Vrijdag 18/09/2020

Mama's

Zoals in zoveel Vlaamse families waren er spanningen tussen mama en mevrouw Merckx, het was een voor de eerste wat ongewilde, voor de tweede wat ongemakkelijke ménage à trois

meiden mevrouwtjes

In de legende van het wielrennen zijn vrouwen even cruciaal als cols en kasseien. Geen Fausto Coppi zonder zijn 'Dama Bianca', even wit, even bleek als zijn eigen lijkwade. Rik Van Looy was de keizer van Herentals, en de Kempen aanbaden Nini Van Looy als hun keizerin Sissi: even voornaam, even onbereikbaar, even mooi. Tom Boonen had ooit Lore, en kiest nu Sophie. Zijn vriendin, en dus ook die van ons allen.

door Walter Pauli

Ineens was het Groot Nieuws, en niet alleen in wielerland: Tom Boonen zou een prille relatie hebben met de al even prille Sophie Van Vliet. Hoewel de leeftijd van Sophie (zestien) natuurlijk extra prikkelend is, zou élke opvolgster van de door half Vlaanderen gewaardeerde Lore de voorpagina van de populaire pers halen. Omdat elke mevrouw Boonen een wielervrouw is. En dan kijkt en keurt het land. De opvolgster van Lore is namelijk ook de opvolgster van Nini Van Looy, Lydie De Bruyne, Claudine Merckx, Elza Vanspringel, Marleen De Vlaeminck, Rita Museeuw of Isabella Nys. Of past ze eerder in het meer omineuze rijtje van 'La Dama Bianca' Sarah Pinacci of Sheryl Crow?

Althans in België is er namelijk een verschil tussen wieler- en voetbalvrouwen. De tweede groep is zowat in alles de antipode van de eerste. Jarenlang waren voetbalvrouwen gewoon tot anonimiteit veroordeeld: niet belangrijk genoeg, en dus niet bekend. De vrouw van Jef Mermans, van Rik Coppens, van Paul Van Himst, van Jan Ceulemans, van Franky Van der Elst, van Enzo Scifo: ze keken weliswaar toe vanuit de tribune, maar de pers concentreerde zich net als zij op het veld. Er kwam pas verandering in met de intrede van Ann Van Elsen, Vanessa Hoefkens en anderen. Die zijn niet uit Menzo, Ché , P of het in het genre hoog aangeschreven Maxim weg te branden. Deze nieuwe Vlaamse voetbalvrouwen vormen binnen de BV's een pikant subgenre, wat gewaagdere opvolgers van de jonge Kelly Pfaff, zwevend op een siliconenwolk van promiscuïteit en discotheken.

Vlaamse wielervrouwen zijn een totaal andere vrouwensoort. Voetbalvrouwen trekken, zuigen, aandacht naar zichzelf toe. Wielervrouwen richten hun leven in in het teken van hun echtgenoot, van de vader van hun kinderen. Het genre van de nieuwe 'voetbalvrouwen' is opvallend kinderloos.

Meisjes en moeders, voor veel renners is de lijn dun. Lees de talloze biografieën die renners over zichzelf (lieten) schrijven, en in het gros ervan komen slechts twee vrouwen voor. Eerst hun eigen moeder, later de moeder van hun kinderen.

Zoals een Vlaamse zanger zong: "Schoon zijn ze allen, de wielermoeders der aarde." Vlaanderen als land met alle Moeder Gusta's (Planckaert). En soms doen zelfs vader en oom (Museeuw) mee. Maar moeder komt eerst. Toen Briek Schotte in 1948 het wereldkampioenschap te Valkenburg won, na een ongeziene krachtpatserij in de stromende regen, drong die IJzeren Briek naar de radiomicrofooon van de NIR (er was nog geen televisie). Ten gehore van heel het land riep hij uit: "Moeder, moeder, hoort gij mij? Ik heb gewonnen en ben wereldkampioen!"

In de ettelijke biografieën die over Eddy Merckx verschenen, zelfs in het stripverhaal dat in 1973 aan hem gewijd werd, neemt moeder Merckx haast een prominentere plaats in dan Ocana of Gimondi. Maar niet alleen in de imaginaire wereld was dat zo. Op de foto's van toen zie je moeder en mevrouw Merckx voortdurend samen. Foto: Eddy Merckx wordt na een val op een brancard een woonst binnengebracht (De ouderlijke? De echtelijke? Ze zijn perfect inwisselbaar). Echtgenote Claudine Merckx kijkt zorgelijk. Moeder Merckx verbijt haar tranen. Foto: Eddy die zijn zoveelste Tour wint. Moeder Merckx laat haar tranen de vrije loop. Claudine troost haar schoonmoeder.

Jenny Merckx heette ze, en haar man Eduard. Officieel is Eddy naar Eduard genoemd, maar zelfs in de naam 'Eddy' is de moeder 'Jenny' minstens even aanwezig.

Zoals in zoveel Vlaamse families leidde dat tot spanningen tussen mama en mevrouw Merckx, de ene, altijd aanwezige die de rol van 'beschermvrouw' moet doorgeven aan een jongere nieuweling, een voor de eerste wat ongewilde, voor de tweede wat ongemakkelijke ménage à trois. Zelf vertelde Jenny Merckx ooit dat zij en haar man Eddy liever wat later hadden zien trouwen: "Mon Dieu, waarom probeert hij niet eerst de Tour te winnen?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234