Dinsdag 25/02/2020

'Man over boek' meets 'Man bijt hond'

Met Man over boek waagde Canvas zich nog eens aan een programma over boeken dat geen boekenprogramma wil zijn. En zoals de traditie het wil, is niet iedereen in de literaire wereld er over te spreken. 'Het is een rubrieken-programma in de trant van Man bijt hond.'

Jaak Van Assche en Ben Segers speeldenDon Quichot na, een prof ontleedde de geur van boeken, Mark Eyskens voelde een ghostwriter aan de tand over zijn werk en de actrices Mieke Dobbels en Maaike Cafmeyer vertelden erotische literaire anekdotes. Het minste dat je van de eerste aflevering van Man over boek kunt zeggen is dat het goochelt met rubrieken en er een strak tempo op na houdt. Het contract met Iets met boeken, de laatste Canvaspoging tot boekenprogramma, kan nauwelijks groter zijn.

"Ze hebben duidelijk geprobeerd om het heel toegankelijk te maken", vindt Peter Quaghebeur, directeur van WPG Uitgevers België en ex-baas van de Vlaamse Mediamaatschappij. "Het is allemaal heel tof en entertainend, met een hoog Man bijt hond- en zelfs Peulengaleis-gehalte, gemixt met wat Jongens & wetenschap. Dat is oké, want de mensen moeten immers blijven kijken, maar de slinger is hier volgens mij toch wat te ver doorgeslagen."

Wat Quaghebeur vooral mist is aandacht voor nieuwe boeken. "Ik verwacht niet dat er veel mensen over een boek komen praten, maar misschien mag er toch wel één schrijver in die een boek uit heeft? Dat maakt je programma ook actueel. Vul de rubrieken aan met een extra verhaal over een recent boek, fictie of non-fictie. Wij hebben bijvoorbeeld met Luc Boonen een vrachtwagenchauffeur die thrillers schrijft. Bij elke uitgeverij vind je wel zulke boeken waar verhalen aan vasthangen. Het moet echt niet altijd over de Lanoyes of Brusselmansen gaan."

Ook schrijver Paul Baeten Gronda, in een vorig leven nog redacteur bij het Eén-boekenprogramma Alles uit de kast, deelt het gevoel van Quaghebeur. "Ik hoopte echt dat ik het goed zou vinden en ik voel veel sympathie voor presentator Stijn Van de Voorde, maar de eerste aflevering kon me eigenlijk niets schelen. En dat is jammer."

Parfum van Meus

Het probleem met Man over boek is dat het volgens Gronda te licht weegt. "Ik schrijf niet alle lichtheid af. Integendeel. Entertainment is goed. Maar alles blijft toch erg aan de oppervlakte. Het is een rubriekenprogramma in de trant van Man bijt hond, alleen had dat programma steeds een langere reportage die het hoofdbestanddeel vormde. Ik heb de indruk dat die hoofdmoot in Man over boek geschrapt is en men alleen de rubrieken overgehouden heeft."

De reden, meent Gronda, zijn de zogenaamde tv-wetten die op veel redacties gelden. En een van die wetten bepaalt dat niemand wil kijken naar schrijvers die praten over een boek. Ten onrechte, zegt Gronda. "Maar daardoor heerst er wel een angst om iets te doen over een schrijver of een nieuw boek." "Maar schrijvers krijgen in andere VRT-programma's als Café Corsari toch al de kans om over hun boeken te praten?", werpt Majo de Saedeleer van Stichting Lezen op. "Als je mensen zin wil geven om te lezen, doe je dat best met boeken die de mensen al kennen, zoals bijvoorbeeld Jeroen Meus die over zijn favoriete boek Het parfum spreekt. Dat werkt het beste."

De Saedeleer is daarom erg te spreken over het programma. "Ik voel veel belangstelling en kennis van literatuur. Bovendien hebben ze veel inspanningen gedaan om de moeilijke match te maken tussen het beeld en het geschreven woord, dat alles ondersteund door zeer relativerende humor. Ik ben echt heel blij met dit programma."

De hamvraag is echter wie je met dit programma bereikt. "Als je een voetbalwedstrijd uitzendt bereik je ook alleen de voetballiefhebbers," zegt De Saedeleer. "Als je een programma over boeken maakt, zal je ook vooral de mensen bereiken die al boeken lezen. En dat is dan nog eens een kritisch publiek die er altijd wel iets op aan te merken heeft. De opdracht is om lezers en niet-lezers te bereiken, en dat is een slappe koord waar je moet op wandelen. Maar de makers van Man over boek durven in ieder geval wel om instructief te zijn."

Al is Paul Baeten Gronda het daar niet mee eens. "Als boekenkenner heb ik maar weinig gezien dat ik nog niet wist. En het weinige dat ik nog niet wist - de chemische samenstelling van boekengeuren - interesseert me niet. Ik snap niet goed voor welk publiek dit gemaakt is. Wie interesse heeft in boeken, zal op zijn honger blijven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234