Zondag 25/10/2020

Opinie

Macron staat weer met beide benen op de grond

Frans president Emmanuel Macron naast generaal Pierre de Villiers, die ontslag nam na geruzie over bezuinigingen bij defensie. Beeld EPA

Kleis Jager is correspondent in Frankrijk voor Trouw en Het Financieele Dagblad. Hij schreef deze bijdrage op uitnodiging van De Morgen.

De hoogste militair in Frankrijk stapt op na een ruzie met Emmanuel Macron over bezuinigingen. Het is de eerste crisis voor de president die onthult dat hij nog zoekende is. Hoe combineer je autoriteit met modern leiderschap?

Vrijwel alles wat Macron liet zien na zijn eerste werkdag heeft indruk gemaakt. Overal kreeg hij lof voor zijn optredens op internationale podia, bijvoorbeeld voor de manier waarop hij unverfroren pleit voor meer Europa. Maar de eerste crisis is nu een feit. Voor de 14 juliviering – toen hij Donald Trump ontving in Parijs, alweer een succes – kreeg hij het flink aan de stok met de defensiechef, generaal Pierre de Villiers.

Kleis Jager.Beeld rv

De Villiers bood zijn ontslag aan. Deze gelouterde soldaat, die in actie kwam in Afghanistan en de Balkan en geliefd is bij zijn troepen, weigert 850 miljoen euro te bezuinigen. Dat is tegen de afspraak, meent hij. Macron beloofde eerder dat defensie buiten schot zou blijven, juist vanwege het belang van de strijd tegen terreur die alleen al in Frankrijk dagelijks 10.000 man mobiliseert.

'Ik ben uw chef'

Vorige week luchtte de generaal zijn hart in het parlement over de gewijzigde plannen van het staatshoofd. Hier zei hij tijdens een besloten bijeenkomst met de defensiecommissie dat hij niet van plan was zich ‘te laten naaien’ door het ministerie van Financiën.

Dankzij Twitter bleven die woorden niet in de vergaderzaal. Een geïrriteerde Macron wees de Villiers vervolgens in het openbaar zijn plaats. Tot twee keer toe. "Ik ben uw chef", zei hij op de avond voor de feestelijkheden van 14 juli in de tuin van het ministerie van Defensie. "Ik accepteer van niemand enige druk of commentaar." In de Journal du Dimanche zei hij: "Als ik een probleem heb met mijn defensiestafchef, vervang ik hem."

Macron koos voor de confrontatie en oogstte zijn eerste grote crisis. Uit angst in te boeten aan gezag, vernederde hij De Villiers die alleen nog maar kon vertrekken. Soepelheid had hier veel meer voor de hand gelegen. Vooral omdat Macron geen gelegenheid voorbij liet gaan om het belang van de strijdkrachten voor Frankrijk te benadrukken. Zo vloog hij vrijwel meteen na de machtsoverdracht – toen hij staande in een jeep met De Villiers over de Champs-Elysées defileerde – naar Mali. Om daar Franse troepen te begroeten die dat land in 2013 voor het jihadisme hadden behoed.

Deur platlopen

De kwestie maakt duidelijk dat het voor Macron nu echt begonnen is, hij staat weer met beide benen op de grond. Zijn beroemde frase uit zijn campagne 'et en même temps' (en tegelijk), waarmee hij ogenschijnlijk onverenigbare standpunten met elkaar verbond, klinkt in de praktijk akelig hol. De deur platlopen bij de strijdkrachten om te vertellen hoe cruciaal ze zijn en ze vervolgens plotseling verplichten het met minder te doen, dat werkt niet.

Niet dat de baan eenvoudig is. Macron moet beantwoorden aan ambivalente verwachtingen. De Fransen willen een transparante, moderne leider, maar verlangen tegelijk naar een republikeinse monarch. Nicolas Sarkozy vonden ze te ordinair, François Hollande te gewoon.

Maar Macron zal hoe dan ook weerstand moeten bieden aan de verleiding om het iedereen naar de zin te maken. De grote test wordt de hervorming van de arbeidsmarkt die de komende maanden zijn beslag moet krijgen. Die ingreep voorziet onder andere in een versoepeling van de ontslagregels. Heel Europa kijkt mee om te zien of Macron inderdaad de leider is die hij belooft te zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234