Zaterdag 03/12/2022

Madeira

Een spectaculair berglandschap, groene wouden en steile kliffen die loodrecht in zee vallen. Waar beter de lente inzetten dan op Madeira, een dobberend bloemenparadijs te midden van de Atlantische Oceaan? Door Veerle Helsen

48 uur op

De grootste troef van Madeira is haar landschap en bloemenweelde: steile rotsen, diepe kloven en wondermooie fauna en flora: eucalyptus- en pijnbomen, magnolia, agaves, paradijsvogelbloemen, bananenbomen, cactussen, azalea’s, orchideeën… Geen wonder dat het eiland vooral geliefd is bij wandelaars. Het bos Laurissilva (1) met laurierbomen is een van de grootste groene wouden in Europa en is beschermd als werelderfgoed omdat het miljoenen jaren oud is. De échte floraliefhebber moet in het weekend van 17 en 18 april naar Madeira reizen. Dan vindt het jaarlijkse bloemenfestival plaats, een oud lentefeest dat werd afgestoft voor de toeristen. Met alles erop en eraan: bloementapijten, praalwagens en heuse bloemenkoninginnen.

Typerend voor Madeira zijn de zogenaamde levadas: oude irrigatiekanalen die lang geleden door de bewoners werden aangelegd en nu zijn omgevormd tot een ingewikkeld knooppuntennetwerk voor wandelaars. De levadas lopen langs rotsen en kliffen en door valleien, en leiden de wandelaar naar afgelegen plaatsen op het eiland. Een gedetailleerde kaart en stevige wandelschoenen die vuil mogen worden, zijn geen overbodige luxe.

Achter elke bocht schuilt een nieuw panorama. De plaatsen met uitzichten als prentkaarten zijn niet op één hand te tellen, maar we doen toch een poging om een top vijf te geven. Op 1: Ponta de São Lourenço (2), een natuurreservaat te midden van vulkanische rotsformaties. Op 2: Pico Ruivo (3), ‘roodkleurige top’, met zijn 1.861 meter de hoogste berg van het eiland. Op 3: de hoogvlakte Paul de Serra (4), waar de omringende bergen zich in nevelslierten hullen. Op 4: Cabo Girão (5), een van de hoogste kliffen ter wereld. En op 5 een uitsmijter: de natuurlijke zwembaden van Porto Moniz (6). De Piscinas Naturais zijn geen panorama’s, maar ze zijn minstens even mooi om naar te kijken. In het noordwesten van het eiland loopt het zeewater in oude lavabekkens, waar het tussen de rotsen natuurlijke zwembaden heeft gevormd.

Het cliché wil dat de landingsbaan op het Portugese eiland Madeira exact lang genoeg is voor piloten. Ze is net geen 3 km lang en loopt recht naar de zee. Van bij de landing laat het eiland zich meteen van haar beste kant zien: Madeira glinstert tussen het water met haar vulkanische gebergten en wouden in alle tinten groen. De legende wil dan weer dat Madeira het laatste overblijfsel is van het mythische eiland Atlantis. De archipel ligt ongeveer op 900 km van Portugal, en telt twee bewoonde eilanden: Madeira (741 km2) en Porto Santo (7) (45 km2). Er leven 260.000 inwoners, van wie ongeveer de helft in de hoofdstad Funchal woont.

Die hoofdstad (8) ligt op 20 minuten rijden van de luchthaven (9) en is het drukste en meest toeristische punt van Madeira. Funchal heeft iets weg van een amfitheater: rond een dal zijn huizen tot hoog op een berghelling gebouwd, afgewisseld met kleine akkers op terrassen. De nauwe kronkelende en steile straatjes doen ietwat denken aan Lissabon, al straalt de Portugese hoofdstad meer energie uit. Funchal is geen bruisende stad, maar heeft wel voldoende in petto om een dag op ontdekkingstocht te gaan. Zoals een ritje op de Teleférico, een kabelbaan die vertrekt vanaf de waterkant in het oude stadscentrum en onderweg een magnifiek uitzicht biedt op Funchal en de omringende baai.

De Avenida Arriaga, een brede boulevard in het centrum, leent zich perfect voor een eerste indruk van de stad. De beste spot voor peoplewatching is het terras van het populaire Café do Teatro (Avenida Arriaga 29). Vergeet niet binnen een kijkje te nemen, want de moderne inrichting maakt van het café een buitenbeentje. Aan de overkant bevindt zich The Old Blandy Madeira Wine Lodge (Avenida Arriaga 28, www.theoldblandywinelodge.com), een goed adres om de bekende wijn die naar het eiland werd genoemd, mee te nemen als souvenir. Madera is vergelijkbaar met porto: een hoog alcoholpercentage en een zoete afdronk, waardoor het vooral als aperitief of bij het dessert gedronken wordt. Blandy’s is de oudste en bekendste producent van de drank en verkoopt in zijn shop vintage madera die tot twintig jaar oud is.

