Zaterdag 17/04/2021

'Mam, hou daar nu toch mee op'

De allereerste echo, een grote boodschap op het potje, een slecht rapport of de eerste jeugdpuistjes. Steeds meer ouders gooien het doen en laten van hun nageslacht integraal online. 'Sharenting' heet het fenomeen en volgens pedagoog Pedro De Bruyckere is het lang niet zo onschuldig als het lijkt.

Eén op de zes baby's geboren in Groot-Brittannië verschijnt tegenwoordig binnen de paar dagen nadat ze het levenslicht zien met naam, toenaam en foto op Facebook en consorten. "We delen alles", zegt pedagoog Pedro De Bruyckere. "Ons eigen leven en zonder daar echt bij stil te staan ook dat van onze kinderen. Terwijl we alle moeite doen om kinderen mediawijs op te voeden zodat ze op een bewuste manier om kunnen gaan met het internet, posten hun ouders volop beschamende verhalen en genânte foto's met diezelfde kinderen in de hoofdrol".

Ter illustratie: toen Greg Pembroke een aantal foto's van zijn huilende zoontje online plaatste, met als onderschrift de reden voor dat verdriet - zijn stukje kaas was in twee gebroken - werd de nu 34-jarige Amerikaan meteen overspoeld door gelijkaardige foto's van andere ouders. Dat leverde niet alleen de populaire site

reasonsmysoniscrying.com op, maar ook een gelijknamig boek.

"Hoog tijd om daar eens over na te denken", vindt De Bruyckere, die de kwestie onlangs aankaartte tijdens een symposium op Safer Internet Day in Amsterdam. "Ouders moeten zich durven afvragen of hun kind die foto van het eerste plasje op het potje nog wel zo leuk zal vinden eens hij of zij een tiener is. Natuurlijk is het plezant om bepaalde dingen met je virtuele vriendenkring te delen. En met andere ouders kunnen praten over opvoedingsvragen, heeft wel degelijk zijn nut, maar vaak wordt niet stilgestaan bij de omvang van het publiek dat je via sociale netwerken bereikt. Een slecht rapport bijvoorbeeld is niet iets wat je en plein public, in aanwezigheid van het kind in kwestie, bespreekt. Nochtans is dat precies wat je doet wanneer je een bericht over dat rapport in je Facebookstatus zet."

Virtuele identiteit

Door de levensloop van je nageslacht uitgebreid te documenteren, bouwen die kinderen bovendien een virtuele identiteit op nog voor ze hun eerste stapjes op het internet hebben gezet, waarschuwt De Bruyckere. "Zo ontstaat een bepaald beeld waar zij het niet noodzakelijk mee eens zijn."

Kim Leysen is zo'n 'sharent'. Onder het pseudoniem 'Mme ZsaZsa' houdt ze er een blog en een drukbezochte Facebookpagina op na. Daar bericht ze over haar naai -en moestuinplannen en zet er voor haar meer dan tienduizend fans ook geregeld haar zoontjes Jef (8) en Abel (4) te kijk. Een bericht als "zette Jef af op zijn eerste fuif. In wielrennersoutfit, met helm, zonder onderbroek. Tja" kan de Jef in kwestie nog wel een tijdje achtervolgen. Net als de foto waarop hij zich aan breiwerkje waagt met als commentaar "al een chance dat het met blauwe wol is". Een foto van broer Abel, ineengedoken in een winkelkar, krijgt het opschrift: "Colère in de Colruyt" mee en bij een portret van Jef in opvallend kleurrijke outfit luidt het commentaar: "die ochtend koos Jef zelf zijn kleren".

"Hopelijk hebben mijn kinderen met mijn genen ook mijn gevoel voor humor meegekregen en kunnen ze, wanneer ze ouder worden, lachen met die foto's", reageert Leysen. Wat niet betekent dat ze niet nadenkt over wat ze wel of niet online plaatst. "Ik doe aan zelfcensuur. Intieme foto's of verhalen zal je niet online vinden." Er wordt ten huize ZsaZsa ook gepraat over welke zaken met de wereld gedeeld kan worden. "Mijn man komt bijvoorbeeld niet in beeld, net als zijn zoon uit een vorig huwelijk. Dat wilden ze liever niet. Ook met Jef maak ik, nu hij wat ouder is, afspraken. Wanneer hij een bepaalde foto niet online wil, dan gebeurt dat ook niet."

Ingebouwde filter

Ook Mats, de zoon van ex-De Morgen journaliste Hilde Sabbe, weet wat het is om op te groeien en plein public. Nadat zijn moeder jarenlang columns over hem schreef, gooide ze zich een paar jaar geleden enthousiast op Facebook om ook daar geregeld over zijn wel en wee te berichten. Zelf ziet ze daar weinig graten in. "Wat is er nu mis met foto's op Facebook? Wanneer je vroeger met je eerste lief naar huis kwam, haalde je moeder toch ook het album met vergeelde kinderfoto's boven? Ik heb trouwens een soort ingebouwde filter. Mocht Mats nu bijvoorbeeld door zijn vriendin gedumpt worden dan zou ik dat nooit op Facebook zetten."

Die automatische filter werkt echter niet altijd even feilloos, getuigt lijdend voorwerp Mats. "Donderdag studeer ik af, compleet met bijhorend afstudeerhoedje. Ik weet nu al dat mama daar een foto van op Facebook zal zetten, terwijl ik dat absoluut niet wil." Al valt daar over te onderhandelen. "Wanneer iets op Facebook verschijnt wat ik niet leuk vindt, dan wordt dat er wel afgehaald."

Maar dan is het kwaad al geschied. Iets verwijderen is op het internet immers een relatief begrip. "Er blijven altijd wel sporen achter", zegt De Bruyckere. Niet dat de pedagoog nu plots alle online baby- en kinderfoto's wil zien verdwijnen. "Ik vraag de ouders gewoon even na te denken over de gevolgen op lange termijn voor ze bepaalde foto's of verhalen met het wereldwijde web delen. Dat kan al heel veel onheil voorkomen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234