Donderdag 22/08/2019

bob dylan

Marc Didden leert in Londen een nieuwe Bawb kennen

Bob Dylan. Beeld Jerry Schatzberg

Op een zomerse julidag belandde Marc Didden in Londen voor een mysterieuze afspraak met niemand minder dan The Bard. "Even his mistakes are more interesting than most people's best work."

Het begon al enigszins geheimzinnig. Ergens halfweg de maand juli van dit aflopende jaar ontving ik een e-mail met daarin de mededeling dat als ik me op onze nationale feestdag rond een welbepaald tijdstip zou aanbieden op een welbepaalde plek in hartje Londen, me daar iets moois te wachten zou staan. Om 3 p.m. sharp.

Mijn einddoel bleek in Soho te liggen en het afgesproken tijdstip liet mij nog ruimschoots de tijd om ergens een dood visje op te eten, en vooraf zelfs nog een blitzbezoek te brengen aan een tentoonstelling met nieuw werk van Michaël Borremans. Ik was er erg blij mee, wat niet wil zeggen dat ik er hard gelachen heb. Het ging om een expo van 47 werken die Black Mould heette en die mij zowel aan Guantanamo Bay als aan Goya deed denken, aan jezuïetencolleges uit het midden van de vorige eeuw als aan bisschoppen en bunzings, aan Bruegel en Bosch. Gesteld dat ik er een liedje bij gezongen zou hebben, dan was dat 'Desolation Row' geweest, van de Amerikaanse liedjeszanger Bob Dylan.

Laat diezelfde Dylan nu net het geheime voorwendsel geweest zijn voor mijn zomerse dagtrip naar de Britse hoofdstad. Het moois dat me daar te wachten stond, begon al goed met een natje en een droogje in de werkelijk legendarische nachtclub Bag O'Nails, op het nummer 9 van Kingly Street.

Wie zijn rockgeschiedenis een beetje kent, weet dat de 'Bag' een zo goed als heilige plek is waar bijvoorbeeld The Animals ooit de houseband waren, waar The Jimi Hendrix Experience op 25 november 1966 hun eerste optreden gaven, waar Paul McCartney een jaar later zijn toekomstige vrouw Linda Eastman zou leren kennen.

Ik zat er samen met twee handvollen beschaafde collegae en precies op het afgesproken tijdstip werden wij verwelkomd door een fijne New Yorkse meneer, die erop stond volkomen anoniem te blijven en ten hoogste omschreven wilde worden als "een bron die dicht bij Dylan staat".

Herontdekking

De man in kwestie, een type dat in een goede Woody Allen moeiteloos een wijze psychiater zou kunnen spelen, had behalve zichzelf ook nog een slimme telefoon bij waarop hij voor de gelegenheid en helemaal exclusief de hele Deluxe Edition van Bob Dylans The Cutting Edge 1965-1966: The Bootleg Series Vol. 12 had geladen.

Hij ging op het kleine podium van de Bag O' Nails staan en klikte vol liefde een dozijn of twee songs aan die alle aanwezigen al jaren dachten te kennen, maar die ze die middag herontdekten in versnelde, vertraagde, verbouwde versies.

De spreker vertelde er verhalen bij die het hart verwarmden en zijn oprechte enthousiasme sloeg algauw over op de aanwezigen.

Na de goed anderhalf uur durende luisterbeurt stapten de aanwezigen het feestlokaal buiten als nog grotere Dylan-fans dan ze al waren toen ze er binnenkwamen.

Ze hadden dankzij de bevlogen causerie van 'een bron die dicht bij Dylan staat' allen ingezien hoe uitzonderlijk het toch wel was dat de toen nog maar goed 23-jarige Bob Dylan in nauwelijks veertien maanden tijd niet alleen Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited en Blonde on Blonde had opgeleverd; hij had ook nog fantastische singles als 'Positively 4th Street' en 'Can You Please Crawl Out of Your Window?' laten verschijnen, en daarbij nog eens bergen goud laten liggen in geheime schatkamers die uitgehouwen waren in de rots die het eiland Manhattan is.

Die kelders zijn nu ontsloten. Op 21 juli jongstleden waren mijn oren daar zelf getuige van.

Moe maar tevreden keerde ik daarna huiswaarts. Ter hoogte van het Graafschap Kent viel de Eurostar stil. Een man riep om dat de trein een kwartier zou stilstaan. Het werd uiteindelijk een uur. Dan twee. En uiteindelijk drie. Of vier.