Een absolute must see is de Mercado dos Lavradores (Rua Latino Coelho), de grootste overdekte markt in de stad, gespecialiseerd in alle soorten groenten en fruit, maar ook in snijbloemen en verse vis. Bewonder aan de ingang van de markthal de knappe art deco tegeltableaus uit de jaren veertig van de vorige eeuw, en laat je dan verbazen door het ruime en ongekende aanbod exotische vruchten op de markt: papaja’s, avocado’s, cherimoya’s, mango’s, passie- en citrusvruchten… Onbekend maakt onbemind, en dus proberen de meeste marktkramers klanten te lokken met proevertjes. Al raak je onderweg beladen met zakken vol lekkers, probeer toch zeker tot helemaal achteraan te wandelen. Daar wordt vis recht uit de zee verkocht en kan je de beroemde zwarte zwaardvis, een specialiteit op Madeira, in vol ornaat aanschouwen.

De zwarte zwaardvis, espada, wordt meestal gepaneerd geserveerd, vergezeld van gestoofde banaan. Een bekende lokale specialiteit die zowel door inwoners als door toeristen wordt gesmaakt. Vergis je niet op de menukaart, want een ander populair gerecht is espetada, rundvlees dat aan tafel wordt opgediend op een lange spies. Verwacht op Madeira geen verfijnde culinaire hoogstandjes maar wel stevige kost, al waait er met enkele jonge chefs wel een nieuwe wind doorheen de eeuwenoude keukentradities.

Een no-nonsense adresje in het centrum van de stad is Chega de Saudade (Rua dos Aranhas 20, ingang via het Dolce Vita shoppingcenter) waar jong en oud komt en de chef zijn klanten via een open doorgeefluik een inkijk in zijn keuken gunt. Het interieur is een mix van authentieke met hedendaagse elementen, net als de menukaart.

Sluit de avond af met een slaapmutsje in É Prá Poncha (Promenade do Lido, www.barnumber2.com), een gezellige bar vlak aan zee. De Promenade do Lido ligt in het westen van de stad, pal in de hotelwijk. Het is een toeristische buurt met veel cafés en restaurants, maar deze bar is ook geliefd bij de inwoners van Funchal. Specialiteit van het huis is poncha, een lokale cocktail op basis van rum, limoensap en honing met hoog alcoholpercentage. Nergens op het eiland vind je zoveel variëteiten van Poncha als hier. Hoe later op de avond, hoe vlotter de poncha’s binnengaan en hoe schoner het volk.

Wie in de hotelwijk (10) van Funchal verblijft, hoeft van É Prá Poncha maximum tien minuutjes te stappen naar zijn hotelkamer. De wijk staat barstensvol hotels, meestal imposante gebouwen met een groot aantal kamers. Hier moet je niet zijn voor de kleinschalige accomodaties, maar deze hotels hebben wel één grote troef: ze geven bijna allemaal uit op zee. Dat resulteert meestal in een privépier of zelfs -klif, en in spectaculaire zwembaden die overlopen in de zee.

Wij verbleven in het CS Atlantic Resort & Sea Spa (www.csmadeiraatlanticresort. com), een moderne vijfsterrenaccomodatie met ruime en modern ingerichte kamers. Madeira wil meer zijn dan enkel een natuurbestemming en ontpopte zich de voorbije jaren tot specialist in wellness. De grote spa - meer dan 2.000m2, een van de grootste op het eiland - in dit hotel is daar een mooi voorbeeld van. Gelijk hebben ze: waar kan je beter tot rust komen dan op een of andere rotspunt met enkel het geluid van de zeewind om je heen?

Voor de liefhebbers van hotels met charme zijn de zogenaamde quinta’s, oude gerenoveerde landhuizen, een aanrader. Madeira wil de meerwaardezoekende toerist aanspreken en op het eiland werden tal van authentieke hoeven, boerderijen en villa’s omgevormd tot luxueuze accomodaties voor toeristen. Touroperator Escape heeft in zijn aanbod onder meer de Quinta Da Bela Vista (www.belavistamadeira.com), door Tripadvisor vorig jaar in hun toptien van de beste luxehotels in Europa geplaatst. Meer info vind je op www.madeirarural.com en www.quintas-madeira.com.

