Vrijdag 20/05/2022

Magnus Carlsen, de 13-jarige Mozart van het schaakbord

Magnus Carlsen ziet eruit als een jongen van elf, maar in werkelijkheid is hij er dertien. Net als zijn vrienden in Noorwegen is hij verzot op Donald Duck, voetballen en skiën, maar hij schaakt nu al beter dan menig grootmeester. Ex-wereldkampioen Viswanathan Anand spaarde zijn lof niet toen Magnus in januari in Wijk-aan-Zee op grandioze wijze grootmeestergroep C won: "Misschien is hij nu al klaar om zich met de wereldelite te meten." De columnist van de Washington Post noemde hem de Mozart van het schaken.

Belgisch grootmeester Luc Winants raakte al in oktober op de Europacup in vervoering van het enthousiaste aanvalsspel van de kleine viking. "Ik heb heel wat wonderkinderen de revue zien passeren: Nigel Short, Peter Leko en vele anderen, maar deze jongen is anders. Ik wil zeggen dat er veel wonderkinderen zijn, maar dat bijna niemand zo prachtig kan schaken als Bobby Fischer op zijn dertiende. Magnus Carlsen heeft die gave. Je ziet dat hij het spel niet alleen goed begrijpt, maar ook een uitzonderlijk fijn gevoel heeft voor de creatieve en artistieke aspecten van het schaken."

Bijzonder is het fenomenale geheugen van de jonge Noor. Op zijn vijfde knutselde hij als vanzelf Lego-constructies in elkaar waar je normaal een handleiding van 40 pagina's voor nodig hebt, en kende hij de namen van alle 430 Noorse gemeenten uit zijn hoofd, plus het inwonertal en de oppervlakte. Grootmeester-coach Simen Agdestein, die als jongeman wedijverde met Gary Kasparov (en als voetballer in de Engelse Premier League en voor de Noorse nationale ploeg speelde, maar zijn voetbalcarrière na een ernstige blessure voortijdig moest beëindigen): "Met zijn openingsrepertoire maakt Magnus nog de meeste indruk. De avond voor een partij kan hij een boek lezen over een opening die hij nog niet kent en hem de volgende dag met succes op het bord brengen."

De ouders van Magnus hebben een sabbatjaar genomen om hun zoon te begeleiden op toernooien. Na zijn grootmeesternorm op het Corus-toernooi behaalde Magnus in februari een tweede norm op het Aeroflottoernooi in Moskou. Hij versloeg er vijf sterke grootmeesters. Vorige week miste Magnus op een toernooi in Reykjavik echter zijn derde norm die hem de grootmeestertitel zou hebben opgeleverd. Daardoor blijft zijn tien maanden oudere Oekraïense jaargenoot Sergeï Karjakin voorlopig de jongste grootmeester ter wereld. De volgende twee briljante partijen werden gespeeld in juni, respectievelijk oktober 2003.

Wit: Carlsen

Zwart: Rylander 1. d4 f5 2. g3 Pf6 3. Lg2 g6 4. Pf3 Lg7 5. 0-0 0-0 6. c4 d6 7. Pc3 Pc6 8. d5 Pe5 9. Pxe5 dxe5 10. e4 f4 (Zwart stormt recht op de witte rokadestelling af, ...) 11. gxf4 exf4 12. e5 Pg4 13. e6 Pe5 14. c5! (... maar Magnus schroeft de zwarte damevleugel dicht, en richt zijn eigen geschut op de vijandelijke rokadestelling.) f3 15. Lh3 g5 16. Kh1!! (Een fantastisch stukoffer: via de g-lijn gaan de witte torens de zwarte koning onder vuur nemen.) g4 17. Dd4! gxh3 18. Lh6! Lxh6 19. Dxe5 Tf6 20. Tg1+ Tg6 21. Dh5 Kg7 (De8? 22. Dxh6) 22. Txg6+ hxg6 23. Tg1 De8 (Voorlopig heeft zwart alle kwetsbare punten nog kunnen dekken, maar als Magnus de zwarte koningsloper uitschakelt, is er geen houden meer aan:) 24. Pe4 c6 25. De5+ Kg8 26. Pg5! Lxg5 (Lg7 27. Df4 gevolgd door Dh4 of Pf7) 27. Dxg5 Kg7 28. Tg4 Lxe6 29. De5+! Kg8 30. Th4! Lxd5 31. Th8+ Kf7 32. Th7+ Kf8 33. Dg7 mat. Bravo!

Wit: Carlsen

Zwart: Gretarsson 1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 e6 5. e3 Pbd7 6. Dc2 Ld6 7. g4 Pxg4 8. Tg1 Df6 9. Txg4 Dxf3 10. Txg7 Pf6 11. Lg2 Dh5 12. e4! dxe4 13. Lg5! (Magnus is niet bang van de grootmeester en offert materiaal om zijn ontwikkelingsvoorsprong vast te houden.) Lf8 14. Lxf6 Lxg7 15. Lxg7 Tg8 16. Pxe4 Da5+ 17. Kf1 Txg7 18. Dc1! (Met de vernietigende dreiging 19. Dh6) Dd8 19. Df4 Kf8 20. De5 Tg6!? 21. Dh8+!! Ke7 22. Dxh7 Dg8 23. Dh4+ f6 24. Lf3! e5 (De witte toren is een verboden vrucht, want na Tg1+ 25. Ke2 Txa1 26. Dxf6+ is de aanval onweerstaanbaar. Zwart dreigt nu zelf Dxc4+, maar Magnus blijft cool:) 25. b3! exd4 26. Pg3! Lg4 (Het lijkt alsof Gretarsson zich aan de omknelling ontworsteld heeft. Na de komst van de witte toren op de e-lijn en het in stelling brengen van de koningsloper blijft de witte tornado echter gewoon doorrazen.) 27. Te1+ Kf7 28. Le4 Tg7? (Te8 is hardnekkiger.) 29. h3 Ld7 30. Dh5+ Kf8 31. Dc5+ Kf7 32. Lg6+! en zwart geeft op, want hoe hij ook terugslaat, op de volgende zet geeft wit mat met de dame.

De oplossing van vorige week

Wit: Kg1, De3, Tc1, Te1, Lb2, Pf3, pia3, d4, e5, h2.

Zwart: Kg8, Db5, Tc7, Td8, Le6, pia6, b6, c4, e7, f7, g6, h7.

1. Dh6!! Dxb2 2. Tc2! Dxc2 3. Pg5 f5 4. Dxh7+ Kf8 5. Dh8+ Lg8 6. e6! en zwart geeft op.

De nieuwe opgave

Carlsen-Harestad (Juli 2003)

Wit: Kg1, Dh4, Tf1, Lc1, Lc2, Pg3, Ph6, pib2, c3, d5, e4, g2.

Zwart: Kg7, Da6, Ta8, Ld7, Le7, Pc5, Pg5, pib5, c4, d6, f6, g6, h7.

Wit heeft zojuist een pion geofferd. Hoe legt hij zijn aanval in een beslissende plooi?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234