Zaterdag 21/05/2022

Machtswissel in Iran

Mahmoed Ahmadinejad, de burgemeester van Teheran die in een verpletterende overwinning de Iraanse presidentsverkiezingen van juni gewonnen heeft, begon gisteren aan zijn ambtstermijn. De rest van de wereld zal zijn beleid met aandacht volgen, om het nog zacht uit te drukken.

Iran heeft gezorgd voor een escalatie in de nucleaire spanningen. Deze week zei een hooggeplaatste Iraanse ambtenaar dat zijn land van plan is het nationale nucleaire programma te hervatten door de zegels te verwijderen die het Atoomagentschap van de Verenigde Naties had aangebracht in een fabriek waar uranium in gas wordt omgezet om het te verrijken. Europa, dat de hoofdrol speelt in de onderhandelingen met Iran, heeft op een weinig samenhangende manier gereageerd. Eerst dreigden de Europeanen ermee de onderhandelingen stop te zetten en de zaak voor de VN-Veiligheidsraad ter sprake te brengen - vermoedelijk met het oog op sancties tegen Iran.

Maar aangezien China niet van sancties houdt, zou zo'n initiatief hoe dan ook op een veto stranden. Dus verzochten Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië Teheran dan maar om niets te ondernemen. Ze zijn immers van plan om eerstdaags met een hulppakket over de brug te komen, een onderdeel van een inspanning om Iran te sussen en het land ervan te weerhouden uranium te verrijken.

Te midden van de verwarring was het een welkom nieuwtje dat Iran volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten niet over vijf maar slechts over tien jaar in staat zal zijn het belangrijkste ingrediënt voor een atoombom te produceren.

Intussen heeft Ahmadinejad in Teheran andere heikele dossiers op tafel liggen. Ten eerste de verzwakkende gezondheid van Akbar Ganji, een gevangengezette journalist die in hongerstaking is. Hoewel moorden een zeldzaamheid zijn in Iran werd dinsdag de rechter in de zaak-Ganji vermoord. Maar er is ook de recente arrestatie van Abdolfattah Soltani, een advocaat die Ganji heeft verdedigd en die ook samengewerkt heeft met Shirin Ebadi, de Iraanse winnares van de Nobelprijs voor de Vrede. Ebadi is succesvol genoeg gebleken om volgens de staatsmedia verdacht te worden van allerlei absurde aantijgingen, met inbegrip van diefstal met inbraak.

De uitkomst van dat alles zal aantonen of Ahmadinejad de onafhankelijke populist is die hij tijdens de verkiezingscampagne zei te zijn, dan wel de zoveelste stroman van de machtige clerus die hem steunde. Geen enkele Iraanse president is er tot nu toe in geslaagd in te gaan tegen de wensen van de onverkozen ayatollahs die Iran besturen. Het is erg onwaarschijnlijk dat Ahmadinejad het verschil zal maken.

Toch heeft hij zijn campagne gevoerd op basis van een economisch programma waarin hij zegt korte metten te willen maken met de vriendjespolitiek en corruptie van de klerikale heersers. Het zou een mooie verrassing zijn als een radicaal-conservatieve man als Ahmadinejad een nucleaire oplossing uit de brand zou kunnen slepen. Net zoals de verstokte anticommunist Nixon destijds de hand naar het communistische China reikte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234