Zondag 25/10/2020

Man bijt zich vast in strips

Wie gisteren naar Man bijt hond keek, zag hoe Jommeke in extremis nog uit het Paradijseiland kon ontsnappen. Die dekselse Anatool toch! Meteen het einde van het eerste stripalbum dat Bruno Vanden Broecke en Adriaan Van den Hoof in De lustige lezers met kinderlijk enthousiasme ten berde brachten.

Door Geert Zagers

BRUSSEL l De lustige lezers is het nieuwste schot in de roos van Man bijt hond, dat stilaan een patent heeft op succesvolle slotitems. Ook de tachtigjarige Jef Nys, geestelijke vader van het strooien dakje, blijkt een fan. 'Ze doen dat goed, hé, die mannen.'

Met de 'Toet toet' van de wegvarende boot uit het laatste kadertje eindigde de voorleessessie van Het Paradijseiland, die sinds september op Eén te zien was. Voor wie geen Man bijt hond-kijker is: het concept is even eenvoudig als sympathiek. Bruno Vanden Broecke en Adriaan Van den Hoof vertolken elke uitzending met onverdroten enthousiasme en speelsheid de tekstballonnetjes van twee pagina's van een stripverhaal, waarna ze de narratieve ontwikkelingen in de strip uitvoerig analyseren van achter hun tafel. En dus hadden ze het de voorbije weken over Filiberke die een cruise won, Anatool die zich als kok vermomde en de machinepech die Jommeke naar het Paradijseiland bracht.

Kortom, een simpel concept, dat het vooral van het enthousiasme en de sympathieke interactie van zijn vertellers moet hebben. Bedenker van dienst was Christa Eersels, producer van onder meer Het eiland, die in oude krantenarchieven zat te snuffelen en zich erop betrapte telkens naar de Jommeke-strippagina's op zoek te gaan. Regisseur Jan Eelen sprong op het idee, contacteerde Adriaan en Bruno, die de afgehaakte Wim Opbrouck verving, en nam in twee dagen Paradijseiland op, het twaalfde album in de Jommeke-reeks, waarbij de heren de stemmetjes, gebaren en commentaar achteraf ter plekke improviseerden. "Bijna alles is in één take opgenomen, en er is amper iets voorbereid op voorhand", zegt Van den Hoof. "Als ik de schipper een West-Vlaams accent geef, is daar dan ook niet over gediscussieerd, maar vind ik dat ter plaatse uit. Om er achteraf meteen op in te spelen en er met Bruno over te babbelen dat West-Vlamingen toch wel heel gezellige mensen zijn."

Het was een prettig weerzien voor het drietal: precies zeven jaar geleden maakte Vanden Broecke als Confettiman aan exact dezelfde tafel ("Waarvoor die tafel wel al allemaal niet gediend heeft", aldus Eelen) zijn televisiedebuut in Vaneigens, met naast zich Galaxybarklant Adriaan Van den Hoof en Jan Eelen achter de camera.

"Net zoals Vaneigens of De vrienden van de poëzie is het een heel simpel idee", zegt Jan Eelen. "Toen we buitenstaanders vertelden dat we elke dag een pagina van een strip gingen voorlezen, reageerden ze met: 'Is het dat?' Maar het werkt wel: voor kinderen is het een ideaal verhaaltje net voor bedtijd, voor ouders is er het jeugdsentiment en de intellectuele analyse. De lustige lezers monteren of met kostuums of muziek werken zou alleen maar afleiden."

