Vrijdag 06/12/2019

migratie

Malta laat schip met honderden migranten toe na deal met zeven landen, waaronder België

Migranten op het schip van de Duitse ngo 'Mission Lifeline'. Beeld AFP

Malta heeft er mee ingestemd dat het schip Lifeline, met honderden migranten aan boord, zal aanmeren in een Maltese haven. Dit maakte premier Joseph Mucat bekend. De migranten zullen behalve door Malta door nog zeven andere landen worden opgenomen, waaronder België.

De andere landen zijn Frankrijk, Italië, Luxemburg, Portugal, Ierland en Nederland. De Lifeline, die toebehoort aan de Duitse hulporganisatie Mission Lifeline, ligt al dagen vlakbij Malta met circa 230 opgepikte migranten aan boord. 

Muscat zei dat hij de afgelopen dagen had overlegd met andere Europese landen over het opnemen van de migranten, ook met premier Charles Michel (MR). In overleg met staatssecretaris Theo Francken (N-VA) werd beslist om maximaal 15 mensen toe te laten in ons land.

Francken benadrukt wel meteen dat het om een "eenmalige ad-hocoperatie" gaat en dat enkel "mensen met een hoge erkenningsgraad" in aanmerking komen. Ook wil hij een juridische procedure opstarten tegen het Duitse schip.

"Malta heeft ons de vraag gesteld om te te helpen", zegt zijn woordvoerster Katrien Jansseune. "We hebben ons in het verleden solidair opgesteld, nu doen we dat opnieuw. We kunnen die mensen ook niet laten verdrinken."

Voor dit specifieke geval wordt eenmalig het principe van relocatie toegepast. In het najaar van 2015 besliste de Europese Commissie om 160.000 vluchtelingen die toekwamen in Italië en Griekenland de kans te geven asiel aan te vragen elders in Europa. Voorwaarde was toen ook dat de erkenningsgraad erg hoog moest zijn. In de praktijk gaat het bijna enkel om Eritreeërs en Syriërs.

De mensen worden dan overgebracht naar het land in kwestie, waar ze de hele asielprocedure moeten doorlopen. De 15 mensen van de Lifeline die naar ons land komen, zullen dus ook eerst in een asielcentrum moeten afwachten of hun aanvraag ook effectief wordt goedgekeurd. 

Het gaat niet om hervestiging, waarbij de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR ter plekke het onderzoek voert en die personen een internationaal vluchtelingenstatuut geeft. Die mensen worden overgevlogen naar ons land en krijgen vrijwel onmiddellijk papieren. Afgelopen jaar kwamen er zo 1.300 mensen naar ons land.

Koortsachtig overleg

De afgelopen dagen werd koortsachtig overlegd tussen onder andere Frankrijk, Italië en Malta over het schip. Malta wilde dat de migranten zouden worden opgenomen door diverse Europese landen. Vier landen verklaarden zich dinsdag hiertoe bereid. Maar pas vandaag werd een definitief akkoord bereikt.

Duitsland was ook een van de landen die genoemd werden om een deel van de migranten op te vangen. De Duitse steden Kiel en Berlijn verklaarden zich dinsdag bereid om opvarenden op te vangen. Burgemeester Michael Müller zei tegen Tageszeitung dat de coalitie in Berlijn ‘bereid is mensen te helpen die op zoek zijn naar bescherming en zekerheid’.

Ook de Italiaanse premier Conte zei dat Rome bereid was om een deel van de migranten op te vangen. Eerder weigerde Italië het schip toe te laten. De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Salvini daagde Parijs maandag nog uit om ook een steentje bij te dragen aan de opvang van migranten die Europa proberen binnen te komen. Frankrijk heeft de afgelopen weken de nieuwe harde lijn van Italië jegens migranten volop bekritiseerd. "Er is een schip in Maltese wateren dat wacht om verwelkomd te worden", zei Salvini. En: "Het zou een mooi gebaar zijn als dit schip zou worden toegelaten tot de haven van Marseille."

De onlangs aangetreden regering in Rome is bezig met een campagne tegen hulporganisaties die migranten in de Middellandse Zee oppikken en naar Italiaanse havens brengen. Salvini beschuldigt de hulporganisaties ervan als taxi te fungeren voor mensensmokkelaars die vooral in Libië opereren. Eerder deze maand moest een schip met aan boord meer dan zeshonderd migranten, de Aquarius, uitwijken naar Spanje, nadat Italië en Malta het niet hadden toegelaten. 

