Maandag 17/02/2020

Iran

Macron waarschuwt voor mogelijke "escalatie" na Iraans spierballengerol

Grootayatollah Ali Khamenei.Beeld AFP

De Franse president Emmanuel Macron waarschuwt alle betrokken partners van het nucleair akkoord met Iran voor een mogelijke "escalatie". De door de Iraanse grootayatollah bevolen voorbereidingen voor een onbeperkte uraniumverrijking druisen niet in tegen het internationaal nucleair akkoord van 2015. Dat zegt het atoomagentschap van het land.

"Er is een toename in de wederzijdse spanning en ik nodig iedereen uit om de situatie te stabiliseren", aldus Macron, na een onderhoud in Parijs met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Escalatie leidt enkel maar tot conflict, aldus nog de Franse president. Enkele uren eerder stelde Netanyahu dat de Iraanse beslissing bedoeld is om de "staat Israël te vernietigen".

Voor de Franse president zijn de verklaringen van Iran niet van die aard om uit het kernakkoord van 2015 te stappen. "Ik heb aan de (Israëlische) premier nog eens mijn diepe overtuiging uitgedrukt - die al onze Europese partners delen - dat het akkoord van 2015 over het Iraanse kernprogramma bewaard moet blijven om de nucleaire activiteit in de regio te controleren."

De Europese landen die het akkoord proberen te redden, zitten klem tussen de Israëlisch-Amerikaanse druk aan de ene kant en Iraanse druk aan de andere. "Ik heb aan president Macron niet gevraagd om uit het akkoord te stappen. Ik denk dat de economische realiteiten deze zaak zullen regelen", aldus Netanyahu. Daarbij verwees hij impliciet naar de dreigingen van nieuwe Amerikaanse sancties tegen bedrijven die handel drijven met Iran.

"Goed voor Iran, goed voor de hele wereld"

Het Iraanse atoomagentschap IAO heeft weliswaar enkele nieuwe projecten, maar die spelen zich af binnen het kader van de nucleaire deal en houden zich aan de voorschriften, zegt IAO-autoriteit Ali-Akbar Salehi. Het Internationaal Atoomagentschap IAEA in Wenen is daar schriftelijk over geïnformeerd.

De projecten zijn volgens hem enkel praktische voorbereidingen, indien de stekker alsnog uit het akkoord wordt getrokken. Salehi hoopt echter dat de door de VS eenzijdig opgeblazen deal gehandhaafd kan blijven. De andere medeondertekenaars zijn China, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Rusland. Het akkoord is "goed voor Iran, de regio en de hele wereld" en ook voor de omzetting van het non-proliferatieverdrag, zei Salehi, tevens Iraans vicepresident, volgens het persbureau IRNA.

Laatste woord

Grootayatollah Ali Khamenei had het nationaal atoomagentschap opgeroepen "al vanaf morgen" met de voorbereidingen voor een hervatting van de onbeperkte uraniumverrijking te beginnen. Wat de EU betreft, zei Khamenei dat Iran geen land kan vertrouwen en zich nu al op de mislukking van de nucleaire deal moet voorbereiden. De ayatollah heeft volgens de grondwet in alle strategische belangen het laatste woord.

Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië willen het nucleair akkoord redden. Iran had zich in ruil voor de opheffing van de economische sancties geëngageerd om geen kernwapens na te streven en zich aan controles van de IAEA te onderwerpen. Het door clerici beheerste land houdt zich volgens de vaststellingen van het Internationaal Atoomagentschap tot dusver aan zijn verplichtingen van het akkoord.

Europese Unie bestudeert plannen

"We bestuderen momenteel de aankondiging" van de Iraanse autoriteiten, zo verklaarde de woordvoerster van de hoge vertegenwoordiger van het Europees buitenlands beleid Federica Mogherini vandaag in een reactie. "Wij blijven onze engagementen in het kader van het nucleaire akkoord respecteren zolang Iran de zijne blijft respecteren", zo vertolkte ze het Europese standpunt.

De Italiaanse Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands Beleid van de Europese Unie, Federica Mogherini.Beeld EPA

De woordvoerster beklemtoonde dat het IAEA inmiddels voor de elfde keer heeft bevestigd dat Iran zich houdt aan de voorwaarden van het akkoord. De Europeanen van hun kant willen Europese bedrijven beschermen die blootgesteld zouden kunnen worden aan eventuele Amerikaanse sancties omdat ze zaken doen in Iran. "We gaan het maximum doen om de voordelen van het akkoord voor Iran te vrijwaren", zei de woordvoerster.

Iran beklemtoont intussen dat zijn plannen niet indruisen tegen het nucleaire akkoord en dat de onderhandelingen met Europa gewoon voortgaan. Het stappenplan van het regime in Teheran wordt wel aanzien als een middel om de Europese Unie onder druk te zetten om haar beloftes na te komen. De Europeanen beloofden onder meer om Iraanse olie te blijven kopen, ondanks de invoering van Amerikaanse sancties vanaf augustus. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234