Zondag 17/01/2021

Massamoordenaars worden filmsterren

Toen het regime van de Indonesische leider Soekarno in 1965 door de nieuwe sterke man Soeharto werd omvergeworpen, promoveerden ordinaire misdadigers als Anwar Congo en Adi Zulkadry van de ene op de andere dag tot leiders van nietsontziende doodseskaders. In hun jacht op etnische Chinezen, intellectuelen en vermeende communisten vermoordden ze in één jaar meer dan een miljoen Indonesiërs. In tegenstelling tot de nazibeulen of de verantwoordelijken van de Rwandese genocide werden ze nooit ter verantwoording geroepen, maar worden ze in Indonesië nog steeds als helden vereerd.

Om hen toch met hun daden te confronteren, vatte de Deens-Amerikaanse regisseur Joshua Oppenheimer het verre van alledaagse plan op om de massamoordenaars hun herinneringen aan de liquidaties van toen te laten naspelen in heuse filmscènes. Het aanbod streelde hun ijdelheid en we zijn er getuige van hoe ze in musical, western of film noir trots en zonder een spat wroeging een afschuwelijk stuk zelfgeschreven geschiedenis opnieuw tot leven brengen.

"Oorlogsmisdaden worden nu eenmaal gedefinieerd door de winnaars", horen we Anwar Congo zeggen. "Ik ben een winnaar en kan dus mijn eigen definitie maken." Lachend demonstreert hij hoe hij talloze - "hier rijden we voorbij onzeoffice of blood" - mensen aan de wurgpaal legde, martelde en onthoofdde. Precies doordat de kerels zich achter een fic- tieve en potsierlijke façade verstoppen (de 'acteurs' gedroegen zich tijdens de opnames als echte filmsterren), vallen de maskers af en onthullenthe killersveel meer dan ze van plan waren over hun daden.

Het resultaat is deze briljante en ronduit verbijsterende documentaire die, hoewel ze weinig expliciete beelden bevat, meteen voor kippenvel zorgt.

The Act of Killingis een bijna surrealistisch meesterwerk dat, behalve dan in Indonesië, wereldwijd onder de prijzen werd bedolven en niemand onberoerd kan/mag laten. Absoluut niet te missen.(JH)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234