Donderdag 01/10/2020

Max Mara, modehuis én kunsttempel

In de bescheiden gemeente Reggio Emilia, tussen Parma en Bologna, staat het hoofdkwartier van het Italiaanse modehuis Max Mara. Stichter Achille Maramotti had een zwak voor moderne kunst, die hij onderbracht in het voormalige bedrijfsgebouw. De Collezione Maramotti is vanaf volgende week in Maison Particulière in Brussel te zien.

Toeristen stoppen zelden in Reggio Emilia. De gemeente wordt immers overvleugeld door veel bekendere buren als Parma, Modena en Bologna. Nochtans heeft het authentiek gebleven Noord-Italiaanse stadje meer dan één claim to fame: de Italiaanse driekleur werd er ontworpen - een museum is daaraan gewijd -, in de Galleria Parmeggiani wandel je weer de negentiende eeuw binnen, het imposante operagebouw uit 1857 domineert de Piazza Vittoria en er is de indrukwekkende kunstverzameling Collezione Maramotti, die een uitstekend overzicht biedt van de artistieke tendensen in Italië, Duitsland en Amerika vanaf 1945.

Maar waarom is het modehuis Max Mara - een luxemerk met zo'n 2.200 winkels in negentig landen - ooit in het weinig mondaine Reggio Emilia neergestreken? Het antwoord is simpel: de moeder van Achille Maramotti had er een naaischool. De streek staat trouwens al lang bekend voor haar textielproductie.

Achille Maramotti (1927-2005) richtte zijn modehuis Max Mara op in 1951 en liet enkele jaren later een open, revolutionair, multifunctioneel en transparant gebouw ontwerpen, een betonnen maar vederlicht ogend complex waarin alles ondergebracht was, van patroonontwerp tot kledingproductie.

In 2003 verhuisde Max Mara naar een ruimer pand net buiten Reggio Emilia, terwijl de oorspronkelijke fabriekshal een nieuwe functie kreeg: ze werd een particulier museum voor moderne en hedendaagse kunst, dat in 2007 de deuren voor het grote publiek opende.

Want Achille Maramotti had een passie voor kunst. Vanaf de jaren 1960 bouwde hij aan een verzameling die de jongste trends na 1945 moest weerspiegelen. In zijn keuze liet hij zich bijstaan door zijn goede vriend en kunstenaar Claudio Parmiggiani, van wie de collectie ook enkele topwerken bezit.

Aanvankelijk hingen de werken gewoon in de gangen en gemeenschappelijke ruimten van de fabriek. "Achille Maramotti wilde op die manier een stimulerend klimaat creëren voor de modeontwerpers die aan het werk waren voor Max Mara, en tegelijk de wisselwerking versterken tussen artistieke creativiteit en industrieel design", zegt collectiedirecteur Marina Dacci.

"Hij was ervan overtuigd dat kunst en mode twee verschillende talen waren, die elkaar toch beïnvloeden. En hij was vooral geïnteresseerd in de manier waarop kunstenaars en modeontwerpers nieuwe wegen verkenden."

In Reggio Emilia zijn constant tweehonderd kunstwerken tentoongesteld van zo'n 120 kunstenaars. Het parcours begint met enkele peetvaders van de hedendaagse kunst: Francis Bacon, Jean Fautrier, Cy Twombly en Lucio Fontana. De Italiaanse arte povera is sterk vertegenwoordigd.

De term 'arme kunst', die in 1967 bedacht werd door de Italiaanse kunsthistoricus en -criticus Germano Celant, slaat op de eenvoudige materialen die in vaak indrukwekkend grote installaties van onder meer Giovanni Anselmo, Mario Merz en Jannis Kounellis gebruikt worden.

De daaropvolgende Transavanguardia wilde in de jaren 1970 en 1980 opnieuw emotie en plezier in de kunst brengen. Er hangen explosieve, stevig geborstelde schilderijen met heus kleurenvuurwerk van Sandro Chia, licht surreëel en krachtig werk van Enzo Cucchi en surrealistische gruwel van Francesco Clemente.

Een pure ontdekkingstocht, die mooi omkaderd wordt met werken van Gerhard Richter, Anselm Kiefer, Sigmar Polke, Eric Fischl, Julian Schnabel, Alex Katz, Jean-Michel Basquiat en Barry X Ball. "Achille Maramotti wilde in zijn collectie een zo ruim mogelijk beeld van de actuele kunst geven, maar het is duidelijk dat hij toch het meeste van schilderkunst hield", zegt Marina Dacci.

De kunstverzameling wordt nog altijd verder uitgebreid door de kinderen van Achille Maramotti, die op dit moment de leiding hebben over Max Mara. Maar de Collezione Maramotti is méér dan een verzameling kunstwerken: ze herbergt ook een indrukwekkende kunstbibliotheek en -archief. Afgezien van de tijdelijke tentoonstellingen, worden jaarlijks één of meerdere opdrachten gegeven aan kunstenaars om een werk ter plaatse te creëren.

Zeer aparte zuil

Zo is nog tot 28 september een nieuwe installatie van Mark Manders te zien: Cose in Corso, een werk dat de Nederlandse, maar al lang in België verblijvende kunstenaar omschrijft als "een ruimtelijk schilderij". Opmerkelijk is dat Manders voor het eerst veel kleur toelaat in zijn sculpturale installatie.

Manders oogstte vorig jaar veel lof voor zijn totaalkunstwerk in het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Bovendien wordt om de twee jaar de Max Mara Art Prize for Women uitgereikt, in samenwerking met de Londense Whitechapel Gallery. De prijs wil jonge Britse kunstenaressen aanmoedigen.

In Reggio zelf steunt Maramotti de ontwikkeling van kunst in de openbare ruimte: in de gemeentelijke bibliotheek heeft Sol LeWitt een kleurige plafondschildering gemaakt, in de kathedraal is werk van Jannis Kounellis, Claudio Parmiggiani en Ettore Spalletti te zien, terwijl Luciano Fabro een wel zeer aparte zuil ontworpen heeft voor een gaanderij van de universiteit.

Dat de Collezione Maramotti internationaal zeer naar waarde wordt geschat, blijkt uit de prestigieuze Whitney Prize, waarmee de kunstcollectie zopas werd onderscheiden: een prijs die gaat naar stichtingen die Amerikaanse kunst en erfgoed steunen.

In het Brusselse Maison Particulière zullen twintig werken uit de Collezione Maramotti te zien zijn, samen met werk uit drie andere privéverzamelingen. Het thema is Weerklank(en), in meer dan één betekenis van het woord.

Collezione Maramotti, Via Fratelli Cervi 66, Reggio Emilia, Italië. Do-zo. Gratis. Reserveren is noodzakelijk. www.collezionemaramotti.org.Resonance(s)/Weerklank(en) van 24 april tot 29 juni in Maison Particulière, Kasteleinstraat 49, Brussel. www.maisonparticuliere.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234