Zaterdag 23/11/2019

Frankrijk

Macrons flexibele arbeidswet moet Frankrijk hervormen, maar pikt het volk dit wel?

De Franse president Emmanuel Macron. Beeld AFP

In de strijd tegen de hoge werkloosheid heeft de Franse regering vanmiddag een hervorming van de arbeidswet aangekondigd die de arbeidsmarkt flexibeler moet maken. De ontslagvergoeding zal aan een maximum worden gebonden. Ook zal voortaan zo veel mogelijk per bedrijf - en niet per branche - over de arbeidsvoorwaarden worden onderhandeld, waardoor de invloed van de vakbonden waarschijnlijk zal afnemen.

De hervorming van de arbeidswet heeft een grote symbolische betekenis. President Macron wil snel laten zien dat Frankrijk wel degelijk kan hervormen. Hij hoopt dat ondernemers en investeerders daardoor meer vertrouwen in de Franse economie krijgen. Geholpen door de aantrekkende conjunctuur zou daardoor de werkloosheid moeten dalen.

De Franse Code Travail telt bijna 3500 pagina's en wordt door de Franse regering gezien als een nodeloos ingewikkeld stelsel van regels dat ondernemers het leven zuur maakt. "Deze hervorming is bedoeld om de energie vrij te maken", zei Macron in een lang interview in het weekblad Le Point.

De plannen zijn ook bedoeld om het Franse gezag binnen de Europese Unie te herstellen. Macron heeft altijd gezegd dat Frankrijk pas serieus genomen wordt als het zijn begrotingstekort en zijn werkloosheid van 9,6 procent weet terug te dringen. "We zijn de enige grote economie van de Europese Unie die de massawerkloosheid niet heeft overwonnen", zei Macron.

De hervorming van de arbeidswet is een belangrijke test voor de Franse president. In het voorjaar van 2016 voerde zijn voorganger Hollande een beperktere hervorming van de arbeidswet door. Dat leidde tot maandenlange demonstraties en stakingen. De communistische vakcentrale CGT heeft alvast voor 12 september een stakings- en demonstratiedag aangekondigd. Op 23 september demonstreert de radicaal-linkse partij La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon.

Volksbeweging

Zullen vakbonden en linkse partijen een volksbeweging tegen de regering weten te organiseren. Zo ja, zal Macron de woede van de straat weten te weerstaan? Volgens een opiniepeiling is 60 procent van de Fransen tegen de plannen van de regering. Zij vrezen dat de rechten van werknemers worden aangetast en vooral dat het veel gemakkelijker zal worden om mensen te ontslaan.

De bonden zijn verdeeld. De belangrijke gematigde vakcentrale CFDT toonde zich teleurgesteld over de hervorming van de arbeidswet, maar zal op 12 september niet demonstreren. Ook de linksere Force Ouvrière laat verstek gaan. In politiek opzicht staat Macron veel sterker dan Hollande. Hij heeft de hervorming van de arbeidswet aangekondigd in zijn verkiezingscampagne en beschikt over een grote meerderheid in de Assemblée Nationale.

Arbeidstribunaal

Een van de controversiële punten in de plannen van de regering is de maximale ontslagvergoeding. De huidige wet voorziet niet in een maximum. Ontslagen werknemers kunnen naar een arbeidstribunaal stappen. De rechtsgang is onvoorspelbaar, klagen werkgevers. In vergelijkbare gevallen kunnen arbeidsrechtbanken zeer uiteenlopende vergoedingen toekennen. Soms zijn die zo hoog dat kleine bedrijven erdoor in moeilijkheden komen of zelfs failliet gaan. Daardoor zouden veel bedrijven bang zijn om nieuwe werknemers aan te nemen.

Aanvankelijk wilde ook president Hollande een maximale ontslagvergoeding. Onder druk van de vakbonden trok hij dat weer in. In de nieuwe voorstellen van Macron krijgt een werknemer met twee dienstjaren een vergoeding die gelijk staat aan drie maanden salaris. Naarmate iemand langer in dienst is, loopt die vergoeding langzaam op, volgens een vaste formule die verrassingen moet voorkomen.

Een ander omstreden punt betreft de verdere decentralisatie van de onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden. De regering wil dat er zo veel mogelijk per bedrijf wordt onderhandeld, en niet per branche. Bij bedrijven met minder dan vijftig werknemers, 95 procent van het totaal aantal bedrijven in Frankrijk, mag voortaan buiten de vakbonden om worden onderhandeld.

De hervorming van de arbeidswet is een pakket van veelal technische maatregelen. Daarom proberen alle partijen het conflict voor te stellen als een heroïsche strijd. Links ziet de hervormingen als een capitulatie voor een neoliberale, Angelsakische wereldorde. Macron spreekt liever van een afrekening met verstarring en machteloosheid. "We hebben de bladzijde omgeslagen van drie decennia van ineffectiviteit, om ons te begeven op de weg van het herstel", zei hij in Le Point.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234