Dinsdag 19/10/2021

Massa zaligverklaringen deelt Spanje in tweeën

Tijdens de grootste zaligverklaring ooit heeft paus Benedictus 498 Spaanse geestelijken geëerd die in de Spaanse burgeroorlog door linkse milities werden vermoord. Het feit dat de religieuze slachtoffers van het rechtse Francoregime níét zalig werden verklaard, zorgt in Spanje voor controverse.

Door Koen Vidal

VATICAANSTAD l In zijn toespraak zei Benedictus dat de vermoorde Spaanse religieuzen meer dan ooit symbool staan voor martelaarschap, 'zeker in de geseculariseerde maatschappij van vandaag'. Links Spanje interpreteert die laatste woorden als een openlijke afkeuring van de regering-Zapatero, die voor het homohuwelijk is.

De openluchtplechtigheid op het Sint-Pietersplein was voor heethoofden in Rome-stad de aanleiding voor schermutselingen. In Vaticaanstad zelf kwamen 30.000 mensen samen, onder wie veel Spanjaarden. Bijna alle Spaanse bisschoppen waren naar Rome afgereisd voor de zaligverklaring.

De viering begon met de voorlezing van de lijst met 498 'martelaren' die het slachtoffer waren van 'religieuze vervolging' in de Spaanse burgeroorlog. Onder de zaligverklaarden: 2 bisschoppen, 24 priesters, 462 geestelijken, 3 diakens en 7 lekenbroeders. De meesten van hen werden vermoord bij het begin van de burgeroorlog in 1936 door milities van de republikeinse regering. In totaal werden tussen 1931 en 1939 7.000 religieuzen omgebracht door linkse milities.

In de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) kwamen minstens 250.000 mensen om het leven, sommige bronnen gewagen van een half miljoen doden. Na de overwinning van Franco werden 50.000 republikeinen vermoord en tienduizenden anderen opgesloten. Aan Franco's alleenheerschappij kwam pas een einde na het overlijden van de dictator in 1975.

De zaligverklaring van gisteren krijgt veel kritiek omdat slechts één categorie religieuze slachtoffers wordt geëerd, namelijk zij die omgebracht werden door linkse activisten. Religieuzen die vervolgd werden door de strijders van generaal Franco werden volgens vele Spanjaarden bewust vergeten. Ook het feit dat de Spaanse katholieke kerk weigert haar excuses aan te bieden voor veertig jaar steun aan het Francoregime, maakt dat vele Spanjaarden de plechtigheid van gisteren afkeuren.

Aan de ene kant probeerde paus Benedictus de zaligverklaring uit politiek vaarwater te houden. Hij benadrukte dat de viering van gisteren niet bedoeld was als een uiting van 'wrok' maar als een vorm van 'verzoening'. Maar tegelijkertijd leverde de paus indirecte kritiek op de regering van de sociaaldemocraat Zapatero omdat die voor het homohuwelijk is. "De zaligverklaringen van vandaag herinneren ons aan het belang om onze Heer bescheiden te volgen, zelfs tot op het punt dat we onze levens voor het geloof opofferen. Martelaars zijn belangrijke symbolen, zeker in de geseculariseerde samenleving van vandaag." De Spaanse kardinaal José Saraiva Martins ging in zijn toespraak minder omfloerst te werk: "Het huwelijk kan enkel een band creëren tussen een man en een vrouw."

De massale zaligverklaring komt enkele dagen voor het Spaanse parlement een wetsvoorstel bespreekt dat Franco's bewind officieel wil veroordelen. De Spaanse kerk kantte zich de voorbije weken tegen deze wet, die voor de rehabilitatie van de slachtoffers van het Francoregime moet zorgen. De socialist José Torres Mora, die rapporteur is voor het wetsvoorstel, nam trouwens deel aan de mis voor de zaligverklaring. Ook de Spaanse buitenlandminister Miguel Angel Moratinos was aanwezig.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234