Zoals mij wel meer overkomt wanneer ik door een vervoersbedrijf in de steek word gelaten, begon ik de tijd te doden door mij af te vragen welke van mijn medereizigers ik eerst zou opeten wanneer de nood het hoogst werd. Mijn ogen vielen op een hyperventilerende Amerikaan, een hysterisch type uit de voorsteden van Luik, en een schriel zakenmannetje uit Sint-Martens-Latem. Tot ik op de stoel naast mij een sympathieke collega van Humo zag zitten. Niet meteen mijn type, maar met een beetje mosterd erbij: bespreekbaar.

Geboorte van een Meesterwerk

De bladeren vallen ondertussen van de bomen en terwijl Bob Dylan op dit eigenste moment zijn schoenen staat te poetsen om morgen zondag 1 november in Vorst Nationaal op te treden, doe ik opnieuw een dagje Dylan en luister ik van 's ochtends tot 's avonds naar het hele The Cutting Edge 1965-1966. Een goed gevoel geeft dat. Al zeg ik u er ter geruststelling maar meteen bij dat u die rit ook kunt uitzitten op normale formaten, zoals daar zijn de dubbele cd-box en de driedubbele lp.

Hoogtepunten? Ze zijn talrijk en wanneer ze goed zijn, dan zijn ze uitzonderlijk. Ik had het al over die dromerige versies van 'Desolation Row' die Dylan hier zonder elektriek brengt, met alleen maar hulp van de basspeler Russ Savakus.

Maar ook de twintig takes van 'Like a Rolling Stone' zijn veel meer dan een promotiestunt of een cadeau van Dylan aan zijn meest waanzinnige fans. Ze vormen eigenlijk een haarscherpe audiodocumentaire die je net zo goed 'De Geboorte Van Een Twintigste-Eeuws Meesterwerk' zou kunnen noemen.

Je leert er hoe zo'n opname door al was het maar één element weg te laten een heel andere kleur kan krijgen. Hoe een kleine tempowissel van een stuk gestolde pijn een bijna vrolijke wals kan maken. Hoe goed de man kan zingen, van wie zogenaamde kenners nog steeds lachend mogen zeggen dat hij dat niet kan.

Ik smelt ook helemaal vanwege de wat opgefokte blues die 'Pledging My Time' hier geworden is, en moet ook lachen met de cabareteske versie van 'Leopard-Skin Pill-Box Hat'. Terwijl het altijd al wat zenuwachtige 'Stuck Inside of Mobile with the Memphis Blues Again' erbij wint om eens traag aangepakt te worden.

Fraai geschenk

Behalve voor de dubbele cd, de driedubbele vinyl-lp en de zesdelige box kunt u ook uw persoonlijke kroonjuwelen verkopen en meteen opteren voor de collector's item-versie van The Cutting Edge (18 cd's! 379 tracks! Eén dik boek! Facsimile's van negen hitsingles uit die gouden tijd!). Maar of u nu kiest voor een van de light-versies of voor de hele reutemeteut, toch zult u na afloop niet anders kunnen doen dan omzien in bewondering.

Zelfs als we het erover eens zijn dat de Dylan van vandaag een goede Dylan is, dan kunnen we alleen maar blij zijn om zoveel inkijk in de wordingsgeschiedenis van drie onweerlegbare hoogtepunten uit de recente muziekhistorie.

Of de bard met deze collectie veel nieuwe fans gaat winnen, weten we niet. We denken eerlijk gezegd ook niet dat zoiets precies de doelstelling was van deze release. Het is meer een geste naar de trouwe fan toe en een fraai geschenk voor de serieuze dylanofiel. Wat niet wil zeggen dat de dubbele cd bijvoorbeeld geen aanrader zou zijn voor de instappende liefhebber.

Want het gaat hier werkelijk om een verzameling ragfijne Dylan-songs. Door hun onschuld (ze waren meestal niet bedoeld om ooit door iemand gehoord te worden) en met wat hulp van de moderne opname-, mixage- en restauratietechnieken zijn ze vaak veel duidelijker en warmer gaan klinken dan de versies die verspreid staan op de ontelbare verzamelplaten die sedert de oertijden van de dylanologie het levenslicht zagen. Het gaat hier namelijk om zogenaamde work tapes. Wat je te horen krijgt, zijn soms vroege versies van bekende songs, repetities, afgebroken takes, fragmenten, afgekeurde demo's, schetsen, maar ze zijn nooit oninteressant en vaak verrassend mooi.

In het boekje dat bij de zesdelige box van The Cutting Edge 1964-1966 zit, zegt de heer Sean Wilentz, professor geschiedenis te Princeton, over de jonge bard dat "Even his mistakes are more interesting than most people's best work". Klopt.

En dan zegt de professor er nog niet eens bij dat op deze collectie geen mistakes staan. Hoera!

Bob Dylan & Band - 1/11, Vorst-Nationaal, Brussel.

The Cutting Edge 1965-1966: The Bootleg Series Vol. 12 (Sony Records) verschijnt op 6/11.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden