Vrijdag 30/10/2020

Mag na bont ook wol niet meer?

Mogen we na bont nu ook geen wol meer dragen? Het scheren van schapen is volgens dierenrechtenorganisatie PETA een erg wrede aangelegenheid. 'Er zijn voldoende synthetische alternatieven', zegt ook GAIA.

"Mensen denken: het is maar scheren, het is net zoals naar de kapper gaan. Maar vele schapenscheerders nemen amfetamines omdat ze hun werk zo snel moeten doen. Ze slaan de schapen, stampen op hun rug en kloppen in hun gezicht met hun vuisten en tondeuses. De wonden van de dieren worden genaaid zonder verdoving."

In een interview met The Guardian vertelt Ingrid Newkirk, een van de oprichters en voorzitter van dierenrechtenorganisatie PETA, over een nieuwe strijd die ze voert. Die is niet gericht tegen bont, maar wel tegen wol.

PETA kon vorig jaar geheime beelden maken van wantoestanden bij schaapscheerders in Victoria, in het zuidoosten van Australië. Die hebben tot een aantal veroordelingen geleid, zo stelt het artikel in het Britse dagblad.

De Belgische dierenrechtenorganisatie GAIA sluit zich aan bij PETA. "Het is vooral de wolproductie op grote schaal die we problematisch vinden", zegt directrice Ann De Greef.

"Omdat we niet weten welke producenten het wel op een diervriendelijke manier winnen, raden we aan het zekere voor het onzekere te nemen en wol gewoon niet te dragen. Er zijn voldoende synthetische alternatieven."

Een onderzoek als dat van PETA heeft GAIA nog niet gevoerd. "België telt nog steeds zeventien nertskwekerijen. Die zijn onze prioriteit", zegt De Greef.

Hoe uitzonderlijk of wijdverspreid het probleem dat PETA en GAIA aankaarten is, kunnen experts in ons land moeilijk inschatten.

Professor textielkunde Paul Kiekens (Universiteit Gent) zegt dat Australië en Nieuw-Zeeland, de grootste wolproductielanden, samen 125 miljoen schapen tellen. "Ik heb het zelf nooit gezien, maar met die aantallen kan ik me wel voorstellen dat het er soms hardhandig aan toe zal gaan. Maar zijn het daarom ook beestonwaardige situaties? Ik durf het niet te zeggen."

Ecologische voetafdruk

Volgens Kiekens moet er jaarlijks 2 miljard kilogram wol geproduceerd worden om aan de wereldwijde vraag te voldoen. "Feit is dat die miljoenen schapen winst moeten opleveren." De man benadrukt dat het hele proces niet alleen bijzonder arbeidsintensief, maar ook duur is. De schapen worden een voor een met de hand geschoren. Daarna volgen chemische reinigingen en behandelingen die handenvol geld kosten. "De ecologische voetafdruk van wol is enorm."

Landen als Frankrijk en België stapten daarom jaren geleden al van de productie af. Schapen scheren gebeurt in onze contreien enkel nog op kleine schaal en artisanale wijze.

Sofie Vermeire, textielonderzoeker aan de Hogeschool Gent, merkt nog op dat het niet scheren van de schapen geen optie is.

"De dieren ondervinden last van hun vacht. Die klit na verloop van tijd samen en wordt te zwaar en warm." De schapen gaan dan zelf tegen bomen of omheiningen aanschuren om die te verwijderen. "Zo verwonden de schapen zichzelf en kan de wol ook niet meer gerecupereerd worden."

Een alternatief voor wol vinden is gemakkelijker gezegd dan gedaan. "Het enige dat kwalitatief gezien in de buurt komt, is kasjmier (wol afkomstig van de kasjmiergeit en de wilde geit van Tibet, FVG), maar dat is nog schaarser", meent professor Kiekens.

Gelijkaardige synthetische alternatieven zijn er niet. "De voordelen van wol zijn niet zomaar te evenaren. Het verwarmende en afkoelende effect, de zachtheid, de elasticiteit: dat kopiëren met een andere textielvezel is nog niet gelukt", zegt hij. De voetafdruk van de synthetische alternatieven is bovendien niet veel beter. "Synthetische vezels zijn afkomstig van petroleum. En ook katoen winnen is erg belastend voor het milieu. Voor een kilogram heb je 10.000 liter water nodig."

De eerlijkheid gebiedt Kiekens om te zeggen dat er geen ideaal textiel bestaat. Of toch nog niet. "Recycleren is het beste wat je kunt doen, maar niet iedereen wil dat. De technologieën om stoffen op een kwalitatieve manier te kunnen hergebruiken, zijn ook nog volop in ontwikkeling."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234