Of dat zich ook naar een nieuw verkoopssucces vertaalt, bijna een halve eeuw na datum, is nog niet helemaal duidelijk. Uitgeverij Dupuis plant een herdruk van het stripalbum tegen de Boekenbeurs, met sticker 'Bekend van Man bijt hond'. "Maar kinderen zijn er alvast zot van. Ze staan in de zetel te springen nog voor Man bijt hond begint", zegt Vanden Broecke. "Op straat durven ze zelfs al eens Jommeke naar mij te roepen. Nooit gedacht dat ik met iemand met zoveel haar geassocieerd zou worden. (lacht)"

Ook Jef Nys, die 45 jaar geleden de strip in potlood en inkt zette ("kleuren bestonden toen nog niet"), volgt de avonturen vanuit zijn zetel. Hij schreef zelfs een "lieve brief", aldus Vanden Broecke, naar Woestijnvis om hen te bedanken. "Ze doen dat goed, hé, die mannen", zegt Nys. "Ze gaan er echt in op. Ik had niet echt een idee hoe Jommekes stem moest klinken, maar ik moet zeggen dat ze goede stemmetjes bedacht hebben. Natuurlijk ben ik trots. Het is toch een zekere erkenning dat je nummer één bent in de reeks. Jommeke bestaat nu al 51 jaar, en het is echt een begrip geworden in Vlaanderen. Wie zou er nooit een van zijn avonturen gelezen hebben?"

"De sterkte van Jommeke? Het typisch Vlaamse idioom en het archetypische figuurtje, denk ik", zegt Vanden Broecke. "Maar ik moet eerlijk zijn: ik ben nooit een echt grote Jommeke-liefhebber geweest. Je bent fan van wat je toevallig als kind in handen krijgt, en bij mij waren dat Rode Ridders en Kuifjes." Idem voor Adriaan Van den Hoof, die met Robert en Bertrand en Piet Pienter en Bert Bibber opgroeide. Enkel Jan Eelen had nog wel eens een Jommeke in handen. "Mijn kinderen zijn er zot van, dus ik lees 's avonds uit Jommeke voor. Met stemmetjes, al nemen ze me dat niet altijd in dank af: ze vinden dat ik het verhaal te veel vertraag zo."

Is het enthousiasme van Bruno en Adriaan, de grote sterkte van De lustige lezers, dan helemaal gespeeld? "Als ik het moest faken, zou ik het niet doen", zegt Adriaan Van den Hoof. "Mijn enthousiasme komt voort uit de absurditeit van de situatie: twee mannen die serieus opgaan in wat er met Jommeke gebeurt. Niet dat het zo verschrikkelijk grappig is, het is een item waar je vrolijk van wordt, niet iets waar je mee ligt te schuddebuiken." En als het enthousiasme het even laat afweten, is er altijd Jan Eelen. "Als we nog maar één mondhoek naar beneden durven laten zakken, roept Jan al 'cut!' en vraagt waar onze animo is. Met resultaat. Als ik nu een aflevering bekijk, zie ik een snel doorgespoelde versie van mezelf. Alsof ik op speed zit te vertellen (lacht)", zegt Vanden Broecke.

Ook de speelse chemie tussen de twee sujetten, de entertainer en de klassieke filoloog, is geheel oprecht. "Adriaan en ik kennen elkaar al lang uit de theaterwereld", zegt Vanden Broecke. "De opnames waren een echt plezier. Adriaan is geweldig goed in stemmen - animatorisch begaafd, zeg maar - en ik moet enkel op zijn voorzetten inspelen." "En bij het commentaar achteraf is de verdeling al even ideaal", vult Van den Hoof aan. "Ik praat over het visuele entertainment, Bruno over het wetenschappelijke en de Griekse mythologie." Of zoals Eelen het verwoordt: "Bruno analyseert de onomatopee op pagina 16, Adriaan weet niet eens wat een onomatopee is." Wat meteen een deel van het succes verklaart. "Het zijn goede strips, maar, met alle respect, als ze eenmaal op dat Paradijseiland zijn, gebeurt er geen kloten meer. (lacht)"

Met het afscheid van de apen en geiten mag Paradijseiland dan uitgelezen zijn, dat wil niet zeggen dat De lustige lezers het voor bekeken houden. Vanaf maandag nemen de heren De Rode Ridder onder handen. Welk album het precies wordt, blijft nog geheim, maar Vanden Broecke kondigt alvast meer actie aan. "Er kunnen al eens speekselklodders in het rond vliegen."

Jef Nys, geestelijke vader van Jommeke:

Ik had niet echt een idee hoe Jommeke moest klinken, maar hij heeft een goed stemmetje

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234