Woensdag 25/11/2020

Tabula Rasa

Makers verklappen hoe u voor de finale van 'Tabula Rasa' al had kunnen weten hoe het afloopt

Tabula RasaBeeld Eén

Wie zit er achter de verdwijning van Thomas De Geest? Nu alle puzzelstukjes op hun plaats gevallen zijn, vertellen Malin-Sarah Gozin en Jonas Govaerts hoe ze verborgen hints in de reeks stopten en tegelijk de kijkers op het verkeerde been zetten.

Eerst een waarschuwing: wie nog niet alle afleveringen van Tabula Rasa bekeken heeft, geven we voor één keer de raad om niet verder te lezen. In dit artikel staan flink wat spoilers die uw kijkplezier helemaal kunnen vergallen. Als u de reeks wel al helemaal gezien hebt, moeten we ook waarschuwen: misschien krijgt u na het lezen zin om alles nog eens opnieuw te bekijken. Weten hoe het afloopt, laat je vele scènes anders zien.

"Neem nu de plot twist rond Romy", zegt Malin-Sarah Gozin, die de reeks samen met Veerle Baetens en Christophe Dirickx schreef. "Je kan opnieuw kijken om die momentjes te zoeken waar je het had kunnen weten, maar ook om de emotionele impact bij de familie te zien. Een kwade Benoit of een Benoit die zijn geduld verliest wordt zo’n dramatisch personage." 

Net zoals in
Clan, die andere reeks van Gozin, bulkte het in Tabula Rasa van die dubbele lagen, dwaalsporen en referenties die je als kijker nu eens verwarden, dan weer extra informatie leken te geven. Net zoals Mie niet wist wie ze was of wat ze gedaan had, wist je als kijker op de duur niet meer wat je moest geloven.

Dubbelspel

Gozin: "Tabula Rasa gaat over identiteit en controle over je identiteit. Je ziet dat alle personages van identiteit verwisselen naargelang de context waarin ze worden geplaatst. Mie is een slachtoffer, maar in de zesde aflevering vraagt ze zich af of ze zelfmoord heeft proberen te plegen. 'Heb ik mijn kind daarin meegesleurd?' Later is ze ook schuldig. Thomas switcht van stalker tot schouder om op te huilen. In de tearoom reageert hij ook raar als Mie zegt dat ze haar kind van school moet halen. Veel mensen dachten dat hij een vrijgelaten pedofiel was, of men giste over incest, dat hij de broer van Mie zou zijn."

Als scenarioschrijver wil je niet alleen zaadjes leggen voor twists die later gebeuren, zegt Gozin. "Je moet de zaadjes leggen voor foutieve plot points." De flashes waren voor de makers alvast dankbaar om de kijkers op het verkeerde spoor te zetten. In de eerste aflevering zie je in zo'n flash Thomas schieten, maar pas veel later zie je dat hij op flessen schiet. Mie lijkt aangerand te worden, maar op het einde wordt het duidelijk dat het een botsing was.  

Amateur-speurders die de voorbije weken mee het raadsel probeerden op te lossen, kwamen mede daardoor soms met de meest vreemde theorieën. Al hadden ze soms ook gewoon veel fantasie"De man van Nikki droeg mijn oude T-shirts", zegt regisseur Jonas Govaerts. "Een daarvan was van Alice in Chains. Alice komt vaak terug als verwijzing naar Alice in Wonderland. En op een bepaald moment zie je Thomas vasthangen aan een ketting. 'In Chains' dus. Dat was niet de bedoeling, maar het is wel grappig."

Gozin: "Alice in Wonderland zit doorheen heel de reeks: dat verhaal gaat ook over identiteit en identiteitsverlies. Mie woont in de Louis Carolusdreef. Het konijn zie je in de nachtmerries van Mie, op de achterbank van de auto en Wolkers verandert in de quiz in een konijn. De klok met de dagen van de week die Benoit omhooghangt, komt uit Alice. En Vronsky, die zelf schizofreen is, citeert twee keer Alice, onder meer als hij met Wolkers een sigaar rookt in de kooi. Dan vraagt hij: 'Wie ben jij? Wie ben ik? Ik weet niet meer wie ik deze morgen was. Ondertussen ben ik al zoveel keer veranderd.' Dat is het gesprek tussen Alice en de rups."

Gene Bervoets als politieagent ­Wolkers. Hij ­verandert in een konijn in de dromen van Mie (rol van Veerle ­Baetens). ­Beeld CAVIAR

Kleurcodes

Als kijker moest je niet alleen letten op wat de personages vertelden, want kleren en kleuren zeggen ook veel. "Hitchcock deed dat constant", zegt Govaerts. "Dat speelt meer in op je zintuiglijke niveau dan dat het rationeel is." De steeds in het zwart geklede Benoit is redelijk voor de hand liggend: hij rouwt om Romy. "Romy draagt altijd rood wanneer Mie haar verzint", zegt Gozin. "Maar als Mie afscheid neemt aan het kruisje aan de weg, verschijnt Romy in de verte in het wit. Dat geeft aan dat het verwerkingsproces in gang is gezet." 

De begingeneriek van 'Tabula Rasa': niet toevallig een konijn.Beeld rv

"Rita lijkt geel, maar is eigenlijk goud", gaat Govaerts verder. "Zij heeft beslist om alles in te pakken voor Mie en een nepwereld te creëren. Zij verblindt. Dokter Mommaerts is natuurlijk groen van de jaloezie. En Thomas en Wolkers dragen altijd een paarsig blauw. Daardoor kan je al raden dat ze iets met elkaar te maken hebben. Thomas geeft na het ongeval alles op in het containerpark, wat hem bijna tot een soort priester maakt voor zijn zonde. Die container waarin hij leeft, is een soort kapel, met een glasraam dat je kan zien als een kerkraam. Er is ook een paarse vloer, een serene kleur maar die geeft iets storend op beeld."

En dan is er nog Vronsky. "In de laatste aflevering krijg je de bevestiging dat hij een gespleten persoonlijkheid heeft," zegt Gozin. "Eerder waren er al aanwijzigingen, bijvoorbeeld als hij niet reageert als men hem aanspreekt met Jan Peeters. Als hij luistervinkt wanneer Mommaerts Mie komt bezoeken en de gsm geeft, is hij heel rustig. Hij draagt dan een blouse met witte rook, alsof hij uitgeblust is. Dan zie je dat het Jan Peeters is, en niet Vronsky, de pyromaan."

Bijna iedereen mag dan iets op zijn kerfstok hebben, de grote schuldige in Tabula Rasa bleek uiteindelijk Veronique Mommaerts te zijn, de ex van Benoit die zich als psychiater voordeed. In de eerdere afleveringen zaten er al hints naar die dubbelrol. "Op een bepaald moment vraagt Mie naar haar persoonlijke leven", zegt Jonas Govaerts. "Zij antwoordt dat ze altijd actrice had willen worden. En dat de vijand niet tegenover haar zat, maar in haar kop. Terwijl de vijand gewoon tegenover haar zat." "En haar naam is natuurlijk ook geen toeval", zegt Gozin. "Dat verwijst naar haar vermomming."

Maar de vermomming heeft gewerkt, want Mommaerts was voor veel kijkers niet de hoofdverdachte. Al was niet iedereen van haar kunnen overtuigd, zegt Jonas Govaerts. "Mijn psycholoog, die Tabula volgde, wou maar één iets zeggen: dat die psychiater haar job toch niet helemaal goed doet. Ik denk dat we nog eens zullen moeten praten." (lacht)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234