Zaterdag 10/12/2022

Mandela's Robbeneiland is een plek vol hoop

expo

tekeningen, foto's en teksten schetsen geïdealiseerd beeld van gevangenschap

Een grasveld, een helder oranje uitkijktoren. Alleen de prikkeldraad verraadt dat dit geen onschuldige plaatjes zijn van een vredig havenstadje. In een reeks opvallend vrolijke tekeningen toont de voormalige Zuid-Afrikaanse president Mandela zijn impressies van het eiland waar hij zeventien jaar lang gevangen zat. De opbrengst van deze prenten gaat, net zoals het grootse benefietconcert dit weekend, naar de Nelson Mandela Trust, een vereniging die de strijd tegen aids aanbindt.

Brussel / Londen

Eigen berichtgeving

Els Maes

Zeventien jaar lang zat de anti-apartheidsactivist Nelson Mandela gevangen in de zwaar bewaakte gevangenis op Robbeneiland. Meer dan tien jaar na zijn vrijlating keerde hij naar het eiland terug om die donkere periode vast te leggen in een reeks tekeningen. Wie dacht dat dit grauwe, beangstigende prenten zou opleveren, heeft het mis. De vijf werken, die onder de titel Reflections of Robben Island worden tentoongesteld in de Londense Belgravia-galerij, verrassen door hun kinderlijke eenvoud en levendige kleuren.

"Wat hem kenmerkt", vertelt Anna Hunter, eigenares van Belgravia, in The Independent, "is dat hij symbolen van tirannie en onderdrukking in een positief licht kan zien. Dat deed hij destijds, en nu nog altijd." Haar persoonlijke favoriet is een haast kinderlijke tekening van een uitkijktoren: een beeld van hoop, in stralend oranje.

Op de tentoonstelling zijn ook foto's te zien van de Zuid-Afrikaanse fotograaf Grant Warren. De plekken die Mandela tekende, legde Warren vast op de gevoelige plaat. Het contrast kon niet groter zijn: Warrens uitkijktoren is wel donker en grimmig.

Dat Mandela, die alles samen 27 jaar gevangen werd gehouden, zonder verbittering terugkijkt op de periode op Robbeneiland, blijkt ook uit de teksten waarin hij de tekeningen toelicht. Zo beschrijft hij 'The Ward', het hospitaal dat voor de gevangenen het kloppend hart van het eiland was, als "de vitale link tussen ons en de rest van de wereld". Het was de enige plek waar af en toe eens nieuws uit de buitenwereld binnensijpelde, waardoor Mandela zelfs aan de kille hospitaalzaal met warme gevoelens terugdenkt. "Mijn herinneringen zijn net als deze tekeningen gevuld met vrolijke kleuren", schrijft hij.

Voor een andere uitbarsting van kleur zorgt het grasveld waar Mandela met zijn medegevangenen tennis speelde, al geeft hij toe dat het vooral een bevreemdende ervaring was om "zo'n beschaafde hobby uit te oefenen in zo'n onbeschaafde plaats".

De tekeningen en de foto's van 'The Courtyard' (de binnenplaats), 'Mandela's Walk' (Mandela's wandeling), 'The Tennis Court' (het tennisveld), 'The Guard Tower' (de uitkijktoren) en 'The Ward' (de ziekenhuiszaal) zijn nu te bezichtigen in de Victoriaanse setting van de Belgravia-galerij in Londen. Van elke prent werden 350 litho's gemaakt, die vergezeld van foto, handtekening en tekst voor 4.000 tot 6.000 euro worden verkocht. Ook een aantal gesigneerde exemplaren van Mandela's biografie Long Walk to Freedom worden door de Belgravia-galerij aangeboden. In totaal moet deze verkoop meer dan 7 miljoen euro opleveren voor de Nelson Mandela Trust, de vereniging die hiv-slachtoffers en aids-wezen in Zuid-Afrika helpt.

Al sinds zijn vrijlating in 1990 strijdt Mandela tegen de aids-epidemie in zijn land. De Nobelprijswinnaar voor de vrede van 1993 is ook de drijvende kracht achter het benefietconcert dat zaterdag in Kaapstad wordt gehouden, met Beyonce Knowles, Bono, Macy Gray en Ms Dynamite.

'Mijn herinneringen zijn net als deze tekeningen gevuld met vrolijke kleuren'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234