Zondag 25/07/2021

Portret

Marilyn Manson: de val van een shockrocker

Marilyn Manson, hier tijdens een optreden in Chili in 2012, wordt door verschillende vrouwen beschuldigd van intimidatie, misbruik en seksueel geweld. Beeld EPA
Marilyn Manson, hier tijdens een optreden in Chili in 2012, wordt door verschillende vrouwen beschuldigd van intimidatie, misbruik en seksueel geweld.Beeld EPA

Hij zou de schietpartij in Columbine High School geïnspireerd hebben. Hij overleefde rechtszaken over geld en aanranding. Maar nieuwe beschuldigingen over huiselijk en seksueel geweld lijken shockrocker Marilyn Manson (52) voorgoed ten val te brengen.

Met vier zijn ze al, de vrouwen die muzikant Marilyn Manson van misbruik en huiselijk geweld beschuldigen. De bekendste, actrice Evan Rachel Wood, bond de kat de bel aan. Al jaren getuigde ze publiekelijk over haar ervaringen met seksueel en huiselijk geweld, tot in de Amerikaanse Senaat toe. Afgelopen maandag kwam ze voor het eerst met een naam: Marilyn Manson, de man met wie ze jarenlang een knipperlicht­relatie had, en in 2010 ook even verloofd was.

Een niet onbelangrijk detail: toen hun relatie in 2007 publiek werd, was Wood nog maar net 19, en Manson al 38. “Hij begon me te groomen (contact leggen met een jongere, met als doel die te misbruiken, red.) en heeft me jarenlang op gruwelijke wijze misbruikt”, schreef Wood maandag op Instagram. “Ik ben gebrainwasht en gemanipuleerd tot onderdanigheid. Ik wil niet langer leven in angst voor vergelding, laster of chantage.”

In eerdere getuigenissen vertelde ze dat een toen niet nader genoemde ex haar van vrienden en familie had geïsoleerd, en woede-uitbarstingen kreeg als ze toch contact met hen had. “Hij was soms extreem jaloers, wat er vaak toe leidde dat hij onze woning vernielde, me in een hoek dreef en me bedreigde.”

Wood vertelde ook dat ze vaak vreesde voor haar leven, dat hij haar uithongerde en uitputte door haar niet te laten slapen. Op een gegeven moment zou hij zelfs haar handen en voeten hebben vastgebonden en haar elektroshocks toegediend ­hebben.

Marilyn Manson met Evan Rachel Wood, die beweert dat ze vaak vreesde voor haar leven in de nabijheid van de Amerikaanse zanger. Beeld WireImage
Marilyn Manson met Evan Rachel Wood, die beweert dat ze vaak vreesde voor haar leven in de nabijheid van de Amerikaanse zanger.Beeld WireImage

Wood kreeg deze week meteen bijval van drie andere vrouwen die vertellen dat ze nog steeds worstelen met depressies en een post­traumatisch stresssyndroom. “Ik geloof dat hij ervan geniet om mensen hun leven te ruïneren”, schreef model Sarah McNeilly. Zij zegt dat ze werd opgesloten als ze ‘stout’ was geweest, en werd vernederd en bedreigd met fysiek geweld.

Plassen op het publiek

Hoewel Manson de beschuldigingen ontkent en spreekt over intieme relaties met gelijkgestemde partners en wederzijdse toestemming, kan de entertainmentindustrie niet snel genoeg haar handen van hem aftrekken. Platenlabel Loma Vista Recordings liet de muzikant na de mededeling van Wood haast onmiddellijk vallen, en ook Creative Artists Agency zal hem niet langer vertegenwoordigen. Enkele televisieshows waarin Manson zou opduiken, hebben zijn scènes geschrapt.

Is het voor Marilyn Manson, de man met de immer donkergestifte lippen en met veel oogschaduw omringde ogen, de artiest die leeft om te choqueren, deze keer voorgoed over en uit?

Manson, née Brian Warner, groeide op in Ohio als enig kind. Zijn ouders stuurden hem naar een christelijke school, het type waar kinderen werd opgelegd welke muziek ze zeker niet mochten beluisteren. Op kleine Brian had die pedagogische keuze het omgekeerde effect, bleek later. Als student koos hij voor een journalistieke opleiding in Florida en schreef hij voor muziekbladen. Zo ontmoette hij Trent Reznor van Nine Inch Nails, die zijn mentor zou worden en zijn eerste plaat produceerde.

Eind jaren tachtig vormde hij de band Marilyn Manson & the Spooky Kids, later afgekort tot Marilyn Manson, waarvan Warner het enige consistente bandlid werd. De groepsnaam – en meteen ook nom de plume van de frontman – is een samenvoegsel van twee iconen uit de Amerikaanse populaire cultuur: sekssymbool Marilyn Monroe en seriemoordenaar Charles Manson.

