Donderdag 21/01/2021

Opinie

Macron heeft de regie nu in handen

Emmanuel Macron.Beeld REUTERS

Frederik Dhondt is docent rechtsgeschiedenis en Frankrijkkenner, verbonden aan de VUB, UA en UGent.

Emmanuel Macron is met een grote meerderheid tot achtste president van de Vijfde Republiek verkozen. Verliezer Marine Le Pen is tijdens het debat woensdagavond op geen enkel moment in discussie gegaan met haar tegenstander. Ze viel compleet door de mand, en had duidelijk nooit de intentie om het vertrouwen van de kiezer te gebruiken voor beleid. In de woorden van een Franse commentator: Elle ne connaît rien à rien

Macron maakte een goede indruk door met open vizier zijn tegenstander tegemoet te treden en zijn kalmte te bewaren. Dit moet erg bitter zijn voor politici als Alain Juppé of Arnaud Montebourg, die in een proces van meerdere debatten het loodje hebben gelegd bij de open voorverkiezingen van LR (Les Républicains) en PS. Hun programma is met de microscoop bekeken en geconfronteerd met dat van anderen. In de uiteindelijke campagne (met elf kandidaten) was hiervoor nooit echt de gelegenheid.

Frederik DhondtBeeld rv

Is het inhoudelijke debat dan wel beslecht? Er volgt nog een “derde ronde” op 11 en 18 juni. De Franse regering heeft het vertrouwen nodig van de Assemblée Nationale, die bestaat uit 577 leden. De regering voert het algemene beleid van het land. Zonder parlementaire meerderheid kan Macron zijn programma niet uitvoeren. Kandidaat Macron kondigde aan dat hij in de zomer al het arbeidsrecht wil hervormen par ordonnance, zonder parlementaire discussie. Het parlement stemt één keer een volmacht aan de regering, die teksten uitvaardigt met kracht van wet. Onder François Hollande trok Frankrijk de straat op tegen de Loi Travail, een voorafspiegeling van Macron’s sociale hervormingen. Het recept van de ordonnances is een ideale schietschijf voor Mélenchon en de vakbond CGT. Zowel in de nieuwe campagne als na de zomer, in de traditioneel hete Franse sociale herfst.

Macron heeft wel de timing van de nieuwe campagne in handen. Hij zal een eerste minister benoemen, en een reeks ministers. Tot de verkiezingen zal de ploeg een uitstalraam worden voor En Marche, en het nieuws beheersen. Macron kan zich ertoe beperken om een “majorité présidentielle” te vragen. Door de rechtstreekse verkiezing van de president  ligt het zwaartepunt van de macht in het Élysée. Tussentijdse verkiezingen kunnen gebruikt worden om de “republikeinse monarch” af te straffen. Onmiddellijk na zijn eigen verkiezing kan de president wel een eerlijke kans vragen. Deze boodschap is in 2002, 2007 en 2012 overtuigend gepasseerd. Jean-Luc Mélenchon en François Baroin (het nieuwe boegbeeld van Les Républicains) zullen dus hun uiterste best moeten doen om op de zwakke plekken van Macron te mikken.

De eliminatielogica van het meerderheidssysteem zal opnieuw onverbiddelijk zijn, ook al is Frankrijk op 23 april een in vier verdeeld land gebleken (LR-Mélenchon-En Marche-FN). Het lijkt verleidelijk om die uitslag over te planten. Toch is dat niet evident. In de eerste plaats worden de parlementsverkiezingen lokaal, in districten, in twee rondes beslecht tussen twee tot vier kandidaten. Wie op kop blijft staan in de tweede stemronde, haalt de zetel. Dit zou in het voordeel van het Front National kunnen zijn, dat nu ondervertegenwoordigd is. Maar we mogen niet vergeten dat de opkomst normaal een kwart lager ligt dan bij de presidentsverkiezingen. Dit kan op veel plaatsen zorgen voor de uitschakeling van twee van de vier grote blokken, en herverdeling van kiezers. Hoe lager de opkomst, hoe groter het percentage om naar de tweede ronde te kunnen. Wie kan nog mobiliseren, na een jaar campagne?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234