Guy Verhofstadt en Didier Seeuws, niet gaan praten met de Britten voor ze het beruchte 'exit-artikel' 50 inroepen, zei de Franse president François Hollande al dat ze May geen duimbreed zullen toegeven.

Permanent armer

Maar met een Britse pond die terug dieptes opzoekt die niet meer zijn gezien sinds de financiële crisis van 2008, is het maar de vraag of het politieke discours aan beide zijden zo radicaal zal blijven. The Economist waarschuwde deze week al voor een verarming van de Britse samenleving.

Buitenlandse bedrijven verhogen door de lage pond nu al hun prijzen in de Britse distributieketen. Enkele dagen geleden kwam het al tot een clash tussen warenhuisketen Tesco en producent Unilever over de prijsverhoging van iconische Britse merken als bouillonsmeersel Marmite en PG Tips-thee. Het geschil werd bijgelegd maar was een teken aan de wand.

"Ook Vlaamse bedrijven onderhandelen achter de schermen over nieuwe prijszettingen", zegt economisch vertegenwoordiger De Smit. "Wij vechten nu tegen de hoge prijs van onze producten op de Britse markt. Onze ondernemers onderhandelen nu met hun partners in het VK wie de schok zal absorberen. De kosten worden nog niet doorgeschoven naar de Britse consumenten maar dat gaat zeker gebeuren. Bij de Britten staat inflatie voor de deur."

Opletten bij kerstinkopen

Wie kerstinkopen gaat doen in Londen zal dus goed uit de doppen moeten kijken. Lokale Britse producten kunnen tegenover de euro goedkoper zijn maar import uit de EU of elders al een pak duurder.

De Britse politici maken deze huishoudrekening ook. In het Lagerhuis smeden meerdere oppositiepartijen plannen om May ter verantwoording te roepen over haar eigengereide koers. Zij eisen dat de premier een brexit-onderhandelingsmandaat afspreekt met het Lagerhuis maar of ze een meerderheid vinden is nog onduidelijk. Zolang de onzekerheid aanhoudt zien economen als De Smit geen beterschap. "Nu is het koffiedik kijken, we bevinden ons in een grijze zone", zegt hij. "De politici bepalen de komende weken de koers. Ik verwacht pas na nieuwjaar duidelijkheid."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234