Muzikaal beleefde Manson zijn hoogtepunten in de jaren negentig, met goed verkopende platen als Portrait of an American Family, Antichrist ­Superstar and Mechanical Animals, waarmee hij aanschuurt tegen de metalscene. Beruchter is hij wellicht om zijn reputatie als een van de bekendste shockrockers uit de jaren negentig. Niet alleen zag hij er eng uit, van zijn videoclips maakte hij korte horrorfilms. En hoewel Brian naar verluidt een nogal verlegen man is, liet Manson op het podium alle remmen los: hij plaste op het publiek, sneed zichzelf tot bloedens toe met een gebroken fles en was niet vies van wat seks tijdens een concert, of deed heel goed alsof. Hij verscheurde ook bijbels, liet een zwangere vrouw doen alsof ze zelf een abortus uitvoerde en pochte over zijn drugsgebruik.

Manson cultiveerde ook met veel plezier de wilde verhalen die over hem de ronde deden, zoals die keer dat hij urineerde over een dove groupie terwijl die seks had met een bandlid, of zijn nachtelijke bezoek aan een kerkhof in New Orleans, waar hij naar eigen zeggen menselijke beenderen opgroef en oprookte. Nog zo’n hardnekkige mythe uit die tijd: Manson zou zijn onderste ribben hebben laten verwijderen zodat hij zichzelf kon pijpen. Verbaast het dat conservatieve en religieuze groepen in hem de baarlijke duivel zagen, en probeerden zijn shows te boycotten?

“Hij is heel gewiekst”, zei Billy Corgan van Smashing Pumpkins in 2014 over zijn collega. “Hij laat mensen van alles over hem denken en speelt daar zelf ook op in, om te zien wat er dan gebeurt, bijna als een performancekunstenaar. Hij is een visionair, want hij identificeerde al heel snel de opkomende celebritycultuur die nu alomtegenwoordig is.”

Eric Harris en Dylan Klebold, die in 1999 een slachting aanrichtten op de Columbine High School in Littleton, Colorado, zouden volgens sommige media voor hun daden geïnspireerd zijn door hun idool Marilyn Manson. Beeld AP
Eric Harris en Dylan Klebold, die in 1999 een slachting aanrichtten op de Columbine High School in Littleton, Colorado, zouden volgens sommige media voor hun daden geïnspireerd zijn door hun idool Marilyn Manson.Beeld AP

Minder grappig werd het na de schietpartij in ­Columbine High School in 1999, toen twee scholieren twaalf medestudenten en een leraar doodschoten, en nog eens 21 anderen verwondden. Er werd gezegd dat de schutters grote fans waren van Marilyn Manson en tijdens de schietpartij T-shirts van hem droegen. Niets van aan, zo zou later blijken, maar het was al te laat. Wekenlang publiceerden conservatieve en tabloidmedia artikels met schreeuwerige koppen als ‘Devil-­worshipping maniac told kids to kill’.

De druk werd zo groot dat Manson zijn Noord-Amerikaanse tournee moest stopzetten. Hij kreeg doodsbedreigingen, en zaaluitbaters lieten hem weten dat hij niet meer welkom was. De band trok zich een tijdje terug uit het openbare leven, maar zelfs twee jaar na de schietpartij lokte het eerste optreden van Manson felle protesten uit.

“Ik ben bijna alles kwijtgeraakt door Columbine. Als er een Grammy bestond voor de muzikant met de meeste doden op zijn naam, ik zou hem winnen”, zou Manson in 2014 vertellen aan magazine Kerrang!.

Dollen met Justin Bieber

Het had wat tijd nodig, maar Manson slaagde er uiteindelijk wel in om de controverse achter zich te laten. Hij maakte nog een paar platen, liep even rond in de kunstwereld en richtte zich steeds meer op film en tv. Hij speelde gastrollen in series als Californication en The New Pope. Acteur Johnny Depp, van wiens oudste dochter Lily-Rose Manson trouwens de peter is, gebruikte hem als inspiratie voor zijn personage Willy Wonka in Charlie and the Chocolate Factory. Hij dolde zelfs openlijk met Justin Bieber: meer mainstream wordt het wellicht niet.

Maar af en toe bleven er verhalen opduiken over misbruik. Afgelopen september tweette een voormalige (mannelijke) assistent dat hij meermaals had gezien dat Manson zijn vriendinnen uitschold, of dreigde ze te doden en in stukken te hakken. Er waren rechtszaken over geweld en bedreigingen, aangespannen door journalisten en veiligheidsmensen.

In 2009 vertelde de zanger aan Spin dat hij Wood wel 158 keer per dag belde als ze hem weer al eens verlaten had. “Ik fantaseer elke dag dat ik haar schedel kapotsla met een sloophamer.” Een grap, zo zou hij later verklaren, uitlatingen van een theatrale rockster. Was het inderdaad die voorliefde voor shock value en provocatie, zijn niet te stuiten neiging om tegen de grenzen van het aanvaardbare te duwen, die het grote publiek verblindde? Feit is dat al die verhalen Manson niet leken te raken. Tot nu.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234