Woensdag 16/10/2019

'Makers moeten wakker blijven'

theaterfestival

els van steenberghe presenteert teksten over 'groot' jeugdtheater

Gent

Van onze medewerkster

Annelies De Waele

Het jeugdtheater mag 'hoera' kraaien. Eindelijk nog eens een bundel essays over de sector. In Groot Toneel geeft onderzoekster Els Van Steenberghe een handvol auteurs de kans een statement te maken over diverse aspecten van jeugdtheater anno 2003.

Het jeugdtheater is groot geworden, die zekerheid schuilt in de titel Groot Toneel. Teksten over jeugdtheater. Over en uit met de betutteling, gedaan met het op de knieën zitten voor "bewonertjes van een zoet eiland". Kinderen van vandaag groeien op in een snel veranderende wereld en maatschappij, hun ogen zien ook de "volwassen" dingen. "De blik van het jongetje op de cover is geen kinderblik in de stereotiepe zin van het woord", vat samensteller Els Van Steenberghe samen. "Kinderen zijn geen prutskes meer."

Over het kindbeeld en hoe jeugdtheatermakers daarmee omgaan, deed ze aan de UIA een onderzoek. Drie jaar lang las ze jeugdtheaterteksten, bezocht ze voorstellingen en interviewde ze makers. Een synopsis van die studie heet in haar bundel Repertoire refaced: over de skeelers, zeg maar 'de durvers', in het landschap. Haar promotor Luk Van Den Dries en Canon, cultuurcel Onderwijs, vonden haar researchdomein uiteindelijk relevant genoeg voor een mooie uitgave, met tekst én beeld.

"Ik wou niet de zoveelste essaybundel", aldus Van Steenberghe. "Daarom wou ik er ook foto's bij. Door het werk van videokunstenaar Hans Op de Beeck raakte ik een aantal jaren geleden gefascineerd. Omdat hij momenteel in New York verblijft, maakte hij de 28 kinderportretten daar. Ik ben vooral benieuwd naar de reacties op de wisselwerking tussen tekst en beeld."

Van Steenberghe was uiterst selectief in de keuze van haar auteurs. Geen jeugdtheatermakers, want die kunnen te weinig afstand tegenover hun eigen werk behouden. De invalshoeken moesten het liefst zo divers mogelijk zijn. Op die manier sloop de lange, vakkundige tekst van Willem Elias binnen over postmoderniteit, vorming van kinderen en de link met 'hun' theater. De moeilijke relatie tussen kunst, theater én onderwijs krijgt - omdat Canon subsidieerde maar ook omdat het een heet hangzijzer is en blijft - veel ruimte.

Van Steenberghe: "Onderwijsmensen krijgen hier niet alleen kritiek. Om hen ook te bereiken, heb ik gezocht naar leesbare pennen. Opdat ze naar de sector zouden stappen, in dialoog treden." Als het op indommelen van het jeugdtheater aankomt, krijgen ook programmatoren vaak pakjes slaag. "Ze serveren wat het publiek wil, nemen geen risico's", klinkt het. "Maar je kunt niet alles in de schoenen van de culturele centra schuiven", meent Van Steenberghe. "Vooral de makers zelf moeten wakker blijven."

Zelf spreekt ze in een van haar bijdragen over een landschap met een grens en een binnenland. En ja, sommige huizen neigen te veel naar het midden, hebben geld veil voor matige producties die het publiek paaien. 'So what?', kun je je afvragen. De kleinste theaterbezoekers willen genieten en liggen niet wakker van het verschil tussen Plop en Platel? "Juist", zegt Van Steenberghe. "Maar, om het met de woorden van Raf Walschaerts (van kleutergezelschap 4Hoog, adw) te zeggen: "Zoveel kabouter Plop als je wilt. Maar daarnaast moet je wel iets aanbieden dat vertrekt vanuit een andere filosofie."

Verder maakt Groot Toneel plaats voor bijdragen over zintuiglijke voorstellingen, het ABC-kinderkunstenproject van Gerhard Jäger en een vuist van Roel Verniers over theaterrecensies, commercieel theater en gesubsidieerd theater. De Morgen-recensent Wouter Hillaert waagde zich aan een intertekstueel toneelstukje over de vager wordende grenzen tussen 'jeugdtheater' en 'volwassen' theater. Want ook daarover is de sector nog niet uitgepraat.

Samen met een nieuwe bundel jeugdtheaterteksten (Klein Magazijn4) wordt Groot Toneel nu zondag gepresenteerd tussen 17.30 en 18.30 uur in het Rieten huis in deSingel. Anna Luyten modereert een debat tussen onder anderen Eva Bal (Kopergietery), Jo Roets (Laika), Hans van den Boom (Stella, Nl), Pascale Platel. Het boek werd uitgegeven bij Bebuquin.

'Kinderen zijn geen prutskes meer'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234