Woensdag 04/08/2021

Malinese jihadisten duiken op in Libië

Het waterbedeffect in de Sahel: islamitische militanten die op de ene plek worden verjaagd, duiken kort daarna elders op in de droge, verarmde jihadgordel van Noord-Afrika. Libië is het laatste slachtoffer van het uitzwermen van de jihadisten. Strijders uit het naburige Mali hebben hun kampen opgeslagen in het zuidwesten van het land.

De hardnekkige beweeglijkheid van de jihadisten maakt de hele regio onveilig en werkt de leiders van de Sahellanden op de zenuwen. Voor Mohamed Bazoum, minister van Buitenlandse Zaken van Niger, was het de belangrijkste boodschap aan zijn Franse collega Laurent Fabius, die hij donderdag ontmoette in Parijs.

"Mali is nu geregeld, maar Libië nog lang niet", zei hij. "We denken dat Libië een van de grootste bases van het internationale terrorisme is." Bazoum riep Frankrijk en andere machtige landen op de militanten in het zuiden van Libië aan te pakken.

De trek van islamitische strijders naar de Libische woestijn is een direct gevolg van het Franse ingrijpen begin dit jaar in Mali. Toen Toearegmilities uit het noorden van Mali, met in hun kielzog radicale islamisten, heel het land in handen dreigden te krijgen, stak een haastig ingevlogen Franse troepenmacht daar een stokje voor. Mali werd verder 'geregeld' door het opzetten vorige week van een VN-macht, ruim 13.000 man groot, die de rust in het noorden moet herstellen.

De onrust in Mali was op zijn beurt mede een gevolg van de burgeroorlog in Algerije. Restanten van de gewapende groepen die vanaf 1992 hadden gevochten met het Algerijnse leger, hadden een veilig heenkomen gezocht in zuidelijke richting, de Malinese grens over.

Minste weerstand

Zo zoeken de jihadisten in het waterbed steeds de plek van de minste weerstand. Zonder twijfel is dat op dit ogenblik Libië. De regering daar is zwak en heeft de grootste moeite haar gezag te laten gelden tegenover de vele milities die zijn blijven bestaan sinds de opstand tegen Muammar Kadhafi.

In de oostelijke stad Benghazi zijn diverse geweldsincidenten geweest, waaronder een dodelijke aanslag op het Amerikaans consulaat. In de hoofdstad Tripoli ontplofte op 23 april een bom bij de Franse ambassade en op het ogenblik zijn drie ministeries omsingeld door ontevreden militieleden.

De incidenten hebben niet allemaal met elkaar te maken, maar hoe dan ook hebben de autoriteiten hun handen meer dan vol aan de toestand in de verstedelijkte kuststrook van het land, waar het grootste deel van de Libiërs woont. Van het handhaven van de orde in de uitgestrekte, dunbevolkte buitengebieden kan al helemaal geen sprake zijn.

Wapens van Kadhafi

Het gezagsvacuüm in Libië sinds de geslaagde opstand tegen Kadhafi heeft ook op andere wijze het jihadisme in de regio in de kaart gespeeld. De omvangrijke wapenvoorraden van Kadhafi zijn in handen gevallen van groepen in en buiten Libië - van losse struikrovers tot gerenommeerde verzetsbewegingen.

De opstandelingen in Mali deden er al hun voordeel mee en vorige maand rapporteerde een panel VN-experts aan de Veiligheidsraad dat de Libische wapens zich "op alarmerende schaal" verspreiden, niet slechts in de Sahel, maar tot in West-Afrika, de Hoorn van Afrika en de Levant, in het bijzonder Syrië en de Gazastrook. De wapenstroom "voedt bestaande conflicten en versterkt de arsenalen van een keur aan actoren, waaronder terroristische groepen", volgens de experts.

Bij de verontruste toon van hun rapport lijken de inspanningen van de internationale gemeenschap mager af te steken. Frankrijk, Groot-Brittannië en Turkije helpen de Libische overheid met materieel en technische steun bij het bewaken van de grenzen en de Europese Unie stuurt in juni een missie naar Tripoli om grenspersoneel te trainen. "Ik heb niet het gevoel dat de internationale gemeenschap zich erg inspant om Libië te stabiliseren", zei de Nigerese minister Bazoum donderdag.

Libië weert achterban Kadhafi uit politiek

In Libië heeft het parlement een controversiële wet goedgekeurd die ieder die ooit onder het regime van Kadhafi een verantwoordelijke functie bekleedde, uit het politieke leven bant. Tegelijkertijd hebben de gewapende milities die al enkele dagen de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie omsingelden en de goedkeuring van de wet eisten, net na de stemming aangekondigd hun acties stop te zetten. De wet moet nog worden geratificeerd door de juridische commissie van het Nationaal Congres. Door de wet bestaat de kans dat een groot deel van de nieuwe Libische leiders aan de zijlijn belanden, onder wie ook minstens vier ministers van de regering van premier Ali Zeidan. De wet voorziet voorts in de oprichting van een commissie die de wet moet toepassen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234