Zondag 17/11/2019

Frankrijk

Marine Le Pen herkozen: Front National verandert van naam maar niet van aangezicht

Marine Le Pen neemt het applaus van haar achterban in ontvangst. Beeld Getty Images

Het Franse Front National gaat voortaan als Rassemblement National door het leven. Het is maar de vraag of die naamswijziging veel zal veranderen, blijkt op het congres van de extreemrechtse partij in Lille.

Het Front National heet voortaan Rassemblement National, maar verder lijkt er weinig veranderd op het congres van de partij in Lille. De leden horen een redevoering van Marine Le Pen over globalisering en Europa welwillend aan, maar de zaal explodeert pas als ze over hun favoriete onderwerp begint. “De legale en illegale immigratie is niet langer houdbaar!”, dondert Le Pen. De partijleden rijzen uit hun zetel, beginnen met Franse vlaggen te zwaaien en scanderen de klassieke strijdkreet van het Front National: “On est chez nous!”

Zondagmiddag wordt in Lille het Front National van Jean-Marie Le Pen, ‘le FN à papa’, definitief begraven. Eerst wordt vader Le Pen, medeoprichter van de partij in 1972, het erepresidentschap ontnomen. Daarna maakt Marine Le Pen de nieuwe naam van het FN bekend: Rassemblement National, wat zoiets betekent als ‘nationale samenkomst’. De leden moeten er overigens nog mee instemmen, door een stemming per post.

“Het Front National draagt een epische en glorieuze geschiedenis met zich mee. Maar voor veel Fransen is de naam een psychologische rem”, zegt Marine Le Pen. Bovendien past het woord ‘front’ bij een protest- of oppositiepartij, terwijl de partij inmiddels volwassen is geworden en wil regeren. Daarom moet de naam “onze wil om samen te binden uitdrukken”, zegt Le Pen.

Fatsoenlijk

Beneden in de lobby van het congrescentrum in Lille zijn de eerste reacties op de nieuwe naam gunstig, maar niet bijster enthousiast. “Ach, die naam is ook weer niet zo nieuw. In 1986 is hij al een keer gebruikt door Jean-Marie Le Pen voor de parlementsverkiezingen. Ik geloof ook niet dat de naam zo belangrijk is, maar ik ben er niet tegen”, zegt Christopher Malandry (43).

Volgens een schriftelijke raadpleging was maar 52 procent van de leden überhaupt voor een nieuwe naam. Marine Le Pen wil echter per se een nieuwe start maken. Bij de presidentsverkiezingen van 2017 haalde ze 11 miljoen stemmen, meer dan het Front ooit haalde. Toch kwam ze gehavend uit de strijd, omdat ze een televisiedebat met Emmanuel Macron totaal verknalde. Ze liet zien dat ze presidentiële statuur mist en wordt sindsdien niet meer serieus genomen.

Toen ze in 2011 het partijleiderschap van haar vader Jean-Marie overnam, begon ze een consequente strategie van ‘dédiabolisation’, ‘ontdemonisering’. Het Front National moest een fatsoenlijke partij worden, aantrekkelijk voor alle kiezers die tegen immigratie zijn, maar niets willen weten van antisemitisme en extreemrechts.

Onder Marine Le Pen begon de partij aan een electorale opmars, maar volgens Le Monde heeft ze de winst die ze met haar strategie boekte weer verspeeld. In 2015 stemde 33 procent van de Fransen in met de ideeën van het FN, nu is dat nog maar 24 procent. In 2017 geloofde 24 procent dat Le Pen een goede president zou zijn, nu is dat nog maar 16 procent. Volgens een enquête van de Journal du Dimanche beschouwt 63 procent van de Fransen het FN/RN als een gevaar voor de democratie.

Grootkapitaal

Het is de vraag of de naamswijziging veel zal veranderen. De nederlaag tegen Macron was niet te wijten aan de naam, niet eens aan de fascistische wortels van de partij, maar aan het gebrek aan geloofwaardigheid van Marine Le Pen zelf, schreef politiek columnist Guillaume Tabard in Le Figaro. Niettemin werd Marine Le Pen zondag herkozen als partijleider. In de beste autoritaire traditie van het Front was ze de enige kandidaat.

Door een gebrek aan overtuigend leiderschap verkeert het nieuwe Rassemblement National niet in blakende gezondheid, maar het nationalistische gedachtegoed is springlevend, in Frankrijk en de rest van de westerse wereld, getuige alleen al de Italiaanse verkiezingen van vorige week. Om dat te onderstrepen is Steve Bannon uitgenodigd, voormalig adviseur van Trump in het Witte Huis.

Bannon spreekt de aanhangers van de partij moed in. “U maakt deel uit van een beweging die groter is dan Frankrijk, groter dan Italië, groter dan Polen, groter dan Hongarije”, declameert hij, gekleed in een bruine jas en kaki broek, alsof hij net terugkomt van de hertenjacht.

Ze moeten zich vooral niet laten intimideren door het grootkapitaal en hun loopjongens van de media, zegt Bannon. “De geschiedenis staat aan onze kant, daarom zijn ze bang voor u. Laat ze u racist noemen, xenofoob, nativist. Draag deze belediging als een ereteken. Want elke dag worden wij sterker en zij zwakker.”

Bannon krijgt een staande ovatie. Het is balsem voor de ziel van de gekwelde FN-aanhanger. “Hij geeft ons weer moed”, zegt Xavier (43), manager. “Hoewel ik de moed nooit verloren heb. Als aanhanger van het FN moet je wel over moed beschikken. Iedereen is altijd tegen ons.”

Nichtje

Veel partijleden hopen op een terugkeer van Le Pens nichtje Marion Maréchal-Le Pen. Die is katholiek, zeer rechts en hamert nog meer op de islam en de Franse identiteit dan Marine. Allemaal zeer naar de smaak van veel FN’ers. “Ze is een van de meest indrukwekkende mensen op deze planeet”, zegt ook Steve Bannon. Maar Marion wil de strijd met haar tante niet aangaan. Voorlopig legt ze zich toe op het stichten van een opleiding voor politici en topambtenaren, een soort rechtse variant van de eliteschool Sciences Po.

Steve Bannon, ex-adviseur van de Amerikaanse president Donald Trump, was een van de sprekers. Beeld Getty Images

Ook inhoudelijk viel er dit weekend weinig nieuws te ontdekken. Voor het eerst werden de leden geraadpleegd over de koers van de partij. Dat leverde weinig verrassingen op. Wel vindt 73 procent van de leden dat het verlaten van de euro geen prioriteit meer is, ofschoon 90 procent op termijn een referendum over een frexit wil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234