Vrijdag 22/11/2019

Make Europe great again

Terwijl de VS druk bezig zijn met 'great again' te worden, rafelt Europa langzaam uit elkaar. Terwijl één hecht Europees blok net het antwoord moet zijn op de protectionistische koers van Donald Trump.

Luidt president Donald Trump het einde in van de Europese Unie? Wat voorheen een belachelijke vraag leek, is dat vandaag al veel minder. Dat Trump de Europese gedachte maar niets vindt, is duidelijk. Zijn openlijke steun voor het brexitkamp is maar één voorbeeld.

Peter De Keyzer, managing partner van Growth Inc., zegt het zo: "Als je kijkt naar de snelheid en driestheid waarmee Donald Trump de vrijhandel in de vernieling rijdt, dan besef je dat hij Europa in de gracht wil rijden. Europa is immers niets anders dan het meest complexe handelsverdrag ter wereld."

Het verklaart de bijzonder scherpe reactie van Donald Tusk, de Europese president, op de strapatsen van die andere Donald. Hij pleit voor een krachtig signaal van de Europese lidstaten. "Het moet glashelder worden gemaakt dat de desintegratie van de Europese Unie zal leiden tot de reële en feitelijke afhankelijkheid van de grote supermogendheden."

Europa mag zich niet uit verband laten spelen, maar moet integendeel net nu een hecht blok vormen. "Het is het enige antwoord op de protectionistische koers van de VS", zegt professor internationale economie Glenn Rayp (UGent). "Het beleid van Trump is gestoeld op marktmacht. Door de omvang van de VS-markt kan hij die macht uitspelen, en de wereldwelvaart herverdelen, in zijn voordeel uiteraard. Globaal verliest de wereldeconomie dan. Tegenover die macht moet een tegenmacht komen te staan, in het belang van de wereldeconomie. Europa kan zo'n tegenmacht vormen."

Die macht van de VS is dan wel immens, Europa is ook geen klein bier. De totale Europese bevolking is met zo'n 500 miljoen burgers groter dan de zowat 300 miljoen Amerikanen. In 2016 groeide de Amerikaanse economie met 1,5 procent, terwijl Europa met 1,9 procent net iets beter scoorde. Natuurlijk is het duidelijk dat Europa een uiterst moeilijk decennium achter de rug heeft. Maar het is echt geen verloren decennium, besluit hoofdeconoom Erik Nielsen van UniCredit.

Dat Trump dat heel goed beseft, kun je afleiden uit het discours van Peter Navarro, die de Amerikaanse president adviseert over handel. Navarro zei in The Financial Times dat Duitsland de lage koers van de euro misbruikt om voordelen te behalen ten opzichte van de belangrijkste handelspartners. En dat zijn, naast de Verenigde Staten, ook de andere lidstaten in de Europese Unie. Trump zou liever bilaterale deals sluiten. En Europa helemaal uit verband spelen, met andere woorden. Duitsland is niet de enige die ervan langs krijgt van de regering-Trump. China moet het al langer ontgelden.

Tijd dus voor een alternatief scenario, zegt De Keyzer. Eén waarbij de Europese Unie zich bewust is van haar existentiële crisis én actie onderneemt. "Europa moet zijn verschillen opzijzetten, en erin slagen zich als een krachtig project van vrijheid, openheid en welvaart op de kaart te zetten."

Nachtmerrie

Het is ook die gedachte waarop Joachim Fels, de hoofdeconoom van de immense vermogensbeheerder Pimco, hinkt. "Donald Trump is niet de man die voor fundamentele veranderingen op de financiële markten zal zorgen. Wel zou zijn protectionistische politiek de Europese landen dichter bij elkaar kunnen brengen en het oude continent 'great again' maken. Nu leeft Europa ver beneden zijn stand en economisch potentieel. Als de eurozonelanden slim zijn, trekken ze samen op", vervolgt de hoofdeconoom.

En misschien hebben de financiële markten dat sneller in de smiezen dan de Europese leiders zelf. Wie de insiderstransacties volgt op de beurs - zeg maar de aandelenverkoop van wie aan de knoppen van het economisch beleid zit - merkt een recordverkoop. Dat wil zeggen, de financiële markten beginnen Trump te dumpen. Ze geloven niet in zijn beleid. Koen De Leus, hoofdeconoom van BNP Paribas begrijpt dat: "Het belangrijkste probleem van de VS is hun wispelturige en compleet onvoorspelbare president. Dat is een nachtmerrie voor een duurzame bedrijfsvoering."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234