Vrijdag 07/08/2020

Martelaar voor de homozaak

Biopic l Milk HHHH

Regie: Gus Van Sant

Met: Sean Penn, James Franco, Josh Brolin, Emile Hirsch, Diego Luna

Duur: 128 minuten

'Hoe is Sean Penn er al die jaren in geslaagd om al die heterorollen vast te krijgen?', grapte Robert De Niro, toen hij zondagavond de Oscarnominatie van Penn als beste acteur presenteerde. Het was een handige manier om de vraag te omzeilen en de kritiek te ontzenuwen waarom Harvey Milk, een notoir boegbeeld van de Amerikaanse homobeweging, zo nodig door een hetero-acteur moest vertolkt worden.

door Jan Temmerman

Die opmerking was eerder al geformuleerd toen Tom Hanks in 1993 de hoofdrol speelde als aidspatiënt en Antonio Banderas die van zijn vriend in Philadelphia. En enkele jaren geleden werd die vraag opnieuw gesteld toen Heath Ledger en Jake Gyllenhaal verliefd werden op elkaar in Brokeback Mountain. De reden is even eenvoudig als pragmatisch: zonder die bekende heteronamen waren die films misschien ooit wel gefinancierd en gemaakt, maar dan zeker op kleinere schaal. En de kans op dezelfde impact, Oscarbekroningen incluis, zou hoe dan ook erg klein geweest zijn.

Harvey Milk (1930-1978) was, weliswaar pas rond zijn veertigste een militante homo-activist geworden, maar hij zou zelf misschien toch ook begrip hebben opgebracht voor deze compromis-aanpak van regisseur Gus Van Sant en scenarist Dustin Lance Black (die zondagavond ook met een Oscarbeeldje naar huis mocht), die hun eigen homoseksualiteit nooit onder stoelen of banken hebben gestoken. Milk was zelf voldoende politicus om nu en dan voor een pragmatische aanpak te kiezen. Toen de vakbond van de Teamsters indertijd een boycot organiseerde tegen de Coors Brewing Company, vroeg men de steun van de homogemeenschap in San Francisco. Harvey Milk zorgde ervoor dat er binnen de kortste keren in geen enkele homobar nog Coors-bier getapt werd. In ruil maakte de vakbond niet langer bezwaar tegen het inhuren van homoseksuele truckchauffeurs!

Eerste openlijke homopoliticus

Harvey Milk werd in 1977 verkozen tot lid van de zogenaamde Board of Governors, de gemeenteraad van San Francisco. Hij was daarmee de eerste, openlijk homoseksuele politicus, die in de staat Californië in een publiek ambt verkozen werd. Niet eens een jaar later werd hij, samen met burgemeester George Moscone van San Francisco, in het stadhuis doodgeschoten door Dan White, een ander gemeenteraadslid die in de knoei was geraakt met zijn herbenoeming.

In het begin van de jaren tachtig publiceerde journalist Randy Shits de biografie The Mayor of Castro Street: The Life and Times of Harvey Milk en in 1984 volgde de Oscarwinnende documentaire The Times of Harvey Milk van regisseur Rob Epstein. Maar dat is inmiddels al een kwarteeuw geleden en scenarist Dustin Lance Black vond het dringend tijd om de herinnering aan die martelaar van de Amerikaanse homobeweging opnieuw op te rakelen. Dat plan dateert reeds van enkele jaren geleden, maar de timing bleek uiteindelijk zeer relevant.

Zelf uit de kast komen

Indertijd was Harvey Milk één van de stuwende krachten in het (succesrijke) verzet tegen Proposition 6, waarmee men in Californië de verplichting wilde invoeren om alle homoseksuele leerkrachten uit het onderwijs te bannen. Momenteel voert de Amerikaanse 'gay community' actie tegen Proposition 8, waarmee in Californië het homohuwelijk onwettelijk wordt verklaard. Met andere woorden: de strijd van Harvey Milk is nog lang niet gestreden, laat staan: gewonnen.

In de biopic Milk ligt de nadruk op de periode van de jaren zeventig, toen Harvey Milk (rol van een magistrale Sean Penn) zich met zijn vriend Scott (rol van James Franco) definitief in San Francisco vestigde. Zijn fotowinkel in het zogenaamde Castro District groeide snel uit tot een soort wijkcentrum. De evolutie van 'community organizer' tot lokaal politicus bleek een logische stap, maar er waren verschillende campagnes nodig vooraleer van een echt electoraal succes kon gesproken worden. Opvallend was wel dat Harvey Milk zich niet alleen manifesteerde als pleitbezorger van de homobeweging, zoals met de opmerkelijke actie om fluitjes uit te delen, waarmee homo's elkaar konden waarschuwen wanneer ze door 'gay-bashers' of door de politie gemolesteerd dreigden te worden. Maar Milk besefte dat zijn strijd alleen maar resultaat kon boeken indien allerlei minderheden en dus vaak minderbedeelden zich zouden verzamelen om samen hun rechten te verdedigen.

De film besteedt ook aandacht aan de strategie van de homobeweging. Moet er gewacht worden tot ze zelf uit de kast komen? En hoe openlijk kan of moet men met z'n seksuele geaardheid te koop lopen? Een grappige uitspraak komt van de uitgever van het (eerder gematigde) homoblad The Advocate: 'Wij zijn zoals de katholieke kerk. We verwelkomen de bekeerlingen, maar we maken ze niet meteen paus.'

n Harvey Milk was destijds één van de stuwende krachten in het verzet tegen Proposition 6, waarmee men in Californië de verplichting wilde invoeren om homoseksuele leerkrachten uit het onderwijs te bannen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234