Maandag 23/09/2019

Staking

Massale staking in Mol: pooiers en slachtoffers samen in jeugdinstelling

De staking in jeugdinstelling De Kempen in Mol werd massaal opgevolgd. Beeld Vanderveken

Minderjarige daders en slachtoffers van seksueel misbruik samen in een gesloten jeugdinstelling: dat is anno 2018 realiteit in de Molse gemeenschapsinstelling De Kempen. Zo goed als het voltallige personeel ging gisteren in staking.

Nooit eerder werd een 24 uursstaking in een gesloten jeugdinstelling zo massaal opgevolgd als die van gisteren in De Kempen in Mol. Daar legde 95 procent van de 254 voltijdse werkkrachten het werk neer. De onvrede - over onder meer een nijpend personeelsgebrek en een te hoge werkdruk - is immens groot. En nog versterkt sinds de instelling - waar vijftig jaar lang alleen maar jongens verbleven - in november door de Vlaamse regering werd verplicht om ook meisjes op te vangen.

"Die gemengde opvang is veel te snel en veel te onvoorbereid doorgevoerd", legt opvoeder en vakbondsafgevaardigde Theo Celen (ACOD) uit. "Zonder extra personeel of budget. Ja, er kwam één leerkracht bij, maar er zijn ook twee lesgevers weggesnoeid. 'Richt de lokalen als leerkracht zelf maar in en zoek ook het didactisch materiaal maar zelf, want er is geen geld voor.' En zo krijg je toestanden waarbij de jongens aan één kant van een lokaal fietsen repareren en de meisjes aan de andere kant, gescheiden door een tussenschot, verzorging leren.

Haantjesgedrag

"Een algemene frustratie hier is dat zedendelinquenten en slachtoffers van seksueel misbruik nu op één campus bij elkaar zitten", vervolgt Celen. "Een zeer onwenselijke situatie. Misbruikte meisjes moeten hier tot rust kunnen komen, die zet je niet samen met jongens van wie ze bang moeten zijn en door wie ze zich geïntimideerd kunnen voelen."

Peter Jan Bogaert van het Agentschap Jongerenwelzijn, waaronder de instelling valt, haalt als verweer aan dat meisjes en jongens "in aparte leefgroepen zitten, enkel onderwijs samen volgen en elkaar niet kunnen kruisen zonder toezicht". Dat laatste spreken opvoeders tegen. "Jongens en meisjes die elkaar kussen, briefjes schrijven, elkaar opzoeken via sociale media en relaties beginnen: het komt hier allemaal voor. Ze spreken buiten de instelling met elkaar af, wanneer ze op dag- of weekendbezoek mogen. Jongens zijn de instelling hier al met meisjes ontvlucht om seks te hebben."

"Bijna alle meisjes uit de twee leefgroepen zijn seksueel misbruikt of hebben in de prostitutie gezeten", zegt een begeleider. "Bij de jongens zitten er nogal wat daders van seksueel misbruik. Zie je het al voor je? We hadden hier ook al één geval van een meisje dat een jongen heeft aangeklaagd wegens ongewenste initimiteiten."

Het kabinet van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) ontkent formeel dat tienerpooiers en tienerprostituees in de instelling contact kunnen hebben met elkaar. "Op dat vlak zijn er echt wel heel duidelijke richtlijnen", zegt woordvoerder Nico Krols. "En we vertrouwen erop dat die richtlijnen op de werkvloer ook strikt worden gehandhaafd." Niettemin maken de opvoeders zich zorgen. "Vergeet niet dat de 123 jongeren (van 12 tot 18 jaar) die hier verblijven, tot de moeilijkst opvoedbare tieners behoren", zegt Celen. "Delinquenten van allerlei slag en hoe langer hoe meer ook jongeren met zware tot psychiatrische gedragsproblemen. Jongeren die al overal zijn geweigerd."

"Wat alle jongeren hier nodig hebben, is een zeer gestructureerd verblijf", zegt een opvoeder. "Maar sinds de komst van de meisjes - wat in de instelling de verandering te veel is geweest - is de structuur zoek. Er zijn meer meldingen van incidenten van verbale en fysieke agressie. Jongens vertonen meer haantjesgedrag, meisjes worden nog emotioneler. Het komt de tieners niet ten goede, die spanningen en conflicten verhogen ook onze werkdruk enorm."

Onaanvaardbaar

"Het ziekteverzuim onder het personeel - zowel bij de opvoeders als bij de leerkrachten - lag nog nooit zo hoog als de jongste zes maanden", zegt Theo Celen. "Het is dramatisch. De maat is echt vol, onze draagkracht en goodwill zijn op. En dan heb ik het nog niet eens over al die jongeren die hier eigenlijk niet thuishoren, maar die gespecialiseerde opvang nodig hebben. Het is onaanvaardbaar dat die jongeren veel te lang moeten wachten op een nieuwe kans. En wij hebben de expertise niet om hen adequaat te helpen. Krijgt hier een tiener een zware psychotische aanval, dan kan het een maand duren voordat we voor dat kind ergens een ambulant crisisbed hebben gevonden."

Het kabinet van minister Jo Vandeurzen (CD&V) zegt volgende week samen te zitten met de vakbonden en dat er geïnvesteerd wordt in 51 plaatsen verspreid over Vlaanderen voor jongeren met complexe problemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234