Vrijdag 27/01/2023

Madoff, Madoff MadoffTriumviraat of hoogverraad?

De 71-jarige Bernard Madoff stond gisteren dan wel moederziel alleen in de beklaagdenbank om zijn straf te aanhoren, het is niet omdat zijn zoons, voorlopig althans, strafrechtelijk buiten schot zijn gebleven, dat ze dat altijd zullen blijven. Niet zelden blijken juridische waarheden weinig van doen te hebben met de echte waarheid. Het lijkt ook zo moeilijk te geloven dat Madoff zonder de hulp van zijn zoons, die nooit een andere broodheerIn dat opzicht lijkt het er weinig toe te doen dat Madoff bij herhaling heeft gesteld dat zijn twee zoons er niets mee te maken hebben. Meer zelfs: Madoffs volharding heeft alleen maar de theorie gevoed dat hij de eventuele schuld van zijn zoons volledig op zich neemt. Was Madoffs uitvoerige bekentenis afgelopen december niets meer dan het sluitstuk van de opvoering van een volleerde oplichter, of, nog beter, een ultieme daad van vaderliefde? Had hij zijn zoons ook daarin betrokken? En was de daaropvolgende vervreemding tussen vader Madoff en zijn zoons deel van het spelletje? “Bernie Madoff is de 70 voorbij”, zo becommentarieerde een openbare aanklager de zaak. “Uiteraard heeft hij zijn zoons ingewijd in het geheime familierecept. Ze moeten het hem toch tenminste hebben gevraagd.”Maar ook Mark en Andrew Madoff houden vol dat ze geshockeerd waren door de bekentenis van hun vader. Volgens een woordvoerder van beide zoons hebben ze nooit iets geweten over de oplichtingspraktijken die hij er 20 jaar lang op nahield. Tegenover zijn vrienden beschreef Andrew hetgeen hem overkwam als een ‘vader-zoonverraad van bijbelse proporties’. Ook de namen van Mark en Andrew komen voor op de lijst van de meer dan achtduizend slachtoffers die Bernie Madoff maakte. Samen met hun job, hun reputatie, hun eigendommen en hun toekomst zijn de broers meer dan 15 miljoen dollar kwijt.

Bliksemafleider

Behalve hun zes jaar durende studies zijn Mark en Andrew Madoff altijd samen geweest. Vers van de collegebanken traden ze allebei in dienst bij het beleggingsbedrijf van hun vader, waar ze het geld van de eigen onderneming investeerden of andermans geld belegden. Het grootste deel van hun tijd brachten ze door in de kantoren op de negentiende verdieping van het Lipstick-gebouw in Manhattan, twee verdiepingen hoger dan het inmiddels beruchte maar grotendeels lege epicentrum van het Ponzi-schema. Vreemd toch: hoe groot zijn imperium ook was, Bernie Madoff ging met zijn piramidespel te werk als de eerste de beste oplichter, die steeds op zoek moest naar nieuwe investeerders om eerder beloofde woekerrentes te kunnen inlossen.Mark en Andrew vervulden hun job als bliksemafleider perfect. Niet alleen zagen ze er goed uit, ze studeerden allebei af aan prestigieuze universiteiten. Mark haalde zijn diploma in 1986 aan de University of Michigan, Andrew twee jaar later aan de University of Pennsylvania. Allebei traden ze in het huwelijk met mooie Joodse meisjes uit de suburbs van New York en verhuisden ze upstate om er, kinderen incluis, in de bossen van New England aan een ware Ralph Lauren-levensstijl te beginnen. Zelfs een fatale huwelijkscrisis zorgde niet voor blutsen in hun imago: beide broers vonden opnieuw de liefde van hun leven en hoefden zich met een jaarsalaris van 4 tot 5 miljoen dollar weinig financiële zorgen te maken. Mark restaureerde met veel liefde een oude boerderij in Connecticut, Andrew woonde in de East Side Building in Manhattan. Beide broers worden getypeerd als onopvallend en zonder enige pretentie.Toch zijn er verschillen: Mark is de vlotte charmeur, die op kantoor meer verkoper en uithangbord was dan een belegger. Andrew is stiller, en, zo wordt gezegd, veel cerebraler. Technologisch meer onderlegd en oprechter, hoewel sommigen hem arrogant noemen. Mettertijd kwam hij losser van zijn vaders bedrijf, werd hij onrustiger, kwam de tijd om zijn horizonten te verkennen.Hun verschil in temperament laat zich vooral voelen in de omgang met het schandaal omtrent hun vader. Van Mark wordt gezegd dat hij er op een obsessieve manier mee bezig is. Hij zit constant gebogen over zijn computer, pluist er alle artikels en blogpostings op na en antwoordt onmiddellijk op elke binnenkomende mail. Andrew is meer in zichzelf gekeerd. Vrienden zeggen dat hij nogal vlak over zijn vader praat, zonder enig gevoel, wat door iedereen wordt geïnterpreteerd als een manier om zichzelf te beschermen.

