Zondag 24/10/2021

'Mannen proberen je in de bus altijd aan te raken'

Elke dag worden miljoenen vrouwen in India lastig gevallen of krijgen ze te maken met geweld. Ze kunnen weinig doen. Na de algemene verontwaardiging over de gruwelijke groepsverkrachting groeit echter de hoop.

Elke keer als haar dochter, een 20-jarige geneeskundestudente, 's avonds laat uit het ziekenhuis komt, is Preeti Singh bang. Zij zegt dan dat ze beter pas naar huis kan komen als het weer licht is. "Ik ben opgegroeid met het gevoel dat je thuis moet zijn als het donker is", zegt Singh, onderwijzeres op een kleuterschool in Bangalore, India's centrum van nieuwe technologie. "Die angst kan ik niet van me afzetten."

Overal in India vertellen vrouwen soorgelijke verhalen. Ze kunnen weinig anders doen dan weglopen als ze in een volle bus of trein worden betast. Of wegduiken als ze obscene opmerkingen naar het hoofd krijgen. Ook als ze zelf nooit direct slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik, leven ze met de angst dat het elk moment kan gebeuren.

Nu is er hoop op verandering. De gruwelijke groepsverkrachting van een 23-jarige studente in New Delhi heeft plotseling de aandacht gevestigd op het seksuele geweld in India, een onderwerp waarover tot nu toe vooral werd gezwegen.

Na de mishandeling van de jonge vrouw die later aan haar verwondingen overleed zijn honderdduizenden Indiërs de straat op gegaan om bij de autoriteiten aan te dringen op maatregelen die ervoor zorgen dat vrouwen zich veilig kunnen voelen. "Er wordt nu ten minste over gepraat", zegt de 35-jarige Rashimi Gogia, receptioniste bij een juristenkantoor in New Delhi.

Sms'je bij aankomst

Journalisten van persbureau AP hebben overal in India met vrouwen gesproken. Van de steden Lucknow en Allahabad in het noorden, tot Bangalore in het zuiden, van Patna en Gauhati in het oosten tot Ahmadabat in het westen. De woede over de gewelddadige verkrachting heeft vrouwen enige hoop gegeven dat de manier waarop ze in dit land worden behandeld, zal verbeteren.

"De protesten hebben vrouwen moed gegeven om over seksueel geweld te praten", zegt Singh in Bangalore. "Te lang hebben vrouwen zich schuldig gevoeld als hen dit overkwam." Zoals veel Indiase moeders heeft Singh haar eigen maatregelen genomen om de veiligheid van haar dochter te vergroten. De afspraak is dat de studente haar moeder een sms stuurt als ze in het ziekenhuis is aangekomen en wanneer ze daar vertrekt.

Vrouwen die bereid waren te praten over hun ervaringen, zeiden dat ze hadden geleerd om onaangename aanrakingen of opmerkingen te negeren. De meesten zeiden dat ze zichzelf hadden ingeprent dat ze zich beter niet druk konden maken om deze vernederingen. Ze zijn bang dat ze hun belagers kwaad maken of dat ze zichzelf of hun familie te schande maken.

"Wat kun je doen? Je moet naar je werk. Je moet reizen", zegt Yasmin Talat, een 20-jarige studente in Allahabad. Haar ouders laten haar 's avonds niet alleen over straat gaan. "Soms word ik boos en zeg ik er iets van", zegt ze. "Maar ik ben ook bang. Je weet nooit hoe die mannen reageren."

Aparna Dasa (35), verkoopster in een warenhuis in Gauhati, zegt dat mannen altijd proberen haar hand vast te pakken als zij in een volle bus staat. "Ze proberen je altijd aan te raken."

"Als iemand iets lelijks tegen me zegt in een bus, dan zou ik hem eigenlijk een mep willen verkopen, maar ik heb geleerd het te negeren", zegt Goria, de receptioniste in New Delhi. "Wat heeft het voor zin? De vrouw krijgt toch altijd de schuld. We houden ons stil uit schaamte, of omdat we worden gedwongen ons stil te houden."

Onderdanig

Elke dag worden miljoenen Indiase vrouwen lastigvallen of wordt er geweld tegen hen gebruikt. Het maakt deel uit van een cultuur waarin de man hoger staat aangeschreven dan de vrouw. De ongelijke behandeling begint al vroeg: met het aborteren van vrouwelijke foetussen en zelfs het doden van pasgeboren meisjes. Deze praktijken hebben geleid tot een onevenwichtige samenstelling van de bevolking. Bij de volkstelling van 2011 bleek dat er op 1000 jongens onder de zes jaar maar 914 meisjes zijn.

In Bollywoodfilms en tv-series spelen vrouwen gewoonlijk een ondergeschikte rol. In suggestieve liedjes en dansjes komen vaak groepen jongens voor die het voorzien hebben op een schuchtere vrouw. De ideale Indiase vrouw in populaire soapseries is zachtmoedig, onderdanig en tevreden met haar rol als huisvrouw.

Discussie over seksueel geweld was altijd taboe. Politici hebben meer dan eens betoogd dat vrouwen zich zedig moeten kleden en zich niet laat op straat moeten vertonen om verkrachting te voorkomen. Maar na de verkrachting in New Delhi is de gewoonlijk trage regering opvallend snel in beweging gekomen. Onder druk van de publieke verontwaardiging beloofde zij meer vrouwen op te nemen in het politiekorps en de wetten voor seksueel geweld te verscherpen.

Ranjana Kumari, directeur van het Cenrum voor Sociaal Onderzoek, zei hoop te putten uit het feit dat ook jongens en mannen zich aansluiten bij de protesten. "Dan wordt het een onderwerp van iedereen en is het niet langer alleen een vrouwenzaak." Al verwacht hij niet dat de verandering snel zal komen. "Het is een geleidelijk proces. Uitgesproken patriarchale samenlevingen veranderingen niet op slag. Maar deze beweging zal niet voor niets zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234