Maandag 05/12/2022

Mars-ijs bestaat ook echt

Na het voorlopig korte succesverhaal van de Amerikaanse Mars-lander Spirit, heeft de Europese ruimtevaartorganisatie Esa nu ook een reden om blij te zijn. Nee, de Beagle 2 is niet teruggevonden, maar de Europese sonde Mars Express heeft wel water in de vorm van ijs gevonden op de zuidpool van de rode planeet. Hoeveel ijs er is weten we nog niet, en ook niet of het permanent is, maar wat wetenschappers al dertig jaar vermoedden, is nu bevestigd. De volgende stap is een zoektocht naar leven.

Brussel

Eigen berichtgeving

Wim Nijsten

Dankzij een uiterst gevoelige camera hebben wetenschappers bij het onderzoek van de zuidelijke pool van Mars de aanwezigheid van ijswater en bevroren koolstofdioxide opgemerkt. Het betreft oppervlaktewater, slechts bedekt door bevroren koolstof. Hoeveel er van dat ijs is gevonden, is nog niet geweten. Ook weten we nog niet of dit ijs permanent is of verdampt tijdens de zomer en weer condenseert tijdens de winter. Het is nu het einde van de zomer op Mars. Het feit dat het zich nog op de zuidelijke pool bevindt zou erop kunnen wijzen dat het permanent ijs is. Verder vonden Europese wetenschappers sporen van erosie door water.

Wetenschappers vermoedden al dertig jaar dat er water in de vorm van ijs op de rode planeet is, maar tot nu toe waren daarvan alleen indirecte aanwijzingen. "Ik had niet gedacht dat we zo snel de eerste resultaten van de missie zouden kunnen tonen", zei een trotse David Southwood van de Esa. De Esa heeft intussen ook een aantal mooie foto's van het Mars-oppervlak binnengekregen.

"Dat er ijs gevonden is op Mars, betekent niet dat er ooit water geweest is", zegt Joris Blommaert van de afdeling sterrenkunde van de KU Leuven. "We moeten ook nog op zoek naar andere dingen, zoals rivierbeddingen of meren. Maar de kans is groot dat er ooit water geweest is op de rode planeet. En als er water geweest is, kan er leven geweest zijn op Mars. Deze resultaten bewijzen bovendien dat de aarde lang niet de enige planeet is waar condities voor leven aanwezig zijn of geweest zijn."

Voor de Europeanen is het slagen van deze missie alvast een hele opkikker na de ontgoocheling om de Beagle 2. Die heeft sinds zijn aankomst op Mars tijdens de kerstnacht nog geen kik gegeven. Wetenschappers denken dat hij neergestort is op het Mars-oppervlak. "Het verlies van de Beagle is jammerlijk, maar de Beagle is niet het enige project van de Esa, dat bewijst dit nieuws. Deze resultaten zijn zeker een stimulans om voort te doen met het Mars-onderzoek. Dit is niet het enige project van de Esa, maar wel belangrijk. De belangstelling voor Mars zal er zeker niet door afnemen."

"Fantastisch nieuws, de vondst van ijs op Mars", zegt Dirk Frimout, de eerste Belgische astronaut. "Dit brengt het onderzoek naar de rode planeet in een stroomversnelling. Dat er water op Mars was, is altijd vermoed, nu is dat vastgesteld. Het is trouwens goed dat deze primeur voor de Europeanen is weggelegd", zei Frimout. Op de vraag of een bemande missie er nu versneld kan komen, antwoordde hij ontkennend. "Dat is niet zeker, want dat hangt af van politieke wil. Nu men water heeft gevonden, zal men nu eerst onderzoeken of er leven is geweest, en eventueel daarna gaat men denken over een bemande missie. Er zal nu meer aandacht zijn voor het onderzoek naar Mars en er zullen nu misschien meer middelen en missies komen. Wel zal de belangstelling voor een bemande missie toenemen."

Ook het instrument waarmee de Koninklijke Belgische Sterrenwacht onderzoek doet, blijkt te werken zoals het hoort. Het Aspera-instrument leerde al meer over de mogelijke gevolgen van erosie door de zonnewind. De Spicam-spectrometer, mede op punt gesteld door het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie, ontdekte bij wijze van primeur dat er meer waterdamp in de Martiaanse atmosfeer is op plaatsen waar er minder ozon is.

De Mars Express werd op 2 juni op de basis Bajkonoer in Kazachstan met een Sojoez-Fregat-draagraket gelanceerd. De missie omvat een 1,2 ton wegend moederschip met zeven wetenschappelijke instrumenten, en de 45 kilo wegende Britse lander Beagle 2. De hoofdopdracht van de Mars Express is het beantwoorden van de vraag waar al het water gebleven is dat er volgens steeds meer aanwijzingen ooit op Mars is geweest. De Koninklijke Sterrenwacht en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (Bira) participeren prominent in de missie. De Mars Express is de eerste planetaire verkenner van Esa. Het project kost in totaal ongeveer 300 miljoen euro.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234