Persona non grata

On the record zijn er weinig quotes te rapen over de broers Madoff. Bij de Securities Traders Association of New York, waar Mark een tijdje baas was, is hij persona non grata. De klasgenootjes van de dochters van Andrew mogen van hun ouders niet naar verjaardagsfeestjes bij de Madoffs. Er moest maar eens een gewapende wreker plots uit de kast komen springen. Wanneer de vrouw van Andrew boodschappen bestelt, gebruikt ze haar meisjesnaam. Zelfs de vereniging voor lymfeklierkanker waar Andrew na zijn succesvol gevecht met de ziekte een bestuursfunctie vervulde, wil geen woorden aan hem vuil maken.Vanity Fair sprak met investeerders, collega’s, vrienden, studiegenoten en exen van de broers. Allemaal doen ze er officieel het zwijgen toe. Van een woordvoerder van beide zoons vernam het Amerikaanse magazine wel dat Mark en Andrew sinds de bekentenis van hun vader op 10 december geen contact meer met hem hebben. Ook niet met moeder Ruth. Niet omdat ze denken dat zij er voor iets zou tussenzitten, maar omdat ze ervan uitgaan dat zij onvoorwaardelijk partij zal trekken voor haar man.Velen gaan ervan uit dat de broers alsnog in beschuldiging zullen worden gesteld. De druk om achter hen aan te gaan is simpelweg te groot. “Een Madoff wordt dezer dagen nog gemakkelijker beschuldigd van een moord die vijftig jaar geleden is gepleegd”, zei Daniel Richman, een ex-openbaar aanklager die nu lesgeeft aan Columbia University.Hoe dan ook ziet de toekomst voor de broers er belabberd uit. Het gerecht zal immers aanvoeren dat al hun bezittingen zijn aangeschaft met besmette fondsen van hun vader, inclusief de 31 miljoen dollar die hij hen leende. Gefrustreerde investeerders die hun geld terugwillen zullen processen tegen hen aanspannen. Nu al is er beslag gelegd op hun huizen in Connecticut omdat een pensioenfonds haar investering van 15 miljoen dollar terugeist.Eigenlijk doet zelfs de vraag of Mark en Andrew Madoff wisten waarmee hun vader bezig was er niet meer toe, zo poneert Vanity Fair. “Ze moeten geweten dat er iets serieus mis was. Waren ze lui? Angstig? Onverschillig? Onwetend? Vergeetachtig? Verblind? In ontkenning? Waren ze te geïntimideerd of te loyaal om tegen te stribbelen? Te passief om het belangrijk te vinden? Te verslaafd aan hun rijkdom om te weerstaan, of te dom om het in te zien?”Tot dusver heeft slechts één persoon verklaard dat Mark en Andrew effectief investeerders aanzochten voor hun vader. Hetgeen onmiddellijk door de broers werd ontkend. Zelfs de grootste geldschieters voor de hedgefunds van Madoff, onder wie Ezra Mirkin en Walter Noel, hebben de zoons nooit goed gekend, als er al een ontmoeting is geweest. De meerderheid van de investeerders, ook zij die de broers als kinderen hebben gekend, kunnen zich zelfs de gezichten van Mark en Andrew niet voor de geest halen. Nooit gezien, nooit gehoord. En de zeldzame investeerders ten slotte met wie er wel persoonlijk contact was, geloven nooit dat Mark en Andrew zich aan oplichting zouden bezondigen. De familie van Fred Wilpon, de eigenaar van de New York Mets, die voor honderden miljoenen dollars werd opgelicht, zegt dat Freds zoon Jeff, die de Mets bestuurt, zijn levenslange vriendschap met Mark Madoff niet heeft opgezegd.Een voormalige collega van Mark en Andrew, die 24 jaar met hen samenwerkte, verwoordde het zo: “Ze zouden nooit gekund hebben wat Bernie heeft gedaan. Een dergelijke boosaardigheid was hen vreemd.”

