Zondag 07/03/2021

'Markt voor topbestuurders' bestaat niet

Het Occupy Wall Street protest, tegen de exuberante bonussencultuur. Beeld Photo News
Het Occupy Wall Street protest, tegen de exuberante bonussencultuur.Beeld Photo News

Het heeft geen zin om salarissen van topbestuurders te laten afhangen van wat hun collega's verdienen; een markt voor topmannen bestaat niet. Dat besluit de Nederlandse advocaat Manuel Lokin in zijn studie over de bezoldiging van bestuurders van beursgenoteerde vennootschappen. Ook in België vergelijkt men graag de salarissen van hun bestuurders met de concurrentie.

De voorbije weken hebben de meeste Bel 20-bedrijven mooie jaarcijfers gepresenteerd, waarbij de resultaten vaak beter waren dan verwacht. En dat resulteert in de meeste gevallen in een fraaie loonopslag op voor het management. Een dergelijke loonsverhoging wordt veelal verantwoord door het feit dat men enkel topmanagers kan aantrekken én behouden als hun loon competitief is. Lees: als hun loon kan vergeleken worden met andere bedrijven van die omvang.

Eigen beloningsverhaal

Onzin, zegt de Nederlandse Manuel Lokin, advocaat bij het advocatenkantoor Stibbe. Hij promoveerde vrijdag aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op basis van zijn studie omtrent het beloningsbeleid. Hij heeft in zijn onderzoek geen bewijs gevonden dat er een zogeheten 'markt voor topbestuurders' bestaat. Een markt voor managers, zoals die bijvoorbeeld bestaat voor toptrainers in het voetbal, is een fictie. 

Dat bedrijven de salarissen van hun bestuurders graag vergelijken met de concurrentie, is volgens Lokin "een simpel antwoord op een lastige vraag". Commissarissen – het Nederlandse equivalent van onze bestuurders – moeten stoppen met verwijzen naar de onzichtbare hand van de markt, zegt de advocaat in het Financieele Dagblad. In plaats daarvan betoogt Lokin dat zij met een eigen beloningsverhaal moeten komen, waarin zij uitleggen waarom de hoogte van het salaris gerechtvaardigd is en welke doelen zij ermee willen bereiken.

Belfius

Die marktwerking is een gegeven dat ook in Belgische bestuurskamers veelvuldig wordt gebruikt. Zo wil de staatsbank Belfius de vergoeding van de voorzitter van de raad van bestuur Jos Clijsters en van de niet-uitvoerende bestuurders in de raad met tien procent laten stijgen. Dat blijkt uit de oproeping voor de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van de bank. "We stellen op de algemene vergadering voor om de bezoldiging terug te brengen op het niveau zoals initieel overeengekomen in 2012, gezien de geleverde inspanningen en gezien het belangrijk is om goede bestuurders te kunnen behouden en aantrekken," luidt de motivatie. 

Dat de regering niet meteen staat te springen om in te gaan op die vraag stond in de sterren geschreven. Want de verloning van de bankiers is – sinds de financiële crisis – een heikel thema. Dat mocht ook Ralph Hamers ondervinden, de topman van de Nederlandse bank ING had uitzicht op een loonopslag van zowat 50 procent. Had, want de raad van bestuur bond in nadat de Nederlandse goegemeente én de politiek over elkaar heen buitelden in verontwaardiging.

Volgens Lokin is er nog iets mis met het beloningsbeleid. Bestuurders kijken te veel naar resultaten op de korte termijn vanwege bonussen die ze krijgen als ze goed presteren. "Helaas is de mens niet in staat op een positieve manier gestuurd te worden door financiële prikkels", zegt Lokin. "Ze werken te goed, waardoor bestuurders hun opdracht vernauwen tot het op korte termijn halen van hun individuele doelen, ook als dat ten koste gaat van het grotere belang, met name het welzijn van de onderneming op de lange termijn."

'Pay-for-responsibility'

De vennootschapsjurist roept commissarissen op om terug te keren naar de basis  en het gezond verstand te gebruiken. "Beloon bestuurders volgens het  pay-for-responsibility-principe. Zij zijn eindverantwoordelijk voor de hele onderneming. Als het hiermee goed gaat, verdienen zij een extra beloning, anders niet."

Tot gelijkaardige bevindingen kwam eerder al Xavier Baeten. De professor aan de Vlerick Business School is gespecialiseerd in verloningsbeleid. Baeten vergeleek bedrijfsprestaties en topbeloningen gedurende de periode 2010-2016. Uit zijn onderzoeken bleek al dat er geen rechtstreeks verband kan gelegd worden tussen de prestatie van beursgenoteerde bedrijven en wat zij hun bestuurders betalen.  Beursgenoteerde ondernemingen die beter presteren dan het gemiddelde, geven hun topbestuurders naar verhouding juist minder inkomen. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234