Diezelfde meerwaardezoekende toerist kan sinds enkele jaren ook terecht in designhotels. Spiksplinternieuw is The Vine (www.hotelthevine.com), met bedden die lijken te zweven en luxueuze baden in het midden van de kamer. Van op het dakterras met zwembad kijken de gasten uit over de stad, want dit hotel ligt pal in het historische centrum. Het restaurant, ook al op het dak, serveert een internationale fusionkeuken en ambieert een Michelinster.

Een designhotel met uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding is het Estalagem Ponta do Sol (www.pontadosol.com). De spectaculaire ligging op een klif is één pluspunt, maar nog specialer is dat je hier elke dag De Morgen vers van de pers kan lezen, want het hotel is geabonneerd op een internationale krantenservice.

Door de vele steile kliffen die recht in zee uitkomen, telt Madeira nauwelijks of geen natuurlijke stranden. Hier en daar werden stranden aangelegd, maar die ogen kunstmatig en doen het omringende landschap geen eer aan. Strandgangers hoeven echter niet te treuren, want zustereiland Porto Santo (7) promoot maar al te graag haar negen kilometer lange goudgele strook. Het eiland ligt op ongeveer vijftig kilometer van Madeira, een afstand die je met het vliegtuig (www.sata.pt) of de boot (www.portosantoline.pt) kan overbruggen.

Voetballer Ronaldo, geboren en getogen op Madeira, kocht er grond voor een nieuw buitenverblijf. Op het ‘gouden eiland van Portugal’ tref je een heel andere wereld aan. Er leven amper 5.000 inwoners en de schaarse begroeiing en het kleurloze landschap (door een gebrek aan regen) staan in schril contrast met de groene weelde op Madeira.

Op het strand na heeft Porto Santo niet veel troeven, al wil het de laatste jaren ook de kaart van de wellness uitspelen. Spa’s lanceren pakketten met thalassotherapie en zandbehandelingen, want het zand van Porto Santo zou een heilzame werking hebben. Sinds kort glanst temidden het dorre landschap een gifgroen golfdomein. Voorlopig slaat het concept niet aan, want tijdens ons bezoek is op het hele terrein geen enkele golfer te bespeuren.

Porto Santo beseft niet dat haar grootste troef het onbetaalbare weg-van-de-wereldgevoel is. Een vakantiebestemming waar het nog mogelijk is dat je tijdens een wandeling geen enkele ziel tegenkomt, en op een klif eenzaam naar de zee kan turen. Het einde van de wereld. Letterlijk te nemen, want het was hier dat Christopher Columbus zijn ontdekking van de wereld plande.

Officiële Nederlandstalige websites voor toeristen zijn www.visitportugal.com, www.beleefmadeira.nu en www.madeiraislands.travel.

Wij vlogen met Tap Portugal (www.flytap.com), dat verschillende vluchten per dag inlegt tussen Brussel en Funchal, met een tussenstop in Lissabon. Vanaf 372 euro h/t, taksen inbegrepen.

We reisden met touroperator Escape (www.escapetravel.be), al jaren specialist in Portugal. Een zonvakantie kan vanaf 755 euro p.p. voor zeven overnachtingen (vervoer, hotel en kamer met ontbijt inbegrepen). Escape organiseert ook rondreizen, al dan niet op maat, vanaf 808 euro p.p. voor zeven overnachtingen (vervoer, programma, verblijf in charmehotels en ontbijt inbegrepen).

Moddereiland of bloemeneiland?

Madeira werd vorige maand getroffen door overstromingen en zware onweersbuien. De autoriteiten spraken van een “zware catastrofe”. Het noodweer beperkte zich tot enkele lokale gebieden, de hotelinfrastructuur bleef intact en intussen is het puin geruimd en zijn de water- en elektriciteitsvoorzieningen op het hele eiland opnieuw genormaliseerd. Touroperators haastten zich om te melden dat er geen gevaar was en is voor de toeristen. Een commerciële mededeling, maar ze komt mede van de inwoners. De overheid liet weten dat “naar het eiland reizen de beste manier is om te helpen”. Madeira haalt immers het grootste deel van haar inkomsten uit het toerisme, en de bevolking vreest voor een erg lage opkomst op de jaarlijkse bloemenfeesten in april, traditioneel het begin van het toeristische seizoen. Van slecht weer is intussen geen sprake meer op Madeira, waar de temperatuur deze dagen schommelt tussen 18 en 23 graden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234