Donderdag 12/12/2019

Brexit

May stuit op EU-muur van onbegrip: kans op harde brexit steeds groter

Jean-Claude Juncker (links), voorzitter van de Europese Commissie, en Michel Barnier (rechts), EU onderhandelaar voor het Verenigd Koninkrijk, tijdens een vergadering van het Europees Parlement over de brexit op 30 januari 2019. Beeld Getty Images

De Britse premier May is welkom in Brussel volgende week, maar zonder wezenlijke brexitconcessies van haar kant stuit ze op een Europese muur van irritatie en onbegrip. Minder dan twee maanden voor de afgesproken brexitdatum is de kans op chaotisch vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU groter dan ooit.

Voorzitter Juncker van de Europese Commissie liet er woensdag geen twijfel over bestaan: het eerder met May gesloten brexitakkoord wordt niet meer opengebroken, ook al vraagt het Britse parlement daar wel om. EU-onderhandelaar Barnier wees erop dat May haar handtekening onder dat akkoord erg makkelijk verloochende. Europarlementariërs plaatsten gisterenmiddag vraagtekens bij de geloofwaardigheid van May.

“Het Britse Lagerhuis is tegen heel veel voorstellen. Maar we weten nog steeds niet wat het wel wil”, stelde Juncker in het Europees Parlement. Hij zei ‘van nature een optimist’ te zijn en denkt dat een akkoord met Londen over de brexit nog steeds mogelijk is. Ondertussen bereiden de 27 EU-landen zich met noodplannen voor op een harde brexit, waarbij het Verenigd Koninkrijk zonder akkoord en met grote economische schade de Unie verlaat op 29 maart.

Het Britse parlement wil af van de zogenaamde backstop in het eerder gesloten brexitakkoord, het vangnet dat te allen tijde moet voorkomen dat er een harde grens komt tussen Ierland en Noord-Ierland (dat met Groot-Brittannië uit de EU gaat). Het Lagerhuis ziet dat als een dwangbuis waarmee het voor altijd aan de EU verbonden blijft en wil daarom een ‘alternatieve regeling’. Over hoe die regeling eruit moet zien, is het Lagerhuis zwaar verdeeld.

Droomdenken

De plannen die in Londen circuleren – een in tijd beperkte regeling, eenzijdig op te zeggen – worden door de Europese Unie van de hand gewezen. “Een vangnet dat op elk moment kan worden weggetrokken, is geen vangnet”, aldus Juncker. De Ierse premier Varadkar wees de Britse suggesties als droomdenken van de hand, volledig gesteund door de andere EU-landen. De EU eist een solide regeling omdat invoering van grenscontroles de vrede in Noord-Ierland bedreigt terwijl er zonder grenscontroles een ‘gat’ in de Europese buitengrens komt dat de interne markt in gevaar brengt.

Volgens de EU kan de patstelling doorbroken worden – en daarmee een harde brexit voorkomen – als May haar taboes over de toekomstige relatie tussen Londen en Europa opgeeft. Een opgetuigde handelsbetrekking (via een douane-unie) maakt dat er veel minder grenscontroles nodig zijn. Maar haar eigen Tory-partij kan daar niet mee leven. Een telefoongesprek woensdagavond tussen May en EU-president Tusk leidde vooralsnog niet tot enige voortgang.

Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Comissie. Beeld AP

Landsbelang

Europarlementariërs deden een opmerkelijke en emotionele oproep aan de politici in het Verenigd Koninkrijk om hun onderlinge verdeeldheid te beslechten en met een gezamenlijk, realistisch voorstel te komen. De Duitse christendemocraat Brok smeekte het bijna met een vijf keer herhaald ‘alstublieft’. Ook liberale leider Guy Verhofstadt riep May en Labour-voorman Corbyn op het landsbelang nu eindelijk eens voor het partijbelang te plaatsen.

UKIP-kopstuk Farage op zijn beurt gaf de EU de schuld van alle chaos en ellende. De EU heeft volgens hem May ‘vernederd’ en een akkoord opgedrongen dat geen enkel land zou pikken behalve als het was verslagen in een oorlog. “De Britten hebben te maken met fanatici die voor geen enkele rede vatbaar zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234