Genegeerde instructies

Volgens Rome negeerde Mission Lifeline vorige week instructies van de Libische en Italiaanse kustwacht en pikte het de migranten op in de territoriale wateren van Libië. De hulporganisatie ontkent dit en beweert dat de reddingspoging plaatsvond in internationale wateren.

Het is onduidelijk of Salvini ook zo hard wil optreden tegen vrachtschepen die migranten oppikken. Een aanwijzing dat Rome minder streng zal zijn tegen dit soort schepen, kwam dinsdag toen een burgemeester op Sicilië bekendmaakte dat hij toestemming had gekregen om het schip Alexander Maersk toe te laten. 

Dit containerschip, met aan boord 110 migranten, dobberde al dagen in internationale wateren bij de havenstad Pozzallo. De bemanning pikte de migranten op nadat ze in schepen van mensensmokkelaars Libië hadden verlaten.

Burgemeester Robberto Ammatuna van Pozzallo wilde het vrachtschip toelaten, maar tot maandag kreeg hij geen toestemming van Rome. "De nachtmerrie is voorbij voor deze 110 migranten", zei Ammatuna nadat Salvini’s ministerie ermee had ingestemd dat het schip kon aanmeren in de haven van Pozzallo. Dinsdagochtend kwam de migranten aan land. Ammatuna: "Zij kunnen nu worden verwelkomd en op de best mogelijke manier worden geholpen."

Geteisterd

Italië heeft sinds 2014 zo’n 650.000 migranten en vluchtelingen toegelaten. Salvini bezocht maandag Libië, waar hij opnieuw de harde lijn van Rome onderstreepte. Tijdens zijn bezoek aan de hoofdstad Tripoli benadrukte hij dat zijn regering alles zal doen om de migrantenstroom richting Europa in te dammen. Salvini riep op tot het opzetten van asielcentra in de buurlanden van Libië, waar asielaanvragen in behandeling moeten worden genomen. Volgens Salvini moeten de VN en de EU gezamenlijk deze centra opzetten.

De minister zegde Libië ook steun toe bij het beveiligen van de grenzen en de territoriale wateren. Het land wordt geteisterd door interne strijd sinds de val en de dood van de Libische leider Moammar Kadhafi. Mensensmokkelaars maken sindsdien gebruik van de chaos om migranten te smokkelen, vooral richting Italië. "De handel in clandestiene migratie moet geblokkeerd worden", aldus Salvini. 

Algerije stuurt 13.000 migranten dodelijke Sahara in

Haar doodgeboren baby moest ze in de woestijn begraven. ‘Overal lagen dode mensen… anderen verdwaalden omdat ze de weg niet wisten. Het was ieder voor zich.’ De Liberiaanse Janet Kamara is een van de duizenden die de uitzetting door Algerije over de grens van Niger overleefde. Honderden hebben de tocht door de zinderende hitte van de Sahara niet overleefd.

Afrikaanse migranten zijn de afgelopen maanden met honderden tegelijk door Algerije het land uitgezet. Ze werden met bussen en vrachtwagens op 15 kilometer van de Nigerese grenspost Assamaka midden in het zand achtergelaten en de richting van Niger uit gewezen. In sommige gevallen schoten de grensbewakers op de migranten om ze te dwingen te gaan lopen, zo vertelden ooggetuigen aan persbureau AP. De migranten lieten beelden op hun telefoons zien waarop te zien is hoe mensen met tientallen tegelijk door de uitgestrekte woestijn dwalen, sommigen bezweken voor hun ogen door het gebrek aan water in de brandende hitte.

Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), die Algerije herhaaldelijk heeft aangesproken op deze onmenselijke praktijk, zijn in de afgelopen veertien maanden ongeveer 13.000 migranten op deze manier de grens over gezet. Algerije behoort niet tot de Noord-Afrikaanse landen die door de Europese Unie worden betaald om migranten te weren, maar heeft er zelf genoeg van. Het aantal illegale migranten is sterk toegenomen sinds buurland Libië in chaos is vervallen. Afrikanen zoeken nu dus werk in Algerije of proberen via dat land Europa te bereiken.

‘Ze kwamen met duizenden’, vertelde Alhoussan Abdouwal die door IOM in Assamaka is gestationeerd om de organisatie te waarschuwen als er migranten uit Algerije aankomen. IOM brengt de migranten in veiligheid in de eerste steden na de Sahara Arlit en Agadez. Van daaruit worden migranten geholpen terug te keren naar hun land van herkomst. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234