Dinsdag 22/06/2021

Materiaal voor vijf kernbommen duikt uit het niets op in Frankrijk

De Franse Autoriteit voor Nucleaire Veiligheid (ASN) is woedend omdat een andere instantie, het Commissariaat voor Atoomenergie (CEA), het incident drie maanden zou hebben verzwegen en spreekt over een direct en groot risico.

Op het terrein in het zuidelijke Cadarache werd jarenlang de brandstof MOX geproduceerd en de site is ook een van de negen onderzoekscentra van het Franse CEA. Arbeiders waren de oude installatie in opdracht van het CEA aan het afbreken toen er, in juni, tientallen kilo’s plutonium opdoken die niet geïnventariseerd stonden. In totaal bleek bijna drie keer meer plutonium op de site aanwezig dan bekend was. Plutonium is de stof waarmee bij de ‘bereiding’ van MOX hoeveelheden uranium worden verarmd. Het is ook een stof die zo gevaarlijk is dat zelfs enkele grammen een dodelijke kanker kunnen veroorzaken. De voorraad van het goedje werd tijdens de exploitatieperiode geschat op 8 kilo. Nu blijkt dat op de site minstens 22 kilo plutonium ligt. De CEA denkt zelfs dat de hoeveelheid zou kunnen oplopen tot ongeveer 39 kilo. Nadat die instantie, die instaat voor de ontmanteling, de autoriteit voor nucleaire veiligheid inlichtte, voerde die een onderzoek uit op site waaruit de waakhond concludeert dat “de huidige situatie een zwaar en direct risico betekent” en dat Areva, de firma die de site exploiteerde, “niet in staat is geweest de exacte hoeveelheid splijtstoffen op de site in te schatten en te inventariseren.”

‘Slordigheidje’

De ontmantelingswerken zijn meteen opgeschort. Volgens de ASN zijn voorlopig geen accidenten gebeurd door het ‘slordigheidje’ maar de instantie plaatst het incident op niveau twee op de schaal die de ernst aangeeft van dergelijke incidenten. Er zijn in totaal zeven niveaus. “Deze zware onderschatting van de hoeveelheid plutonium zorgt ervoor dat de veiligheidsmarges die bij aanvang van de werken zijn ingevoerd zwaar verscherpt worden om een kritiek ongeval te vermijden. Zo’n ongeval zou ernstige gevolgen kunnen hebben voor de arbeiders”, zo meldt de instantie in een persbericht. Meer specifiek is er het risico op een nucleaire kettingreactie wanneer te grote hoeveelheden splijtstof te dicht opeengestapeld liggen op dezelfde plaats. Zoals gebruikelijk werd op deze site het plutonium bewaard in bakjes waar de werknemers met handschoenen in gaan zodat zij zeker niet in contact komen met de gevaarlijke stof. “Het is een van de zwaarste nucleaire incidenten sinds lange tijd. Het is hallucinant dat Areva en het CEA zoveel plutonium, goed voor vijf atoombommen, uit het oog verloren. Dit schandaal toont opnieuw aan dat verantwoordelijken vaak niet in staat zijn deze gevaarlijke stoffen te beheren”, zo reageert Greenpeace France.Veiligheidsinstantie ASN is bovendien woedend omdat ‘operateur’ CEA de ontdekking drie maanden lang voor zich hield. “Die vertraging is volkomen onaanvaardbaar”, zegt Laurent Kueny, een verantwoordelijke van de ASN. Ook ecologieminister Jean-Louis Borloo hekelt de vertraging en eist “absolute transparantie voor de nucleaire veiligheid”. Het CEA zegt dat het in juni al ‘mondeling’ melding maakte van de extra kilo’s plutonium. Guy Brunel, communicatiedirecteur bij het CEA nuanceert. “Wij meldden in juni al dat er in sommige van de 700 bakjes op de site enkele grammen meer plutonium zat dan geschat. Het gaat bijvoorbeeld om een verschil van drie tot tien gram. Als je die verschillen in grammen maal 700 doet kom je uit op hoeveelheden in kilo’s, dat wel. Maar het gaat dus om een inschattingsfout verdeeld over alle bakjes. Wij hadden die drie maanden nodig om dat exacter te controleren. Gevaar op een nucleaire kettingreactie is er echter pas als je kilo’s plutonium bij elkaar bewaart. Maar dit is Frankrijk, hier is iedere afwijking van de regel meteen een incident”, zo legt Brunel uit. Het ‘incident’ is in ieder geval het zoveelste dat een schaduw werpt over de uit de kluiten gewassen Franse nucleaire industrie. Eerder deze maand doken in de Franse media berichten op waaruit bleek dat Frans kernafval in Rusland in open lucht gedumpt werd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234