Onverschillig

Hoewel hij zijn beide zoons een functie had toebedeeld in zijn bedrijf, bleef Bernie Madoff aan het roer staan. Hij runde de zaak, einde discussie. In zijn ogen waren Mark en Andrew softies, niet geschikt voor wanneer het er echt op aankwam en het spel hard op hard werd gespeeld. Tenslotte hadden ze altijd alles in de schoot geworpen gekregen. “Hij kon ze serieus de grond in boren”, getuigde een trader anoniem in Vanity Fair. “Bernie was enorm gemeen. Hij nodigde ze uit in de conference room, waar hij plots tegen hen begon te schreeuwen. Mark en Andy gingen daar nooit tegenin.” Het was tragisch en triest tegelijk. “Ze probeerden altijd goed te doen, maar slaagden daar nooit in.”Net daarom zou het wel eens kunnen dat Bernie Madoff zijn zoons nooit betrok in zijn megafraude en hij zijn onbestaande handel naar Europa verkaste, ver uit het zicht van Mark en Andrew. Het pleit voor de broers dat ze zich nooit inkochten in Madoff Securities en dus geen toegang hadden tot de rekeninguittreksels van die entiteit. Over de hedgefunds van hun vader wisten de broers volgens hun woordvoerder niets. Ze waren maar zelden te zien op de zeventiende verdieping van het Lipstick-gebouw. Nog schaarser was hun contact met Frank DiPascali Junior, de general manager van Madoff en één van de speerpunten in het gerechtelijk onderzoek naar de megafraude.Critici werpen dan weer op of Mark en Andrew zich nooit zouden hebben afgevraagd waar hun riante salarissen vandaan kwamen, zeker tijdens de jaren waarin de zaken wat minder gingen. Zouden ze dan echt niets hebben gemerkt van de bedrijfsactiviteiten in Europa, en van de 250 miljoen dollar die via het Londense kantoor van Madoff werd witgewassen? Toen het Amerikaanse financiële magazine Barron’s in 2001 twijfels uitte bij de praktijken van Bernie Madoff, lachten de broers dat weg als jaloezie. Maar zouden ze dat ook achter de schermen hebben gedaan? Misschien is onverschilligheid beter van toepassing op de broers Madoff dan onwetendheid. Traders getuigden hoe Mark en Andrew hoe langer hoe meer hun interesse verloren en afgeleid werden. Mark vulde zijn dagen met het bekijken van vastgoed, het plannen van zijn vakanties of een zoveelste reddingspoging voor zijn kwakkelend huwelijk. Ook Andrews huwelijk liep spaak, en nadat bij hem lymfeklierkanker werd vastgesteld, kreeg hij steeds meer een je-leeft-maar-één-keer-mentaliteit.Vliegvissen, een hobby van beide broers, werd steeds belangrijker. Zelfs hun zakelijke interesses gingen ernaar uit, zeker nadat Andrew in 2007 gedeeltelijk eigenaar werd van Urban Angler, een vliegviswinkel in Manhattan. Andrew leerde er ook zijn nieuwe vriendin Catherine Hooper kennen, die hij inpikte van een andere mede-eigenaar en met wie hij zich later verloofde. Ook Mark Madoff sloeg nieuwe wegen in en werd curator van het Lincoln Center Theater, waar hij zich toelegde op activiteiten met studenten.

Aangebrand

Op 9 december, een dag voor zijn arrestatie, maakte Bernie Madoff zijn voornemen bekend aan Mark om hem 173 miljoen aan bonussen twee maanden te vroeg uit te betalen. Mark rook onraad en lichtte zijn broer in. Toen de zoons hun vader in zijn kantoor om uitleg vroegen, nodigde hij hen uit om het een en ander thuis te bespreken, bang als Bernie was om op kantoor in te storten. Thuis, in zijn keuken, biechtte Bernie Madoff op dat het ‘gedaan’ was, dat hij ‘niets meer’ had en dat zijn investeringsfonds ‘een grote leugen was, gebaseerd op een Ponzi-schema’.Enkele dagen na de arrestatie van hun vader, die huisarrest had gekregen, kregen zijn zoons een postpakket opgestuurd met daarin een tiental horloges, onder andere van Cartier en Rolex. Er zat een handgeschreven briefje bij, met briefhoofd van ‘Bernard L. Madoff’. “Liefste Mark en Andy”, stond er. “Gelieve deze horloges bij te houden, als jullie kunnen. Ze zijn met alle liefde gegeven. Als jullie het niet aankunnen, geef ze dan aan iemand anders die ze wel kan bijhouden. Liefs, pap.” Mark en Andrew maakten het postpakket onverwijld over aan de politie.Sindsdien is Mark Madoff van het toneel verdwenen. Andrew laat zich soms nog zien, en toont zich nog altijd boos en geshockeerd. De renovatie van zijn appartement ligt momenteel stil en ook zijn trouwplannen zijn uitgesteld naar onbepaalde datum. Al zijn bezittingen zijn aangeslagen, en het heeft weinig zin om zijn verloofde Catherine Hooper mee in het bad te trekken. Restaurantreservaties worden steevast gemaakt onder de naam ‘Hooper’.Het leven van de broers Madoff hangt voor een groot deel af van mensen zoals Frank DiPascali, die volhoudt dat Mark en Andrew niets met de megafraude te maken hadden. Voorlopig is er ook niemand die beide broers daarvan beschuldigt, zo benadrukte hun woordvoerder. Niettemin kunnen de broers Madoff nog altijd worden aangeklaagd zoals dat in de VS vaker gebeurt met de vrouwen en vriendinnetjes van drugsdealers, wegens het aannemen van geld waarvan ze wisten dat het aangebrand was.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234