Donderdag 19/09/2019

Buitenland

Macron waarschuwt 100 jaar na einde Eerste Wereldoorlog voor nationalisme

►De Amerikaanse president Donald Trump, de Duitse kanselier Angela Merkel en de Franse president Emmanuel Macron tijdens de ceremonie in Parijs. Beeld AFP

In Parijs hebben zo'n zeventig staats- en regeringshoofden de honderste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog herdacht. De Franse president Emmanuel Macron waarschuwde voor een heropstoot van het nationalisme.

Aan de voet van de Arc de Triomphe voorzag Emmanuel Macron de historische herdenking van een politieke lading. Niet voor het eerst positioneerde de Franse president zich als een idealist die heilig gelooft in internationale samenwerking. Zijn toespraak was niet alleen een eerbetoon aan de gevallenen van de Eerste Wereldoorlog, maar tegelijkertijd een waarschuwing voor het nationalisme. “Oude demonen verschijnen opnieuw", zei Macron. De president riep op tot een "strijd voor de vrede".

Voor aanvang verwelkomden Macron en zijn vrouw Brigitte de staats- en regeringshoofden op het Élysée-paleis. Opmerkelijk was dat de protocollaire volgorde was omgedraaid. Eerst ontving het presidentiële paar de staatshoofden, daarna de regeringsleiders. Dat stelde Macron in staat Angela Merkel - die geen staatshoofd is - als laatste te ontvangen, als ware zij de langverwachte hoofdgast.

► Zaterdag vond er ook in Compiègne, de plek waar honderd jaar geleden de wapenstilstand werd ondertekend, een plechtigheid plaats. Beeld BELGAIMAGE

Donald Trump en Vladimir Poetin kwamen niet langs op het Élysée. Ook vlak voor de herdenkingsceremonie, toen de andere staatshoofden de laatste meters vanaf de Champs-Élysées broederlijk in een brede optocht aflegden, schitterden de Amerikaanse en Russische president door afwezigheid.

Incident

Van Trump werd verwacht dat hij wel in de stoet zou meelopen. Dat hij dat niet deed, had wellicht te maken met een incident enkele minuten eerder. Het konvooi met de gepantserde limousine van de Amerikaanse president werd onderbroken door drie activisten van de feministische actiegroep Femen, die erin waren geslaagd voorbij de dranghekken te komen.

Het beeld dat bleef hangen was dat Trump niet meeliep in de optocht met de andere staatshoofden, maar op eigen houtje bij de tribune arriveerde. Daar schudde hij de hand van Macron en Merkel. Eén staatshoofd kwam nog later aan dan Trump: Vladimir Poetin. De Russische president was pas zondagochtend in Parijs gearriveerd. Als allerlaatste meldde hij zich bij de ceremonie.

Ook de afwezigheid van Theresa May viel op. De Britse premier, die gisteren een herdenking in Londen bijwoonde, zette tijdens de herdenkingsweek geen enkele keer voet op Franse grond. In tegenstelling tot Merkel was May zaterdag niet te gast bij de plechtigheid in Compiègne, de plek waar honderd jaar geleden de wapenstilstand werd getekend. Het was de eerste keer sinds de oprichting van de Bondsrepubliek Duitsland dat een bondskanselier met de Franse president op deze beladen plek samen kwam. In het tijdperk van de brexit lijkt de Europese vrede en veiligheid wat Macron betreft bovenal een Frans-Duitse aangelegenheid.

De Franse president herhaalde zaterdag voor aanvang van een overleg met Trump zijn pleidooi voor een Europees leger. Dat moet bescherming bieden "tegen China, Rusland en misschien zelfs de VS", had Macron vier dagen eerder gezegd. Trump noemde dat op Twitter "heel beledigend", maar voor het oog van de camera's viel zaterdag geen onvertogen woord. Macron draaide de zaak om en maakte er een ogenschijnlijke win-winsituatie van: hij wil een Europees leger zodat de VS niet langer hoeven op te draaien voor de veiligheid van Europa. Trump knikte instemmend.

Kritiek

Gistermiddag opende Merkel het Paris Peace Forum, een driedaagse internationale conferentie die voor het eerst plaatsvindt. In tegenstelling tot de meeste wereldleiders was Trump daar niet bij. Hij bezocht een Amerikaanse militaire begraafplaats. Zaterdag zou Trump een plechtigheid op een andere begraafplaats bijwonen, maar daar zag hij vanaf. Zijn helikopter kon niet opstijgen vanwege de regen, meldde het Witte Huis. Het kwam hem in de VS op harde kritiek te staan.

► In Epernay in Frankrijk vond een historische evocatie plaats, met ook als Duitse soldaten verklede vrijwilligers. Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234