Vrijdag 27/05/2022

Man worden in een berenvel

Hoe ziet de wereld eruit door de ogen van een ander? Een wat belegen concept in de filmwereld, dat ook in de jongste Disney-film Brother Bear wordt toegepast. Wanneer de jonge Kenai, verblind door woede, de berin probeert te doden die zijn oudste broer ombracht, worden de rollen omgedraaid. Nu wordt hij het opgejaagde dier.

Wat maakt van een jongetje een man? Niet zoiets softs als de liefde, zoveel is zeker voor de jonge Kenai. Hij zit op hete kolen omdat hij eindelijk zijn totem gaat krijgen, hét symbool dat de Grote Geesten mensen meegeven als leidraad voor het leven. Kenai verwacht iets als moed of wijsheid, zoals zijn oudere broers Sitka of Denahi kregen. Groot is dan ook zijn ontgoocheling als Tanana, de sjamaanvrouw van het dorp, hem de zijne geeft: een uitgesneden beerfiguurtje, het symbool van de liefde.

Als iets later zijn oudste broer Sitka omkomt tijdens een gevecht met een berin, raakt Kenai er alleen maar meer van overtuigd: een echte man maalt niet om de liefde, maar vecht. De beer moet eraan, al was het maar om Sitka's dood te wreken. De rollen worden echter omgedraaid als de Grote Geesten Kenai veranderen in een beer, het dier dat hij het meest haat.

Vanaf dan heeft Kenai nog maar één doel: dat berenvel - letterlijk en liefst zo snel mogelijk - weer van zich afschudden. Dat betekent terugkeren naar de plaats waar het noorderlicht (waarin de Grote Geesten huizen) de berg raakt. Laat dat nu ook vlakbij de Grote Zalmrivier zijn, de plek waar Koda heen wil, een babbelziek berenjong dat plots naast Kenais snoet opduikt als hij gevangenzit in een val. Hoe hard Koda ook zijn best doet om Kenai ervan te overtuigen dat hij van geen kleintje vervaard is (hij heeft tenslotte heel wat indrukwekkende vechtbewegingen in huis), Kenai neemt elk moment te baat om het kleintje erop te wijzen dat hij een blok aan zijn been is. Een jonge energieke reisgezel, een beer dan nog wel, is nu wel het laatste wat Kenai nodig heeft.

Koda is niet de enige die Kenai in zijn kielzog meekrijgt, ook aan het hilarische elandenduo Rutt en Tuke valt niet te ontkomen. Goddelijk is het onafscheidelijke duo onder meer tijdens een spelletje 'ik zie, ik zie wat jij niet ziet' waarmee ze de tijd doden terwijl ze, niet veel eleganter dan een zak bloem, plat op hun buik meereizen op de rug van een mammoet. Bijzonder geslaagd is ook de scène waarin twee rammen blijven proberen de uitermate brutale echo's in het gebergte het zwijgen op te leggen.

Met Brother Bear blijft de Disney-studio, nadat het grote publiek de voorbije jaren qua digitale animatiefilms bijzonder verwend was geraakt met pareltjes als Finding Nemo (Pixar) of Shrek (DreamWorks), op veilige én vertrouwde bodem: de traditionele animatiefilm. De keuze voor beren in de hoofdrol biedt daarbij de gelegenheid om af en toe een mooie visuele verwijzing te maken naar de bekende natuurfilm l'Ours van Jean-Jacques Annaud. Die natuurpracht die een decor in het Amerikaanse noordwesten oplevert, grijpt het animatieteam ook maar wat graag aan om gletsjers om te bouwen tot fascinerende lachspiegelpaleizen en een berenvisvangst aan een waterval tot een wervelend spektakel. Minder geloofwaardig wordt het echter wanneer de film gekruid wordt met het mythische element van de Grote Geesten, verpersoonlijkt door het mysterieuze noorderlicht.

Kenais reis naar die geheimzinnige plek waar het noorderlicht de aarde raakt, is ook zijn reis - en dat is niet zo verwonderlijk - naar volwassenheid. Sleutelrol daarin speelt de kleine Koda, die met zijn ontwapende naïviteit jarenlange vanzelfsprekendheden bij de mens Kenai ongewild in vraag stelt, zoals in de scène waarin ze beiden oog in oog staan met muurschilderingen van Kenais volk. "Die monsters zijn echt angstaanjagend. Vooral die grote met die stokken."

Ondanks het hartverwarmende berenjong Koda en de vaak bijzonder geslaagde capriolen van het domme elandenduo Rutt en Tuke, illustreert Brother Bear dat Disneys fakkel al enige tijd is overgenomen en dat verrassende, gedurfde animatiefilms eerder te verwachten vallen in andere hoek. Om een volwassen publiek over de streep te trekken ligt het er te vingerdik op dat de film bepaalde waarden - het belang van empathie en van al wat leeft, om er maar één te noemen - moet meegeven. Dat tekort aan subtiliteit gecombineerd met de toch wel 'gezwollen' nummers van Phil Collins geeft de film veeleer een klef smaakje, al is dat iets waar een kinderpubliek waarschijnlijk minder over valt.

Nathalie Carpentier

Wat maakt van een jongetje een man? Niet zoiets softs als de liefde, zoveel is zeker voor Kenai

HHIII

REGIE Aaron Blaise en Robert Walker GENRE animatiefilm LAND VS SPEELDUUR 85 min. STEMMEN Staf Coppens, Arent Jaspaert, Stany Crets, Peter van den Begin, Tom van Landuyt, Ronny Mosuse, Frederik Imbo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234